{"id":12390,"date":"2018-04-11T18:56:08","date_gmt":"2018-04-11T16:56:08","guid":{"rendered":"http:\/\/www.pomniki-przyrody.pl\/?p=12390"},"modified":"2018-04-21T22:26:57","modified_gmt":"2018-04-21T20:26:57","slug":"czartowska-skala-w-parku-krajobrazowym-chelmy-gm-mecinka-dolnoslaskie","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.pomniki-przyrody.pl\/?p=12390","title":{"rendered":"Czartowska Ska\u0142a w Parku Krajobrazowym „Che\u0142my” (gm. M\u0119cinka, dolno\u015bl\u0105skie)."},"content":{"rendered":"

Ostatecznemu wypi\u0119trzeniu Sudet\u00f3w podczas orogenezy alpejskiej towarzyszy\u0142y intensywne zjawiska wulkaniczne. \u015alady tamtych niespokojnych czas\u00f3w naj\u0142atwiej odnale\u017a\u0107 na Pog\u00f3rzu Kaczawskim – nieprzypadkowo nazywanym Krain\u0105 Wygas\u0142ych Wulkan\u00f3w. Wyr\u00f3\u017cniaj\u0105ce si\u0119 w krajobrazie Pog\u00f3rza takie szczyty jak: Ostrzyca, Wilko\u0142ak, Grodziec to kominy dawnych wulkan\u00f3w, z zastyg\u0142\u0105 law\u0105 bazaltow\u0105. Mniejsz\u0105 popularno\u015bci\u0105 ciesz\u0105 si\u0119 po\u0142o\u017cone na kraw\u0119dzi Parku Krajobrazowego Che\u0142my i sudeckiego uskoku brze\u017cnego wzg\u00f3rza: Radogost<\/span><\/a>, Bazaltowa G\u00f3ra, G\u00f3rzec<\/span><\/a> oraz Rataj z Ma\u0142ymi Organami My\u015bliborskimi<\/span><\/a>. Wa\u017cnym punktem na Szlaku Wygas\u0142ych Wulkan\u00f3w jest Czartowska Ska\u0142a (463 m n.p.m.), jeden z najwy\u017cszych szczyt\u00f3w w Che\u0142mach. Ods\u0142oni\u0119te w wyniku dzia\u0142alno\u015bci kamienio\u0142omu bazaltowe ska\u0142y s\u0105 doskonale widoczne z drogi 365 \u0142\u0105cz\u0105cej Star\u0105 Kra\u015bnic\u0119 z Jaworem (ok 1,3 km za ostatnimi zabudowaniami Muchowa) oraz z lokalnej drogi do wsi Pomocne.<\/p>\n

\"\"<\/a>\"\"<\/a><\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

Dla zmotoryzowanych przygotowano przy drodze niewielki parking oraz drogowskaz z myln\u0105 nazw\u0105 pomnika przyrody (nazwa w liczbie mnogiej).<\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

W dalsz\u0105 drog\u0119 trzeba si\u0119 uda\u0107 piechot\u0105 (kierowcy posiadaj\u0105cy auta z wy\u017cszym zawieszeniem mog\u0105 podjecha\u0107 z 200 m dalej), \u015bcie\u017cka prowadzi mi\u0119dzy krzewami dzikiej r\u00f3\u017cy i tarniny.<\/p>\n

\"\"<\/a>\"\"<\/a><\/p>\n

Podej\u015bcie pod sam\u0105 \u015bcian\u0119 wyrobiska uniemo\u017cliwiaj\u0105 g\u0119ste krzewy kolczastej tarniny, ale nawet z dalszej odleg\u0142o\u015bci wida\u0107 tzw. cios termiczny – s\u0142upy o \u015brednicy do 60 cm powstaj\u0105ce podczas zastygania lawy.<\/p>\n

\"\"<\/a>\"\"<\/a>\"\"<\/a>\"\"<\/a><\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

W zachodniej cz\u0119\u015bci dawnego wyrobiska przygotowano miejsce do odpoczynku z \u0142awkami i sto\u0142em i stojakiem na rowery. Ustawiono te\u017c dwie tablice z bardzo pouczaj\u0105cym tekstem.<\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

Czartowska Ska\u0142a ju\u017c przed 1945 r. by\u0142a pomnikiem przyrody. W czasach powojennych ponownie uzyska\u0142a ten status w 1991 r.<\/p>\n

\"\"<\/a>\"\"<\/a>\"\"<\/a><\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

\u015acie\u017ck\u0105 mo\u017cna si\u0119 dosta\u0107 na szczyt Czartowskiej Ska\u0142y. Po drodze mo\u017cna si\u0119 przyjrze\u0107 z bliska bazaltowym s\u0142upom. Warto r\u00f3wnie\u017c zapozna\u0107 si\u0119 ze znakiem triangulacyjnym – punktem o \u015bci\u015ble okre\u015blonym po\u0142o\u017ceniu.<\/p>\n

\"Czartowskie<\/a><\/p>\n

\"s\u0142upy<\/a><\/p>\n

Szczyt Czartowskiej Ska\u0142y jest jednym z najpi\u0119kniejszych punkt\u00f3w widokowych w Sudetach.<\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

Zainteresowani dawnym wulkanizmem powinni uda\u0107 si\u0119 do pobliskiego Muchowa. Znajduje si\u0119 tam zesp\u00f3\u0142 pa\u0142acowy z ok. 1920 r., w kt\u00f3rym ulokowano\u00a0Centrum Edukacji Ekologicznej i Wulkanizmu oraz baz\u0119 noclegow\u0105. W parku otaczaj\u0105cym pa\u0142ac umieszczono wiele tablic o tematyce przybli\u017caj\u0105cej wulkanizm na Pog\u00f3rzu Kaczawskim.<\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

Warto r\u00f3wnie\u017c przespacerowa\u0107 si\u0119 zielono znakowan\u0105 \u015bcie\u017ck\u0105 dydaktyczn\u0105 do rezerwatu „Mszana i Ob\u0142oga”. Tu\u017c poni\u017cej starej wie\u017cy widokowej (kt\u00f3r\u0105 przeros\u0142y okoliczne drzewa) znajduje si\u0119\u00a0interesuj\u0105ca wychodnia bazaltu, charakteryzuj\u0105ca si\u0119 r\u00f3wnymi i szerokimi s\u0142upami.<\/p>\n

\"\"<\/a>\"\"<\/a><\/p>\n

Mi\u0142o\u015bnicy przyrody o\u017cywionej mog\u0105 w Muchowie podziwia\u0107 ogromn\u0105 lip\u0119 szerokolistn\u0105 „ks. Anna” o obwodzie 745 cm. Opisa\u0142em j\u0105 dok\u0142adnie w artykule „Lipa Anna w Muchowie<\/span><\/a>„.<\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

Ciekawostk\u0105 geograficzn\u0105 troch\u0119 dalszych okolic Muchowa jest punkt dydaktyczny „Gnomon” – punkt przeci\u0119cia r\u00f3wnole\u017cnika 51\u00b0 i po\u0142udnika 16\u00b0 (N 51\u00b000\u203200\u2033 , E 16\u00b000\u203200\u2033). Punkt oznaczono bazaltowym s\u0142upkiem, obok ustawiono tablice edukacyjne oraz sto\u0142y z \u0142awkami.<\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Ostatecznemu wypi\u0119trzeniu Sudet\u00f3w podczas orogenezy alpejskiej towarzyszy\u0142y intensywne zjawiska wulkaniczne. \u015alady tamtych niespokojnych czas\u00f3w naj\u0142atwiej odnale\u017a\u0107 na Pog\u00f3rzu Kaczawskim – nieprzypadkowo nazywanym Krain\u0105 Wygas\u0142ych Wulkan\u00f3w. Wyr\u00f3\u017cniaj\u0105ce si\u0119 w krajobrazie Pog\u00f3rza takie szczyty jak: Ostrzyca, Wilko\u0142ak, Grodziec to kominy dawnych wulkan\u00f3w, … Czytaj dalej →<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3],"tags":[13,1655,393,1483,410,1448,1661,14,1651],"class_list":["post-12390","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-przyroda-nieozywiona","tag-bazalt","tag-chelmy","tag-czartowska-skala","tag-dolnoslaskie","tag-gmina-mecinka","tag-park-krajobrazowy-chelmy","tag-pogorze-kaczawskie","tag-slupy-bazaltowe","tag-wulkanizm"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.pomniki-przyrody.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/12390","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.pomniki-przyrody.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.pomniki-przyrody.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.pomniki-przyrody.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.pomniki-przyrody.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=12390"}],"version-history":[{"count":6,"href":"https:\/\/www.pomniki-przyrody.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/12390\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":12478,"href":"https:\/\/www.pomniki-przyrody.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/12390\/revisions\/12478"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.pomniki-przyrody.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=12390"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.pomniki-przyrody.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=12390"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.pomniki-przyrody.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=12390"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}