{"id":13263,"date":"2019-01-27T19:35:52","date_gmt":"2019-01-27T18:35:52","guid":{"rendered":"http:\/\/www.pomniki-przyrody.pl\/?p=13263"},"modified":"2019-04-10T12:16:08","modified_gmt":"2019-04-10T10:16:08","slug":"pomnikowe-drzewa-na-cmentarzu-zydowskim-w-szczebrzeszynie-lubelskie","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.pomniki-przyrody.pl\/?p=13263","title":{"rendered":"Pomnikowe drzewa na cmentarzu \u017cydowskim w Szczebrzeszynie (lubelskie)."},"content":{"rendered":"

\u017bydzi pojawili si\u0119 w Szczebrzeszynie stosunkowo wcze\u015bnie, prawdopodobnie w II po\u0142. XV w., pierwsza wzmianka o nich pochodzi z 1507 r. W roku 1584\u00a0 wybudowano w mie\u015bcie drewnian\u0105 synagog\u0119 – zosta\u0142a spalona podczas Powstania Chmielnickiego i na jej miejscu wzniesiono now\u0105, murowan\u0105, w stylu renesansowym (ok. 1659 r.). Poch\u00f3wki miejscowych \u017cyd\u00f3w odbywa\u0142y si\u0119 na cmentarzu zlokalizowanym na wzg\u00f3rzu (obecnie ul. Cmentarna), za\u0142o\u017conym w XVI w. Kirkut spe\u0142nia\u0142 swoj\u0105 rol\u0119 nieprzerwanie a\u017c do II wojny \u015bwiatowej. W 1942 r. w Szczebrzeszynie mia\u0142y miejsce masowe mordy ludzi o wyznaniu moj\u017ceszowym. Cz\u0119\u015b\u0107 os\u00f3b wywieziono do obozu zag\u0142ady w Be\u0142\u017ccu<\/span><\/a>, pozosta\u0142ych Niemcy rozstrzelali w mie\u015bcie lub na cmentarzu, ich cia\u0142a wrzucono do wykopanych wcze\u015bniej do\u0142\u00f3w i zasypano wapnem. Dla upami\u0119tnienia tych tragicznych wydarze\u0144 w 1991 r. ustawiono na terenie cmentarza pomnik.<\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

Szczebrzeszy\u0144ski kirkut nale\u017cy do najstarszych w Polsce, zajmuje powierzchni\u0119 ok. 1,8 ha.\u00a0Wed\u0142ug szacunkowych danych na terenie cmentarza przetrwa\u0142o oko\u0142o 2 tys. nagrobk\u00f3w w r\u00f3\u017cnym stanie zachowania. Mimo szeregu akcji porz\u0105dkowych przeprowadzonych w ostatnim czasie stan obiektu pozostawia wiele do \u017cyczenia. Po wycince samosiejek osta\u0142y si\u0119 kilku centymetrowe odrosty, o kt\u00f3re cz\u0142owiek ci\u0105gle si\u0119 potyka. Cz\u0119\u015b\u0107 cmentarza po\u0142o\u017cona na zboczu latem przypomina d\u017cungl\u0119.<\/p>\n

\"\"<\/a>\"\"<\/a>\"\"<\/a><\/p>\n

Cmentarz jest ogrodzony, wej\u015bcie jest mo\u017cliwe przez niezamykan\u0105 furtk\u0119. Obok niej, na \u015bcianie ogrodzenia wisi tablica.<\/p>\n

\"\"<\/a>\"\"<\/a><\/p>\n

Na terenie zabytkowego cmentarza ro\u015bnie wiele starych drzew. Ochron\u0105 pomnikow\u0105 obj\u0119to tu 5 d\u0119b\u00f3w szypu\u0142kowych o obwodach 270 – 520 cm oraz 4 wi\u0105zy pospolite o obwodach pni\u00a0520, 370, 300, 290 cm. Najgrubszy wi\u0105z o oryginalnym pokroju ro\u015bnie tu\u017c za furtk\u0105 wej\u015bciow\u0105.<\/p>\n

\"\"<\/a>\"\"<\/a><\/p>\n

\"\"<\/a>\"\"<\/a><\/p>\n

Znacznie mniejszy wi\u0105z ro\u015bnie w pobli\u017cu, przy alejce. Jako jedyny posiada na pniu tabliczk\u0119 „Pomnik Przyrody”.<\/p>\n

\"\"<\/a>\"\"<\/a><\/p>\n

Pozosta\u0142e drzewa pomnikowe s\u0105 trudne do zweryfikowania ze wzgl\u0119du na brak oznakowania i du\u017ce zachaszczenie dolnej cz\u0119\u015bci cmentarza. Mo\u017cna podejrzewa\u0107, \u017ce ochron\u0105 pomnikow\u0105 obj\u0119to te najgrubsze d\u0119by.<\/p>\n

\"\"<\/a>\"\"<\/a>\"\"<\/a>\"\"<\/a>\"\"<\/a>\"\"<\/a>\"\"<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

\u017bydzi pojawili si\u0119 w Szczebrzeszynie stosunkowo wcze\u015bnie, prawdopodobnie w II po\u0142. XV w., pierwsza wzmianka o nich pochodzi z 1507 r. W roku 1584\u00a0 wybudowano w mie\u015bcie drewnian\u0105 synagog\u0119 – zosta\u0142a spalona podczas Powstania Chmielnickiego i na jej miejscu wzniesiono … Czytaj dalej →<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[1744,1696,318,1267,1735,1362],"class_list":["post-13263","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-przyroda-ozywiona","tag-cmentarz-zydowski-w-szczebrzeszynie","tag-lubelskie","tag-pomnikowe-deby","tag-pomnikowe-wiazy","tag-szczebrzeszyn","tag-wiaz"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.pomniki-przyrody.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/13263","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.pomniki-przyrody.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.pomniki-przyrody.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.pomniki-przyrody.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.pomniki-przyrody.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=13263"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/www.pomniki-przyrody.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/13263\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":13459,"href":"https:\/\/www.pomniki-przyrody.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/13263\/revisions\/13459"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.pomniki-przyrody.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=13263"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.pomniki-przyrody.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=13263"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.pomniki-przyrody.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=13263"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}