{"id":17287,"date":"2022-11-22T19:29:15","date_gmt":"2022-11-22T18:29:15","guid":{"rendered":"https:\/\/www.pomniki-przyrody.pl\/?p=17287"},"modified":"2022-11-22T19:29:15","modified_gmt":"2022-11-22T18:29:15","slug":"pomnikowy-cis-pospolity-z-goraja-gm-przytoczna-lubuskie","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.pomniki-przyrody.pl\/?p=17287","title":{"rendered":"Pomnikowy cis pospolity z Goraja (gm. Przytoczna, lubuskie)."},"content":{"rendered":"<p>Cis pospolity (<em>Taxus baccata<\/em>) to d\u0142ugowieczne, zimozielone drzewo iglaste lub krzew o powolnym wzro\u015bcie. Szacuje si\u0119, \u017ce mog\u0105 \u017cy\u0107 nawet 3000 lat, najstarszy europejski cis rosn\u0105cy w Fortingall w Szkocji liczy sobie ponad 2000 lat. W Polsce cisy o rekordowym wieku znajduj\u0105 si\u0119 w Sudetach na Dolnym \u015al\u0105sku, okaz z Henrykowa Luba\u0144skiego mo\u017ce si\u0119 pochwali\u0107 1300-letni\u0105 metryk\u0105, drugi w rankingu ro\u015bnie w Bystrzycy k. Wlenia i liczy sobie ponad 820 lat, o kolejnych mo\u017cna poczyta\u0107 w artykule &#8222;<a href=\"https:\/\/www.pomniki-przyrody.pl\/?p=24\"><span style=\"color: #0000ff;\">Dolno\u015bl\u0105skie cisy<\/span><\/a>&#8222;. Wojew\u00f3dztwo lubuskie posiada w\u0142asnego rekordzist\u0119 i nie jest to okaz z Zielonej G\u00f3ry, kt\u00f3remu nies\u0142usznie przypisuje si\u0119 wiek 600-700 a nawet 800 lat, wi\u0119cej w artykule &#8222;<a href=\"https:\/\/www.pomniki-przyrody.pl\/?p=16936\"><span style=\"color: #0000ff;\">Pomniki przyrody przy konkatedrze \u015bw. Jadwigi w Zielonej G\u00f3rze<\/span><\/a>&#8222;. Najstarszym lubuskim cisem jest okaz rosn\u0105cy we wsi Goraj w gminie Przytoczna (pow. mi\u0119dzyrzecki), na skraju dawnego za\u0142o\u017cenia parkowego, naprzeciw budynku nr 11a.<\/p>\n<p>GPS N 52\u00b034\u203245.3\u2033 , E 15\u00b044\u203219.2\u2033<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/www.pomniki-przyrody.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/otoczenie-pomnikowego-cisa-z-Goraja.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter wp-image-17296 size-full\" title=\"otoczenie pomnikowego cisa z Goraja\" src=\"https:\/\/www.pomniki-przyrody.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/otoczenie-pomnikowego-cisa-z-Goraja.jpg\" alt=\"otoczenie pomnikowego cisa z Goraja\" width=\"800\" height=\"532\" srcset=\"https:\/\/www.pomniki-przyrody.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/otoczenie-pomnikowego-cisa-z-Goraja.jpg 800w, https:\/\/www.pomniki-przyrody.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/otoczenie-pomnikowego-cisa-z-Goraja-300x200.jpg 300w, https:\/\/www.pomniki-przyrody.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/otoczenie-pomnikowego-cisa-z-Goraja-768x511.jpg 768w, https:\/\/www.pomniki-przyrody.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/otoczenie-pomnikowego-cisa-z-Goraja-451x300.jpg 451w\" sizes=\"auto, (max-width: 800px) 100vw, 800px\" \/><\/a><a href=\"https:\/\/www.pomniki-przyrody.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/pomnikowy-cis-z-Goraja.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter wp-image-17302 size-full\" title=\"pomnikowy cis z Goraja\" src=\"https:\/\/www.pomniki-przyrody.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/pomnikowy-cis-z-Goraja.jpg\" alt=\"pomnikowy cis z Goraja\" width=\"584\" height=\"800\" srcset=\"https:\/\/www.pomniki-przyrody.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/pomnikowy-cis-z-Goraja.jpg 584w, https:\/\/www.pomniki-przyrody.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/pomnikowy-cis-z-Goraja-219x300.jpg 219w\" sizes=\"auto, (max-width: 584px) 100vw, 584px\" \/><\/a><\/p>\n<p>Drzewo posiada kr\u00f3tki i prosty pie\u0144 o walcowatym kszta\u0142cie. Koron\u0119 tworz\u0105 g\u0119ste, roz\u0142o\u017cyste konary, w dolnej cz\u0119\u015bci si\u0119gaj\u0105cej poziomu gruntu.<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/www.pomniki-przyrody.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/pomnikowy-cis-ze-wsi-Goraj.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter wp-image-17303 size-full\" title=\"pomnikowy cis ze wsi Goraj\" src=\"https:\/\/www.pomniki-przyrody.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/pomnikowy-cis-ze-wsi-Goraj.jpg\" alt=\"pomnikowy cis ze wsi Goraj\" width=\"800\" height=\"532\" srcset=\"https:\/\/www.pomniki-przyrody.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/pomnikowy-cis-ze-wsi-Goraj.jpg 800w, https:\/\/www.pomniki-przyrody.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/pomnikowy-cis-ze-wsi-Goraj-300x200.jpg 300w, https:\/\/www.pomniki-przyrody.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/pomnikowy-cis-ze-wsi-Goraj-768x511.jpg 768w, https:\/\/www.pomniki-przyrody.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/pomnikowy-cis-ze-wsi-Goraj-451x300.jpg 451w\" sizes=\"auto, (max-width: 800px) 100vw, 800px\" \/><\/a><\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/www.pomniki-przyrody.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/cis-z-Goraja.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter wp-image-17293 size-full\" title=\"cis z Goraja\" src=\"https:\/\/www.pomniki-przyrody.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/cis-z-Goraja.jpg\" alt=\"cis z Goraja\" width=\"584\" height=\"800\" srcset=\"https:\/\/www.pomniki-przyrody.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/cis-z-Goraja.jpg 584w, https:\/\/www.pomniki-przyrody.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/cis-z-Goraja-219x300.jpg 219w\" sizes=\"auto, (max-width: 584px) 100vw, 584px\" \/><\/a><\/p>\n<p>Sfotografowanie pnia tego cisa nie nale\u017cy do \u0142atwych zada\u0144. Gdy wsuniemy si\u0119 pod okap utworzony z nisko zwisaj\u0105cych ga\u0142\u0119zi, natrafimy na drewniany p\u0142otek.<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/www.pomniki-przyrody.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/plotek-otaczajacy-pomnikowy-cis-z-Goraja.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter wp-image-17300 size-full\" title=\"p\u0142otek otaczaj\u0105cy pomnikowy cis z Goraja\" src=\"https:\/\/www.pomniki-przyrody.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/plotek-otaczajacy-pomnikowy-cis-z-Goraja.jpg\" alt=\"p\u0142otek otaczaj\u0105cy pomnikowy cis z Goraja\" width=\"532\" height=\"800\" srcset=\"https:\/\/www.pomniki-przyrody.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/plotek-otaczajacy-pomnikowy-cis-z-Goraja.jpg 532w, https:\/\/www.pomniki-przyrody.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/plotek-otaczajacy-pomnikowy-cis-z-Goraja-200x300.jpg 200w\" sizes=\"auto, (max-width: 532px) 100vw, 532px\" \/><\/a><a href=\"https:\/\/www.pomniki-przyrody.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/plotek-otaczajacy-cis-z-Goraja.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter wp-image-17299 size-full\" title=\"p\u0142otek otaczaj\u0105cy cis z Goraja\" src=\"https:\/\/www.pomniki-przyrody.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/plotek-otaczajacy-cis-z-Goraja.jpg\" alt=\"p\u0142otek otaczaj\u0105cy cis z Goraja\" width=\"532\" height=\"800\" srcset=\"https:\/\/www.pomniki-przyrody.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/plotek-otaczajacy-cis-z-Goraja.jpg 532w, https:\/\/www.pomniki-przyrody.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/plotek-otaczajacy-cis-z-Goraja-200x300.jpg 200w\" sizes=\"auto, (max-width: 532px) 100vw, 532px\" \/><\/a><\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/www.pomniki-przyrody.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/pien-cisa-z-Goraja.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter wp-image-17297 size-full\" title=\"pie\u0144 cisa z Goraja\" src=\"https:\/\/www.pomniki-przyrody.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/pien-cisa-z-Goraja.jpg\" alt=\"pie\u0144 cisa z Goraja\" width=\"532\" height=\"800\" srcset=\"https:\/\/www.pomniki-przyrody.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/pien-cisa-z-Goraja.jpg 532w, https:\/\/www.pomniki-przyrody.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/pien-cisa-z-Goraja-200x300.jpg 200w\" sizes=\"auto, (max-width: 532px) 100vw, 532px\" \/><\/a><\/p>\n<p>Sam pomiar obwodu pnia o regularnym kszta\u0142cie nie przedstawia ju\u017c wi\u0119kszych problem\u00f3w. Miarka owini\u0119ta wok\u00f3\u0142 pier\u015bnicy w sierpniu 2022 r. pokaza\u0142a <strong>331<\/strong> cm. Cis z Goraja jest najgrubszym przedstawicielem tego gatunku w wojew\u00f3dztwie lubuskim i r\u00f3wnocze\u015bnie (wg autor\u00f3w ksi\u0105\u017cki &#8222;Drzewa Polski&#8221;) w ca\u0142ej p\u00f3\u0142nocno &#8211; zachodniej cz\u0119\u015bci Polski. Ci sami autorzy oszacowali wiek tego drzewa na <strong>500<\/strong> lat, wysoko\u015b\u0107 okazu 11 metr\u00f3w.<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/www.pomniki-przyrody.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/pien-pomnikowego-cisa-z-Goraja.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter wp-image-17298 size-full\" title=\"pie\u0144 pomnikowego cisa z Goraja\" src=\"https:\/\/www.pomniki-przyrody.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/pien-pomnikowego-cisa-z-Goraja.jpg\" alt=\"pie\u0144 pomnikowego cisa z Goraja\" width=\"532\" height=\"800\" srcset=\"https:\/\/www.pomniki-przyrody.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/pien-pomnikowego-cisa-z-Goraja.jpg 532w, https:\/\/www.pomniki-przyrody.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/pien-pomnikowego-cisa-z-Goraja-200x300.jpg 200w\" sizes=\"auto, (max-width: 532px) 100vw, 532px\" \/><\/a><a href=\"https:\/\/www.pomniki-przyrody.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/pomiar-obwodu-cisa-z-Goraja.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter wp-image-17301 size-full\" title=\"pomiar obwodu cisa z Goraja\" src=\"https:\/\/www.pomniki-przyrody.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/pomiar-obwodu-cisa-z-Goraja.jpg\" alt=\"pomiar obwodu cisa z Goraja\" width=\"800\" height=\"532\" srcset=\"https:\/\/www.pomniki-przyrody.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/pomiar-obwodu-cisa-z-Goraja.jpg 800w, https:\/\/www.pomniki-przyrody.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/pomiar-obwodu-cisa-z-Goraja-300x200.jpg 300w, https:\/\/www.pomniki-przyrody.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/pomiar-obwodu-cisa-z-Goraja-768x511.jpg 768w, https:\/\/www.pomniki-przyrody.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/pomiar-obwodu-cisa-z-Goraja-451x300.jpg 451w\" sizes=\"auto, (max-width: 800px) 100vw, 800px\" \/><\/a><\/p>\n<p>Gdy spojrzymy na g\u00f3rn\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 pnia to ujrzymy pl\u0105tanin\u0119 ga\u0142\u0119zi i paj\u0119czyn, nadaj\u0105cych drzewu aury tajemniczo\u015bci i odrobiny grozy.<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/www.pomniki-przyrody.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/galezie-pomnikowego-cisa-z-Goraja.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter wp-image-17295 size-full\" title=\"ga\u0142\u0119zie pomnikowego cisa z Goraja\" src=\"https:\/\/www.pomniki-przyrody.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/galezie-pomnikowego-cisa-z-Goraja.jpg\" alt=\"ga\u0142\u0119zie pomnikowego cisa z Goraja\" width=\"532\" height=\"800\" srcset=\"https:\/\/www.pomniki-przyrody.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/galezie-pomnikowego-cisa-z-Goraja.jpg 532w, https:\/\/www.pomniki-przyrody.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/galezie-pomnikowego-cisa-z-Goraja-200x300.jpg 200w\" sizes=\"auto, (max-width: 532px) 100vw, 532px\" \/><\/a><\/p>\n<p>S\u0119dziwy cis zosta\u0142 oznakowany wiekow\u0105 ju\u017c tabliczk\u0105 z lat 90-tych XX w. Status pomnika przyrody drzewo uzyska\u0142o ju\u017c w marcu 1966 r., aktualna podstawa prawna to Rozporz\u0105dzenie Nr 46 Wojewody Lubuskiego z dnia 19 maja 2006 r. w sprawie ustanowienia pomnik\u00f3w przyrody.<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/www.pomniki-przyrody.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/tabliczka-na-cisie-w-Goraju.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter wp-image-17304 size-full\" title=\"tabliczka na cisie w Goraju\" src=\"https:\/\/www.pomniki-przyrody.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/tabliczka-na-cisie-w-Goraju.jpg\" alt=\"tabliczka na cisie w Goraju\" width=\"547\" height=\"750\" srcset=\"https:\/\/www.pomniki-przyrody.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/tabliczka-na-cisie-w-Goraju.jpg 547w, https:\/\/www.pomniki-przyrody.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/tabliczka-na-cisie-w-Goraju-219x300.jpg 219w\" sizes=\"auto, (max-width: 547px) 100vw, 547px\" \/><\/a><\/p>\n<p>Goraj z pomnikowym cisem to wa\u017cne miejsce dla mi\u0142o\u015bnik\u00f3w wiekowych drzew, le\u017c\u0105ce na pograniczu Pojezierza Lubuskiego i Puszczy Noteckiej.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Cis pospolity (Taxus baccata) to d\u0142ugowieczne, zimozielone drzewo iglaste lub krzew o powolnym wzro\u015bcie. Szacuje si\u0119, \u017ce mog\u0105 \u017cy\u0107 nawet 3000 lat, najstarszy europejski cis rosn\u0105cy w Fortingall w Szkocji liczy sobie ponad 2000 lat. W Polsce cisy o rekordowym &hellip; <a href=\"https:\/\/www.pomniki-przyrody.pl\/?p=17287\">Czytaj dalej <span class=\"meta-nav\">&rarr;<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[2035,2034,669,590],"class_list":["post-17287","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-przyroda-ozywiona","tag-gmina-przytoczna","tag-goraj","tag-lubuskie","tag-pomnikowy-cis"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.pomniki-przyrody.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/17287","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.pomniki-przyrody.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.pomniki-przyrody.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.pomniki-przyrody.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.pomniki-przyrody.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=17287"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/www.pomniki-przyrody.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/17287\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":17305,"href":"https:\/\/www.pomniki-przyrody.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/17287\/revisions\/17305"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.pomniki-przyrody.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=17287"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.pomniki-przyrody.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=17287"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.pomniki-przyrody.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=17287"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}