Na Dolnym \u015al\u0105sku tylko w 2022 r. opublikowano 13 uchwa\u0142 znosz\u0105cych ca\u0142kowicie lub cz\u0119\u015bciowo (w przypadku alei) ochron\u0119 ustawow\u0105 z pomnikowych okaz\u00f3w. Jako pow\u00f3d podaje si\u0119 lakonicznie utrat\u0119 warto\u015bci przyrodniczych lub zapewnienie bezpiecze\u0144stwa publicznego. Nie zawsze takie drzewa zostaj\u0105 natychmiast wyci\u0119te, cz\u0119sto stoj\u0105 jeszcze wiele lat i nikt si\u0119 nie kwapi, by zdj\u0105\u0107 z niego tabliczk\u0119. W mojej okolicy takim przyk\u0142adem jest topola czarna z Zache\u0142mia \u2013 Podzamcza<\/span><\/a>. Status pomnika przyrody utraci\u0142a w 2015 r., ale na szcz\u0119\u015bcie dalej \u017cyje.<\/p>\n 2. Drzewo posiada\u0142o status pomnika przyrody, ale w skutek zawirowa\u0144 po reformie administracyjnej w 1999 r. powo\u0142uj\u0105cy go akt prawny zosta\u0142 uchylony.<\/strong><\/p>\n Aby dobrze zrozumie\u0107 zagadnienie polecam zapoznanie si\u0119 z poni\u017csz\u0105 tabel\u0105:<\/p>\n Kluczowym momentem w omawianej sprawie jest wej\u015bcie w \u017cycie Ustawy z dnia 16.04.2004 r. o ochronie przyrody, kt\u00f3ra narzuca na barki wojewody przymus prowadzenia rejestru pomnik\u00f3w przyrody (ten obowi\u0105zek zosta\u0142 z niego zdj\u0119ty po wej\u015bciu w \u017cycie Ustawy z dnia 3 pa\u017adziernika 2008 r. o udost\u0119pnianiu informacji o \u015brodowisku i jego ochronie, udziale spo\u0142ecze\u0144stwa w ochronie \u015brodowiska oraz o ocenach oddzia\u0142ywania na \u015brodowisko). Do kogo mia\u0142 si\u0119 wojewoda zg\u0142osi\u0107 po istniej\u0105cy w tamtym czasie wykaz pomnik\u00f3w? M\u00f3g\u0142 si\u0119 zg\u0142osi\u0107 do starosty, o ile ten zd\u0105\u017cy\u0142 od pocz\u0105tku roku cokolwiek zdzia\u0142a\u0107. Mo\u017cna by\u0142o si\u0119gn\u0105\u0107 po rejestry ministerialne, ale te pewnie nieaktualne, ponadto trzeba by je by\u0142o skorelowa\u0107 z przebiegiem nowych granic wojew\u00f3dztwa. Dodatkow\u0105 komplikacj\u0105 by\u0142y\u00a0 pomniki przyrody powsta\u0142e w mi\u0119dzyczasie na mocy uchwa\u0142 rad gminy. Zamiast podj\u0105\u0107 i\u015bcie benedykty\u0144sk\u0105 prac\u0119 niekt\u00f3rzy wojewodowie poszli na skr\u00f3ty. Opublikowali rozporz\u0105dzenia powo\u0142uj\u0105ce ca\u0142e setki pomnik\u00f3w przyrody, uchylaj\u0105c akty prawne dotycz\u0105ce tych istniej\u0105cych. Zobaczmy, jak to wygl\u0105da\u0142o na Dolnym \u015al\u0105sku:<\/p>\n ROZPORZ\u0104DZENIE NR 15 Niniejsze Rozporz\u0105dzenie poprzedzone by\u0142o: Ze wzgl\u0119du na b\u0142\u0119dy redakcyjne wytkni\u0119te przez Ministerstwo \u015arodowiska\u00a0oraz konieczno\u015b\u0107 uszczeg\u00f3\u0142owienia lokalizacji pomnik\u00f3w przyrody wojewoda publikuje nowe rozporz\u0105dzenie:<\/p>\n ROZPORZ\u0104DZENIE Nr 11 4. Traci moc Rozporz\u0105dzenie Nr 15 Wojewody Dolno\u015bl\u0105skiego z dnia 27 listopada Finalnie, g\u0142\u00f3wnie w cz\u0119\u015bci dotycz\u0105cej dawnego wojew\u00f3dztwa wa\u0142brzyskiego, pomnikami przyrody s\u0105 wy\u0142\u0105cznie obiekty wymienione w rozporz\u0105dzeniu wojewody, a \u017ce nieokre\u015blona ilo\u015b\u0107 istniej\u0105cych wcze\u015bniej pomnik\u00f3w przyrody nie trafi\u0142a do tego dokumentu – trudno, mia\u0142y pecha!<\/p>\n Jeszcze wi\u0119kszym radykalizmem wykaza\u0142 si\u0119 Wojewoda Lubuski – uchyli\u0142 wszystkie obowi\u0105zuj\u0105ce wcze\u015bniej akty prawne (poza uchwa\u0142ami rady gmin) i zast\u0105pi\u0142 stosem nowych rozporz\u0105dze\u0144 publikowanych w dzienniku urz\u0119dowym w latach 2005 – 2006. Tym samym w ca\u0142ym obowi\u0105zuj\u0105cym obecnie rejestrze pomnik\u00f3w przyrody nie znajdziemy obiektu o podstawie prawnej starszej ni\u017c 1993 r. Tylko w samym \u017baganiu z listy pomnik\u00f3w przyrody „znik\u0142o” prawie 30 drzew rosn\u0105cych na terenie parku przypa\u0142acowego.<\/p>\n 3. Drzewo nigdy nie by\u0142o pomnikiem przyrody a powieszon\u0105 tabliczk\u0119 nale\u017cy uzna\u0107 za samowol\u0119.<\/strong><\/p>\n Powod\u00f3w takiego stanu rzeczy mo\u017ce by\u0107 kilka, cz\u0119sto wynika to z nierozr\u00f3\u017cniania poj\u0119\u0107: „drzewo o walorach pomnikowych” i „drzewo pomnikowe”. Te pierwsze spe\u0142nia kryteria by by\u0107 pomnikiem przyrody, za\u015b drugie ju\u017c nim jest i posiada stosown\u0105 podstaw\u0119 prawn\u0105. Znam przyk\u0142ady, gdzie rewitalizuj\u0105c wiejski park lokalni dzia\u0142acze bezprawnie znakuj\u0105 drzewo\/drzewa, no bo „jak takie grube nie jest pomnikiem przyrody”. Z tak\u0105 sytuacj\u0105 mo\u017cemy mie\u0107 do czynienia np. w Sichowie, gdzie obok rekordowego tulipanowca ameryka\u0144skiego rosn\u0105 dwa okaza\u0142e platany oznakowane tabliczk\u0105, chocia\u017c nigdy nie zosta\u0142y ustanowione pomnikami przyrody.<\/p>\n Kilka obiekt\u00f3w przyrodniczych oznakowanych jako pomnik przyrody a posiadaj\u0105cych trefn\u0105 podstaw\u0119 prawn\u0105, napotka\u0142em na terenach le\u015bnych. Trudno le\u015bnikom czy nadle\u015bnictwu zarzuca\u0107 niekompetencj\u0119 w tych sprawach, by\u0107 mo\u017ce po latach nieskutecznych pr\u00f3\u015bb kierowanych do w\u0142adz gminnych dokonuj\u0105 „samostanowienia” pomnika przyrody. Za przyk\u0142ad mog\u0119 poda\u0107 \u201eLe\u015bne Kandelabry\u201d w Nadle\u015bnictwie Krzystkowice (gm. Bobrowice, lubuskie).<\/span><\/a><\/p>\n „Le\u015bne Kandelabry” nie figuruj\u0105 w rejestrach pomnik\u00f3w przyrody (zar\u00f3wno w regionalnym, jak i w centralnym), nie przyznaje si\u0119 do niego gmina Bobrowice. Podstaw\u0105 prawn\u0105 powo\u0142ania pomnika przyrody nie mo\u017ce by\u0107 ustawa, tylko rozporz\u0105dzenie b\u0105d\u017a uchwa\u0142a, a cytowany na tablicy art. 45 dotyczy zakaz\u00f3w zwi\u0105zanych z pomnikami przyrody.<\/p>\n Du\u017ca liczba drzew podpisanych jako pomniki przyrody znajduje si\u0119 w arboretum w Wojs\u0142awicach, w gminie Niemcza (dolno\u015bl\u0105skie). Szczeg\u00f3\u0142y mo\u017cna znale\u017a\u0107 w artykule Piotra Jagodzi\u0144skiego „Zapomniane Pomniki Przyrody<\/span><\/a>„. Znajduje si\u0119 w nim r\u00f3wnie\u017c godna pochwa\u0142y lista „zapomnianych pomnik\u00f3w przyrody”, cho\u0107 chcia\u0142bym zaznaczy\u0107, \u017ce nie zgadam si\u0119 z proponowan\u0105 przez autora tez\u0105 obarczaj\u0105c\u0105 win\u0105 za ca\u0142e zamieszanie urz\u0119dy gminy.<\/p>\n\n\n <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Zachowuj\u0105c w kadrze pi\u0119kno polskiej przyrody na przestrzeni ostatnich kilkunastu lat, niejednokrotnie zdarzy\u0142o mi si\u0119 robi\u0107 zdj\u0119cia drzewom posiadaj\u0105cym stosown\u0105 tabliczk\u0119 charakterystyczn\u0105 dla obiekt\u00f3w chronionych pomnikowo, kt\u00f3rych nie spos\u00f3b by\u0142o odnale\u017a\u0107 w obowi\u0105zuj\u0105cym rejestrze pomnik\u00f3w przyrody. Znalezienie odpowiedzi na pytanie … Czytaj dalej ![\"tabela\"](\"https:\/\/www.pomniki-przyrody.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/tabela.jpg\" "\\"tabela\\"")
<\/a><\/p>\n
WOJEWODY DOLNO\u015aL\u0104SKIEGO
z dnia 27 listopada 2006 r.<\/p>\n
– Zarz\u0105dzeniem Nr 10\/88 Wojewody Wa\u0142brzyskiego z dnia 12 marca 1988 r. (Dz. Urz. Woj. Wa\u0142brzyskiego Nr 9, p\u00f3z. 69);
– Rozporz\u0105dzeniem Nr 3 Wojewody Wa\u0142brzyskiego z dnia 20 kwietnia 1995 r. (Dz. Urz. Woj. Wa\u0142brzyskiego Nr 7, p\u00f3z. 21);
– Rozporz\u0105dzeniem Nr 10\/98 Wojewody Wa\u0142brzyskiego z dnia 30 pa\u017adziernika 1998 r. (Dz. Urz. Woj. Wa\u0142brzyskiego Nr 31, p\u00f3z. 220);
– Rozporz\u0105dzeniem Nr 17\/98 Wojewody Wa\u0142brzyskiego z dnia 17 grudnia 1998 r. (Dz. Urz. Woj. Wa\u0142brzyskiego Nr 34, p\u00f3z. 258);
– Rozporz\u0105dzeniem Nr 28 Wojewody Dolno\u015bl\u0105skiego z dnia 24 listopada 1999 r. (Dz. Urz. Woj. Dolno\u015bl\u0105skiego Nr 35, p\u00f3z. 1407, w zakresie za\u0142\u0105cznika pod p\u00f3z. 4);
– Rozporz\u0105dzeniem Nr 10 Wojewody Dolno\u015bl\u0105skiego z dnia 13 marca 2002 r. (Dz. Urz. Woj. Dolno\u015bl\u0105skiego Nr 33, p\u00f3z. 819, w zakresie za\u0142\u0105cznika od l.p. 25 do 75);
– Rozporz\u0105dzeniem Wojewody Dolno\u015bl\u0105skiego z dnia 19 kwietnia 2002 r. (Dz. Urz. Woj. Dolno\u015bl\u0105skiego Nr 69, p\u00f3z. 1321 w zakresie za\u0142\u0105cznika od l.p. 13 do 18,
– Rozporz\u0105dzeniem Nr 4 Wojewody Dolno\u015bl\u0105skiego z dnia 2 marca 2004 r. (Dz. Urz. Woj. Dolno\u015bl\u0105skiego Nr 45, p\u00f3z. 875), kt\u00f3re trac\u0105 moc z dniem wej\u015bcia w \u017cycie niniejszego Rozporz\u0105dzenia.<\/strong><\/span><\/p>\n
WOJEWODY DOLNO\u015aL\u0104SKIEGO
z dnia 8 sierpnia 2008 r.<\/p>\n
2006 r. w sprawie ustanowienia pomnik\u00f3w przyrody o\u017cywionej i nieo\u017cywionej,
znajduj\u0105cych si\u0119 na terenie wojew\u00f3dztwa dolno\u015bl\u0105skiego (Dz. Urz. Woj. Dolno\u015bl. Nr 253,
p\u00f3z. 3768 z dnia 4 grudnia 2006 r.).<\/p>\n![\"jesion](\"https:\/\/www.pomniki-przyrody.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/jesion-wyniosly-Bolko-Duszniki-Zdroj.jpg\" "\\"jesion")
<\/a><\/p>\n![\"platan](\"https:\/\/www.pomniki-przyrody.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/platan-z-zaganskiego-parku.jpg\" "\\"platan")
<\/a><\/p>\n![\"platan](\"https:\/\/www.pomniki-przyrody.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/platan-z-Sichowa.jpg\" "\\"platan")
<\/a><\/p>\n![\"tablica](\"https:\/\/www.pomniki-przyrody.pl\/wp-content\/uploads\/2018\/01\/tablica-przy-powierzchniowym-pomniku-przyrody.jpg\")
<\/a><\/p>\n