{"id":18532,"date":"2024-01-06T15:50:55","date_gmt":"2024-01-06T14:50:55","guid":{"rendered":"https:\/\/www.pomniki-przyrody.pl\/?p=18532"},"modified":"2024-01-06T15:50:55","modified_gmt":"2024-01-06T14:50:55","slug":"pomnikowy-eratyk-z-drezdenka-pow-strzelecko-drezdenecki-lubuskie","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.pomniki-przyrody.pl\/?p=18532","title":{"rendered":"Pomnikowy eratyk z Drezdenka (pow. strzelecko – drezdenecki, lubuskie)."},"content":{"rendered":"

G\u0142azy narzutowe (inaczej eratyki, narzutniaki) to du\u017ce od\u0142amki skalne wyrwane z pod\u0142o\u017ca i przetransportowane w plejstocenie na odleg\u0142o\u015b\u0107 wielu kilometr\u00f3w przez l\u0105dol\u00f3d skandynawski. Podczas wycofywania i topnienia lodowca by\u0142y deponowane wraz z drobniejszym materia\u0142em skalnym, \u017cwirem, piaskiem i glin\u0105. Eratyki by\u0142y wykorzystywane przez cz\u0142owieka ju\u017c przed pi\u0119cioma tysi\u0105cami lat – budowano z nich m.in. megalityczne grobowce, kamienne kr\u0119gi. Najstarsze ko\u015bcio\u0142y p\u00f3\u0142nocnej i \u015brodkowej Polski murowano z wykorzystaniem obrabianych g\u0142az\u00f3w narzutowych. Do\u015b\u0107 cz\u0119sto eratyki wykorzystywane by\u0142y i s\u0105 nadal jako pomniki lub coko\u0142y, na kt\u00f3rych eksponuje si\u0119 pami\u0105tkowe tablice lub inskrypcje. Tak\u0105 te\u017c rol\u0119 przypisano ogromnemu g\u0142azowi w Drezdenku – mie\u015bcie po\u0142o\u017conym na p\u00f3\u0142nocno – wschodnim kra\u0144cu wojew\u00f3dztwa lubuskiego – zosta\u0142 on wydobyty w drugiej dekadzie XX w. podczas budowy drogi do Krzy\u017ca i z w\u0142a\u015bciw\u0105 inskrypcj\u0105 ustawiono go na pocz\u0105tku owej drogi.<\/p>\n

\"g\u0142az<\/a>

zdj\u0119cie pochodzi ze strony Niemieckiego Centrum Dokumentacji Historii Sztuki<\/p><\/div>\n

Po drugiej wojnie \u015bwiatowej gdy region znalaz\u0142 si\u0119 w granicach Rzeczpospolitej, niemiecki napisy cz\u0119\u015bciowo zatarto a w ich miejsce zamontowano tablic\u0119 upami\u0119tniaj\u0105c\u0105 1000-lecie Pa\u0144stwa Polskiego oraz 20-lecie Polski Ludowej. Z tych wzgl\u0119d\u00f3w nazywany by\u0142\/jest Kamieniem Tysi\u0105clecia.<\/p>\n

\"g\u0142az<\/a><\/p>\n

W 2023 r. na g\u0142azie nie by\u0142o ju\u017c tablicy, a eratyk jest jedynie pomnikiem przyrody dokumentuj\u0105cym dotarcie na ten obszar lodowca skandynawskiego.<\/p>\n

\"pomnikowy<\/a><\/p>\n

Opisywany narzutniak stoi w p\u00f3\u0142nocnej cz\u0119\u015bci miasta, na skrzy\u017cowaniu ulic Niepodleg\u0142o\u015bci i 29 Stycznia (Wschodniej), niedaleko mostu nad Noteci\u0105, naprzeciw firmy Victaulic Polska Sp. z o.o.<\/p>\n

GPS N 52\u00b050\u203254.5\u2033 , E 15\u00b050\u203208.7\u2033<\/p>\n

\"pomnikowy<\/a>\"pomnikowy<\/a><\/p>\n

\"pomnikowy<\/a>\"Drezdenko<\/a><\/p>\n

Status pomnika przyrody uzyska\u0142 ju\u017c w 1966 r. na mocy Decyzji nr 86\/66 Prezydium Wojew\u00f3dzkiej Rady Narodowej w Zielonej G\u00f3rze z dnia 24 marca 1966 r. w sprawie uznania za pomniki przyrody twor\u00f3w przyrody o\u017cywionej i nieo\u017cywionej. Obecnie obowi\u0105zuj\u0105cym aktem prawnym jest Rozporz\u0105dzenie Nr 46 Wojewody Lubuskiego z dnia 19 maja 2006 r. w sprawie ustanowienia pomnik\u00f3w przyrody.<\/p>\n

\"pomnikowy<\/a><\/p>\n

\"Drezdenko<\/a><\/p>\n

Pomnikowy narzutniak z Drezdenka mierzy w obwodzie 7,5 metra, wysoko\u015b\u0107 g\u0142azu 4,0 metra, materia\u0142em buduj\u0105cym jest r\u00f3\u017cowo – szary granit, \u015brednioziarnisty.<\/p>\n

\"Drezdenko<\/a>\"Drezdenko<\/a><\/p>\n

W odleg\u0142o\u015bci ok. 17 km od g\u0142azu z Drezdenka znajduje si\u0119 inny pomnikowy eratyk o podobnych rozmiarach i zbli\u017conej historii. Obiekt zlokalizowany jest na skraju wsi Gardzko, w gminie Strzelce Kraje\u0144skie i zostanie dok\u0142adnie opisany w kolejnym artykule.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

G\u0142azy narzutowe (inaczej eratyki, narzutniaki) to du\u017ce od\u0142amki skalne wyrwane z pod\u0142o\u017ca i przetransportowane w plejstocenie na odleg\u0142o\u015b\u0107 wielu kilometr\u00f3w przez l\u0105dol\u00f3d skandynawski. Podczas wycofywania i topnienia lodowca by\u0142y deponowane wraz z drobniejszym materia\u0142em skalnym, \u017cwirem, piaskiem i glin\u0105. Eratyki … Czytaj dalej →<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3],"tags":[2144,2145,669,2146,1355],"class_list":["post-18532","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-przyroda-nieozywiona","tag-drezdenko","tag-gmina-drezdenko","tag-lubuskie","tag-pomnikowy-eratytyk","tag-pomnikowy-glaz"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.pomniki-przyrody.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/18532","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.pomniki-przyrody.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.pomniki-przyrody.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.pomniki-przyrody.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.pomniki-przyrody.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=18532"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/www.pomniki-przyrody.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/18532\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":18546,"href":"https:\/\/www.pomniki-przyrody.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/18532\/revisions\/18546"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.pomniki-przyrody.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=18532"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.pomniki-przyrody.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=18532"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.pomniki-przyrody.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=18532"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}