{"id":19503,"date":"2024-11-23T19:45:51","date_gmt":"2024-11-23T18:45:51","guid":{"rendered":"https:\/\/www.pomniki-przyrody.pl\/?p=19503"},"modified":"2024-11-23T19:45:51","modified_gmt":"2024-11-23T18:45:51","slug":"kopula-gipsowa-na-grodzisku-w-wislicy-pow-buski-swietokrzyskie","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.pomniki-przyrody.pl\/?p=19503","title":{"rendered":"Kopu\u0142a gipsowa na grodzisku w Wi\u015blicy (pow. buski, \u015bwi\u0119tokrzyskie)."},"content":{"rendered":"

Chocia\u017c Wi\u015blica jest jednym z najmniejszych miast w Polsce, stanowi najwi\u0119ksz\u0105 atrakcj\u0119 turystyczn\u0105 regionu. Po\u0142o\u017cona na Ponidziu, w powiecie buskim (woj. \u015bwi\u0119tokrzyskie) mo\u017ce si\u0119 pochwali\u0107 bardzo d\u0142ug\u0105 histori\u0105 si\u0119gaj\u0105c\u0105 IX w. i skrywa liczne zabytki skupione w niewielkim centrum. W krajobrazie miasteczka dominuje Bazylika kolegiacka Narodzenia Naj\u015bwi\u0119tszej Marii Panny – gotycki ko\u015bci\u00f3\u0142 wzniesiony w XIV wieku przez Kazimierza Wielkiego.<\/p>\n

\"Bazylika<\/a><\/p>\n

W podziemiach \u015bwi\u0105tyni znajduj\u0105 si\u0119 relikty dw\u00f3ch poprzedzaj\u0105cych j\u0105 ko\u015bcio\u0142\u00f3w oraz jeden z najcenniejszych zabytk\u00f3w polskiej sztuki roma\u0144skiej \u2013 tzw. P\u0142yta Orant\u00f3w.<\/p>\n

\"Wi\u015blica<\/a><\/p>\n

Na po\u0142udniowy – wsch\u00f3d od centrum miasta, na przed\u0142u\u017ceniu ul. Kili\u0144skiego, usytuowane jest \u015bredniowieczne grodzisko o kszta\u0142cie zbli\u017conym do tr\u00f3jk\u0105ta. Na pocz\u0105tku 2024 r. teren zosta\u0142 zrewitalizowany, prace mia\u0142y na celu zwi\u0119kszenie atrakcyjno\u015bci turystycznej stanowiska archeologicznego.<\/p>\n

\"droga<\/a>\"tablica<\/a> W zachodniej cz\u0119\u015bci wa\u0142\u00f3w, tu\u017c przy wej\u015bciu na teren grodu, znajduje si\u0119 najlepiej wykszta\u0142cona i czytelna kopu\u0142a gipsowa, jak\u0105 mo\u017cna obejrze\u0107 na terenie Polski. Wysoko\u015b\u0107 tej unikalnej struktury geologicznej wynosi 5 metr\u00f3w, a d\u0142ugo\u015b\u0107 przy podstawie 9,5 m. By\u0142a znana i opisywana przez geolog\u00f3w ju\u017c w XIX w.<\/p>\n

\"kopu\u0142a<\/a>\"kopu\u0142a<\/a>\"przekr\u00f3j<\/a><\/p>\n

Wn\u0119trze kopu\u0142y utworzone jest przez koncentrycznie ustawione warstwy gips\u00f3w szablastych o mi\u0105\u017cszo\u015bci od kilkunastu do kilkudziesi\u0119ciu centymetr\u00f3w.<\/p>\n

\"kopu\u0142a<\/a>\"pomnik<\/a><\/p>\n

W warstwach zewn\u0119trznych mo\u017cna zaobserwowa\u0107 liczne i d\u0142ugie (do 60 cm), zabarwione na kolor miodowy kryszta\u0142y gips\u00f3w szablastych, kt\u00f3re s\u0105 wygi\u0119te w kierunku na zewn\u0105trz od szczytu kopu\u0142y.<\/p>\n

\"kryszta\u0142y<\/a>\"kryszta\u0142y<\/a>\"Wi\u015blica<\/a><\/p>\n

Opisany tw\u00f3r geologiczny jest od 10 lutego 1987 r. chroniony jako pomnik przyrody nieo\u017cywionej.\"Wi\u015blica<\/a>\"Wi\u015blica<\/a><\/p>\n

Wewn\u0105trz wa\u0142\u00f3w znajduje si\u0119 druga kopu\u0142a o rozmiarze 10×15 metr\u00f3w i wysoko\u015bci 2,5 metra, inne znajduj\u0105 si\u0119 w pobli\u017cu Rynku Solnego i na ul. Kili\u0144skiego (tzw. Psia G\u00f3rka).<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Chocia\u017c Wi\u015blica jest jednym z najmniejszych miast w Polsce, stanowi najwi\u0119ksz\u0105 atrakcj\u0119 turystyczn\u0105 regionu. Po\u0142o\u017cona na Ponidziu, w powiecie buskim (woj. \u015bwi\u0119tokrzyskie) mo\u017ce si\u0119 pochwali\u0107 bardzo d\u0142ug\u0105 histori\u0105 si\u0119gaj\u0105c\u0105 IX w. i skrywa liczne zabytki skupione w niewielkim centrum. W … Czytaj dalej →<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3],"tags":[2221,2218,2222,2220,2210,1412,2219],"class_list":["post-19503","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-przyroda-nieozywiona","tag-gips-szablasty","tag-gmina-wislica","tag-grodzisko-w-wislicy","tag-kopula-gipsowa","tag-skala-gipsowa","tag-swietokrzyskie","tag-wislica"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.pomniki-przyrody.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/19503","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.pomniki-przyrody.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.pomniki-przyrody.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.pomniki-przyrody.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.pomniki-przyrody.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=19503"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/www.pomniki-przyrody.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/19503\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":19523,"href":"https:\/\/www.pomniki-przyrody.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/19503\/revisions\/19523"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.pomniki-przyrody.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=19503"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.pomniki-przyrody.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=19503"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.pomniki-przyrody.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=19503"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}