![\"\"](\"https:\/\/www.pomniki-przyrody.pl\/wp-content\/uploads\/2012\/01\/graniaki-wiatrowe.jpg\" "\\"graniaki")
<\/a><\/p>\nPo sforsowaniu zaro\u015bli, na dnie zag\u0142\u0119bienia, ujrza\u0142em kilkana\u015bcie granitowych g\u0142az\u00f3w. Na szcz\u0119\u015bcie listopadowy przymrozek utwardzi\u0142 otaczaj\u0105ce je b\u0142oto, co pozwoli\u0142o dok\u0142adnie im si\u0119 przyjrze\u0107. Z pocz\u0105tku nieco zdegustowany, sens ochrony tego miejsca zrozumia\u0142em wtedy, gdy przejecha\u0142em r\u0119k\u0105 po\u00a0wyra\u017anie r\u00f3\u017cni\u0105cych si\u0119 powierzchniach \u00a0g\u0142az\u00f3w.<\/p>\n
Cz\u0119\u015b\u0107 z nich by\u0142a g\u0142adka, jakby oszlifowana, za\u015b inne szorstkie, nieobrobione.<\/p>\n B\u0119d\u0105c ju\u017c w domu. pr\u00f3bowa\u0142em odnale\u017a\u0107 wi\u0119cej informacji na temat tego jedynego w Jeleniej G\u00f3rze pomnika przyrody nieo\u017cywionej. Niestety, w internecie jak i w mojej skromnej \u00a0domowej bibliotece, znalaz\u0142em bardzo sk\u0105pe wzmianki na ten temat. Nieocenion\u0105 pomoc przyni\u00f3s\u0142 mi artyku\u0142 Andrzeja Paczosa ( „Graniaki wiatrowe w Jeleniej G\u00f3rze”, Karkonosze 5\/205\/95 ), z kt\u00f3rego bogato czerpa\u0142em.<\/p>\n Zeolizowane g\u0142azy czyli poddane dzia\u0142alno\u015bci wiatru, a raczej drobnym okruchom ska\u0142 i piasku przez wiatr niesionym. Inna nazwa tego typu twor\u00f3w – graniaki wiatrowe – chyba bardziej przemawia do wyobra\u017ani. Powstaj\u0105 one w warunkach pustynnych, gor\u0105cych lub ch\u0142odnych, kiedy materia\u0142 niesiony nisko przez wiatr, obija si\u0119 o wi\u0119ksze g\u0142azy, g\u0142adz\u0105c jego powierzchni\u0119. Przy zmianie kierunku wiatru, lub gdy g\u0142az obsunie si\u0119 wskutek wywiania spod niego piasku, inna p\u0142aszczyzna b\u0119dzie szlifowana, a na granicy z poprzednimi powstan\u0105 wyra\u017ane kraw\u0119dzie – granie.<\/p>\n Osob\u0105 kt\u00f3ra\u00a0zbada\u0142a i opisa\u0142a to miejsce w latach 60-tych by\u0142 prof. \u00a0Alfred Jahn, kt\u00f3ry ustali\u0142 czas obr\u00f3bki g\u0142az\u00f3w, na okres bezpo\u015brednio przed epok\u0105 lodow\u0105, w warunkach ch\u0142odnego i suchego klimatu. O ile wyst\u0119powanie graniak\u00f3w nie nale\u017cy do rzadko\u015bci, tak wielko\u015b\u0107 tutejszych jest imponuj\u0105ca. Najwi\u0119kszy ze znalezionych tu g\u0142az\u00f3w mierzy\u0142 ponad 3 metry \u015brednicy, a i pozosta\u0142e nale\u017c\u0105 do najwi\u0119kszych graniak\u00f3w w Polsce.<\/p>\n Nie jest \u0142atwo odnale\u017a\u0107 zeolizowane g\u0142azy w terenie. Znajduj\u0105 si\u0119 one w sporym zag\u0142\u0119bieniu na skraju zrekultywowanego wysypiska \u015bmieci, na ty\u0142ach by\u0142ej cegielni przy ulicy Wolno\u015bci. Aby do nich trafi\u0107, nale\u017cy skr\u0119ci\u0107 w prawo przy warsztacie samochodowym na ul.W Orkana. Znajduje si\u0119 tam grobla mi\u0119dzy dwoma stawami, zako\u0144czona du\u017c\u0105 rur\u0105 ciep\u0142ownicz\u0105 w kszta\u0142cie odwr\u00f3conego „U”. Nale\u017cy pod ni\u0105 przej\u015b\u0107 i spojrze\u0107 na najbli\u017cszy s\u0142up energetyczny o trzech nogach (wida\u0107 go na pierwszym zdj\u0119ciu). Niecka z graniakami znajduje si\u0119 kilkadziesi\u0105t metr\u00f3w obok, nieco na prawo. Niestety, miejsce to nie zawsze jest dost\u0119pne; po du\u017cych opadach g\u0142azy przykryte s\u0105 wod\u0105, a w zimie zasypane \u015bniegiem.<\/p>\n Pomimo oznaczenia pomnika tablic\u0105, obiekt nale\u017cy raczej do zapomnianych. Mam nadziej\u0119, \u017ce powy\u017cszy artyku\u0142 przyczyni si\u0119 do lepszego poznania i spopularyzowania tego ciekawego pomnika przyrody.<\/p>\n 04.09.2017 r. dosta\u0142em informacj\u0119, \u017ce zag\u0142\u0119bienie z pomnikiem przyrody wraz z otaczaj\u0105cym go terenem stanowi\u0107 b\u0119dzie w niedalekiej przysz\u0142o\u015bci pole golfowe. Wkr\u00f3tce sprawdz\u0119 czy nie wp\u0142yn\u0119\u0142o to na gorsz\u0105 dost\u0119pno\u015b\u0107 do g\u0142az\u00f3w.\u00a0 \u00a0<\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Przegl\u0105daj\u0105c list\u0119 pomnik\u00f3w przyrody Jeleniej G\u00f3ry, zaintrygowa\u0142 mnie wpis „zeolizowane g\u0142azy narzutowe”. Zaciekawiony, postanowi\u0142em odwiedzi\u0107 miejsce zlokalizowane na ty\u0142ach\u00a0nieczynnej\u00a0cegielni ” Sofal „. GPS\u00a0N 50\u00b053\u203208.95\u2033 , E 15\u00b043\u203227.48\u2033 Po sforsowaniu zaro\u015bli, na dnie zag\u0142\u0119bienia, ujrza\u0142em kilkana\u015bcie granitowych g\u0142az\u00f3w. Na szcz\u0119\u015bcie listopadowy … Czytaj dalej <\/a><\/p>\n<\/a><\/p>\n<\/a><\/p>\n<\/a><\/p>\n<\/a><\/p>\n<\/a><\/p>\n<\/a><\/p>\n<\/a><\/p>\n<\/a><\/p>\n