Para pomnikowych dębów z Luberadza (gm. Ojrzeń, mazowieckie).

Nawet podczas najdokładniej przygotowanej wycieczki dendrologicznej może wydarzyć się coś niezaplanowanego (oby tylko pozytywnego). Czasem jakaś zamknięta, remontowana droga, czy też zawiłe algorytmy nawigacji satelitarnej wyprowadzą nas w ciekawe miejsce lub pod obiekt, któremu warto poświęcić kilka minut pomimo mocno napiętego grafiku. Tak też było na przełomie maja/czerwca, gdy autor tego artykułu wraz Pawłem Lenartem zbliżał się do opisanego w poprzednim artykule dębu o nazwie Uparty Mazur. Przejeżdżając przez wieś Luberadz zauważyliśmy dwa okazałe dęby, których nie mieliśmy w planach zobaczyć. Takiej okazji nie mogliśmy jednak przepuścić, natychmiast przystąpiliśmy do fotografowania sędziwych okazów.para pomnikowych dębów z LuberadzaLuberadz - para pomnikowych dębów

Dwójkę opisywanych dębów można odnaleźć w południowej części wsi Luberadz, 60 m od skrzyżowania z drogą do Malużyna.

GPS  N 52°45’10.2″ , E 20°28’13.7″

Luberadz - kapliczka przy jednym z pomnikowych dębów

Ze względu nas brak tabliczek nie byliśmy pewni czy są pomnikami przyrody, dopiero na kwaterze ustaliliśmy, że posiadają ten status już od 1979 r.  Aktualna podstawa prawna do ich ochrony to Rozporządzenie nr 35 Wojewody Mazowieckiego z dnia 18 sierpnia 2008 r. w sprawie pomników przyrody położonych na terenie powiatu ciechanowskiego. Na pniu jednego z pomnikowych drzew okoliczni mieszkańcy powiesili kapliczkę, a fragment terenu pod nią otoczyli drewnianym płotkiem.

para pomnikowych dębów przy drodze Luberadz – Malużyn.

Według danych Centralnego Rejestru Form Ochrony Przyrody drzewa mierzą w obwodzie 509 i 543 cm, wysokość okazów odpowiednio 16 i 20 metrów. Dęby szypułkowe o takich obwodach liczą sobie ok. 250 – 300 lat.

Luberadz - pomnikowe dębypnie pomnikowych dębów z LuberadzaLuberadz - pnie pomnikowych dębów

Dęby z Luberadza opisał na swoim blogu Paweł Lenart, zapraszam do lektury tego artykułu: „Para pomnikowych dębów szypułkowych przy drodze Luberadz – Malużyn„.

Pomnikowe dęby ze Śladowa (gm. Brochów, mazowieckie).

Ciekawostki dendrologiczne gminy Brochów (pow. sochaczewski, mazowieckie) nie kończą się na opisanej w poprzednim artykule Kromnowskiej Topoli – ogromnego drzewa o obwodzie aż 838 cm. W rejestrze GDOŚ figuruje 11 pomnikowych drzew rosnących na terenie gminy Brochów, najciekawsze zgrupowanie znajduje się w nadwiślańskiej wsi Śladów. Rośnie tu kilka pomnikowych drzew – głównie dębów – a najgrubszym i najbardziej znanym jest dąb „Obrońca”. Drzewo to zlokalizowane jest na prywatnej posesji nr 55, zamieszkiwanej przez rodzinę Tempczyków.

GPS N 52°22’41.8″ , E 20°17’49.8″

dąb Obrońca ze Śladowaotoczenie dębu Obrońca ze Śladowa

Nazwa pomnikowego okazu nawiązuje do tragicznych wydarzeń z września 1939 r., gdy żołnierze Wehrmachtu dokonali masowego mordu na polskich jeńcach wojennych oraz cywilach. Hitlerowcy podpalili również wieś. Szybko rozprzestrzeniający się żywioł został zatrzymany przez ogromne, nasiąknięte wilgocią drzewo, dzięki czemu udało się uratować stary drewniany dom, stojący nadal na posesji Tempczyków. Ślady tamtego pożaru są widoczne na pniu „Obrońcy” od strony wschodniej.Śladów - pomnikowy dąb Obrońca

Dąb „Obrońca” ze Śladowa posiada status pomnika przyrody na mocy Rozporządzenia Nr 18 Wojewody Mazowieckiego z dnia 31 lipca 2009 r. Ze względu na rozmiar dębu oraz niezwykłą historię z nim związaną drzewo zostało zgłoszone do konkursu Drzewo Roku i w 2021 r. uzyskało trzecie miejsce.

Śladów - dąb Obrońca

Obwód pnia „Obrońcy” to 695 cm, wysokość drzewa 20 metrów, szacunkowy wiek to 300 – 350 lat. Stan zdrowotny można uznać za zadowalający. Drzewo zostało oznakowane stosowną tabliczką.

Śladów - pień dębu Obrońca

pień dębu Obrońca ze Śladowa

W koronie tego niezwykłego dębu swoje gniazdo uwiła rodzina bocianów białych.

gniazdo bociana w koronie dębu Obrońca ze Śladowa

400 m na zachód od „Obrońcy”, przy posesji nr 65 znajduje się drugi z pomnikowy okaz o nazwie „Dąb Jagiełły”.

GPS N 52°22’44.2″ , E 20°17’31.4″

pomnikowy dąb Jagiełły ze Śladowadąb Jagiełły ze Śladowa

Dąb posiada masywny pień, który na wysokości ok. 5 metrów rozwidla się na 3 potężne przewodniki. Pomiar obwodu dał wynik 535 cm, wysokość drzewa to 20 metrów.

pień dębu Jagiełły ze ŚladowaŚladów - pień dębu Jagiełłypomiar obwodu dębu Jagiełły ze Śladowa

Nieco dalej na zachód, przy wjeździe na teren posesji nr 67 rośnie bezimienny, pomnikowy dąb o obwodzie 374 cm i wysokości 20 metrów.

GPS N 52°22’44.8″ , E 20°17’28.4″

pomnikowy dąb ze Śladowapień pomnikowego dębu we wsi Śladówpień pomnikowego dębu ze Śladowa

40 metrów na północ od drogi nr 575, tuż za granicą wsi Śladów, na łące leżącej na terenie administracyjnym wsi Przęsławice, rośnie pomnikowy okaz o nazwie „Dąb Pradziadka”.

GPS N 52°22’44.9″ , E 20°14’34.8″

otoczenie Dębu PradziadkaDąb Pradziadka w gminie Brochówpomnikowy Dąb Pradziadka

Jego pień o obwodzie 415 cm z jednej strony wygląda zdrowo, zaś z przeciwnej widoczny jest spory, podłużny ubytek oraz rozległa listwa piorunowa.

pień Dębu Pradziadkauszkodzenia na pniu Dębu Pradziadka

Więcej na temat dębów rosnących we wsi Śladów można poczytać na blogu Pawła Lenarta, w pierwszym artykule opisał Obrońcę, a w drugim pozostałe drzewa w tej wsi. Zapraszam do lektury.