Pomnikowe dęby we wsi Bielino – Wirgnia (gm. Słupno, mazowieckie).

Lista pomników przyrody nadwiślańskiej gminy Słupno (pow. płocki, mazowieckie) jest dość krótka, bo liczy zaledwie cztery pozycje. Przyrodę nieożywioną reprezentuje opisane w poprzednim artykule stanowisko gleby kopalnej o nazwie „Wydmy Liszyńskie„. Pozostałe pomniki przyrody należą do obiektów przyrody ożywionej: lipa drobnolistna Patrycja rosnąca we wsi Słupno, dąb szypułkowy Adam oraz grupa dwóch dębów – Ksawery i Gniewko ze wsi Bielino-Wirgnia, będące tematem dzisiejszego artykułu.

Jadąc od strony Płocka ul. Słowiańską ciężko jest nie zauważyć rosnącego po prawej stronie drogi dębu szypułkowego o nazwie „Adam”. Drzewo rośnie tuż za ogrodzeniem posesji nr 18, naprzeciw Pomnika Bohaterów Poległych w Obronie Ojczyzny w 1920 r.

GPS N 52°30’07.2″ , E 19°46’35.1″

Bielino-Wirgnia - pomnik przyrody dąb AdamBielino-Wirginia - pomnikowy dąb AdamBielino-Wirgnia - pomnikowy dąb szypułkowy AdamBielino-Wirgnia - dąb Adam

Dąb mierzy w obwodzie 516 cm, wysokość okazu to 24,5 metra, pień oznakowano typową tabliczką.

Bielino-Wirginia - pień pomnikowego dębu Adam

Grupa dwóch pomnikowych dębów znajduje się przy tej samej ulicy Słowiańskiej, ok. 900 metrów dalej. Należy dojechać do ostrego zakrętu ze skrzyżowaniem z ul. Traktową i po niecałych 300 metrach wypatrywać korony dębu Ksawery po lewej stronie drogi.

GPS N 52°29’45.4″ , E 19°46’57.1″

Bielino-Wirgnia - dąb KsaweryBielino-Wirgnia - pomnik przyrody dąb Ksawery

Drzewo rośnie przy posesji nr 55, jego pień jest częściowo przysłonięty przez ogrodzenie.

Bielino-Wirgnia - pomnikowy dąb Ksawery

Dąb Ksawery mierzy w obwodzie 456 cm, wysokość okazu to 15 metrów, pień od strony ulicy został oznakowany typową tabliczką.

Bielino-Wirgnia - pień pomnikowego dębu Ksawery

Drugi pomnikowy dąb o nazwie Gniewko rośnie 180 m na północ od Ksawerego, na skraju lasu, do którego prowadzi krótka, oznaczona znakiem ślepa ulica. Górny fragment korony wyrasta ponad drzewostan sosnowy.

GPS N 52°29’51.1″ , E 19°46’56.3″

Bielino-Wirgnia - korona dębu Gniewko

Bielino-Wirgnia - dąb GniewkoBielino-Wirgnia - pomiar obwodu dębu Gniewko

Gniewko mierzy w obwodzie 694 cm (pomiar wykonany pod koniec maja 2025 r.), wysokość drzewa to 21 metrów, pień oznakowany tabliczką. Podobnie jak dwa poprzednie okazy dębów Gniewko uzyskał status pomnika przyrody w grudniu 1983 r., aktualny akt prawny do jego ochrony to Uchwała nr 248/XL/21 Rady Gminy Słupno z dnia 16 września 2021 r. w sprawie pomników przyrody na terenie Gminy Słupno.

Bielino-Wirgnia - pień pomnikowego dębu Gniewko

Korona tego dębu stabilizowana jest wiązaniami elastycznymi, część konarów została spięta jest stalowym prętem.

Bielino-Wirgnia - wiązania w koronie dębu GniewkoBielino-Wirgnia - pręt spinający konary dębu Gniewko

Pomnikowe okazy dębów we wsi Bielino-Wirgnia zostały opisane również przez Pawła Lenarta, zapraszam do lektury tego artykułu.

Dąb Chrobry i pozostałe pomniki przyrody we wsi Białobrzegi (gm. Bodzanów, mazowieckie).

Białobrzegi (gm. Bodzanów, pow. płocki) to kolejna, obowiązkowa do odwiedzenia wieś na mapie najdorodniejszych dębów województwa mazowieckiego (po opisanych już wcześniej miejscowościach Młock, Pieczyska Iławskie, Śladów). Rośnie tu bowiem dąb szypułkowy o nazwie „Chrobry” – potężny okaz będący w czołówce najgrubszych egzemplarzy tego gatunku na Mazowszu. Odnalezienie „Chrobrego” nie należy do łatwych zadań, drzewo rośnie na krańcu wsi, z dala od zwartej zabudowy, a końcowy odcinek należy pokonać drogą gruntową. Zdecydowani odwiedzić wiekowe drzewo muszą zjechać z drogi krajowej nr 62 Wyszogród – Płock w kierunku wsi Białobrzegi i jechać ulicą Dojazdową aż do skrzyżowania z ul. Kępską, przy którym znajduje się przystanek autobusowy. Dalej w lewo, początkowo asfaltem, później drogą gruntową, aż do tablicy z napisem ul. Kępska 123 i drugiej informującej o zakazie wjazdu.

droga prowadząca do posesji Kępska 123 w Białobrzegach

Żadna tablica nie zakazuje wejścia na teren prywatny, więc dalszą, krótką drogę do posesji musimy pokonać pieszo. Już po kilku krokach dąb widoczny jest w pełnej okazałości, a im bliżej, tym lepiej dostrzegalny jest jego ogromny pień.

GPS N 52°27’04.6″ , E 19°56’11.1″

dojazd do dębu Chrobry w Białobrzegachdąb Chrobry przy posesji 123 w BiałobrzegachBiałobrzegi - dąb Chrobry

Ogromne dębisko znajduje się tuż za ogrodzeniem prywatnej posesji, które wybitnie utrudnia zrobienie dobrego zdjęcia. Nie pomaga też sfora ujadających psów – ale cóż, takie ich zadanie, pilnować ogrodzonego terenu i robią to skutecznie.

pomnik przyrody - dąb Chrobry z BiałobrzegówBiałobrzegi - dąb Chrobry za bramą posesji nr 123Białobrzegi - brama do posesji 123 z dębem Chrobry

Obok dębu ustawiono kolorową tablicę opisującą historię miejscowości, legendy związane z opisywanym drzewem oraz parametry okazu : obwód 885 cm, wysokość 35 m, wiek – 400 lat. W albumie „Drzewa Polski” podano obwód wynoszący tylko 741 cm (2005 r.), różnica wynika z metody mierzenia – dąb rośnie na stromym zboczu i  prawidłowy pomiar powinien zostać wykonany od niekorzystnej dla wyniku dolnej części.

pień dębu Chrobry z Białobrzegówtablica przy dębie Chrobry w BiałobrzegachBiałobrzegi - pień dębu ChrobryBiałobrzegi - tablica przy dębie Chrobry

„Chrobry” uzyskał ochronę pomnikową już w 1974 r. na mocy Orzeczenia nr 451 Wojewódzkiego Konserwatora Przyrody z dnia 3 czerwca 1974 r. o uznaniu za pomnik przyrody. Aktualna podstawa prawna to Rozporządzenie nr 19 Wojewody Mazowieckiego z dnia 9.05.2007 r. w sprawie pomników przyrody położonych na terenie powiatu płockiego. Spoglądając na pień dębu i jego imponującą koronę można odnieść wrażenie, że drzewo znajduje się w doskonałej kondycji zdrowotnej. Jednak od strony gospodarstwa znajduje się pokaźna dziupla, na szczęście fachowo zabezpieczona.

pień pomnikowego dębu Chrobry ze wsi Białobrzegi

30 metrów na prawo od sędziwego dębu rośnie okazały wiąz górski, który wraz z „Chrobrym” tworzy grupowy pomnik przyrody. Białobrzegi - pomnikowy dąb i wiąz górskiBiałobrzegi - wiąz górskipomnikowy wiąz z Białobrzegówpomnikowy wiąz górski z Białobrzegów

Drzewo mierzy w obwodzie 376 cm, wysokość okazu 14 metrów (dane z Centralnego Rejestru Form Ochrony Przyrody).

Białobrzegi - pień pomnikowego wiązu górskiego

Goniąc do „Chrobrego” można przegapić rosnącą wcześniej topolę czarną „Ostatnia”, tym bardziej że jej pień i tabliczka w sezonie wegetacyjnym jest przesłonięty przez gęste zarośla.

GPS N 52°27’10.2″ , E 19°55’41.4″

Białobrzegi - pomnikowa topola Ostatniapomnikowa topola Ostatnia z Białobrzegów

Drzewo posiada status pomnika przyrody już od 1974 r. na mocy Orzeczenia nr 473 Wojewódzkiego Konserwatora Przyrody z dnia 29 czerwca 1974 r. o uznaniu za pomnik przyrody. Aktualna podstawa prawna to Rozporządzenie nr 19 Wojewody Mazowieckiego z dnia 9.05.2007 r. w sprawie pomników przyrody położonych na terenie powiatu płockiego.Białobrzegi - pomnikowa topola czarna

„Ostatnia” posiada pień oznakowany stosowną tabliczką o obwodzie 581 cm, wysokość topoli to 22 metry.

pień pomnikowej topoli czarnej z Białobrzegów

pień pomnikowej topoli Ostatnia z Białobrzegów

Białobrzegi - tabliczka na pomnikowej topoli

Pomnikowe drzewo we wsi Białobrzegi opisał również Paweł Lenart, zapraszam do lektury artykułu: „Pomnikowe drzewa w Białobrzegach„.