Nowe pomniki przyrody w mieście Nowa Ruda (pow. kłodzki, dolnośląskie).

Na mocy Uchwały nr 460/LX/23 Rady Miejskiej w Nowej Rudzie z dnia 26 kwietnia 2023 r. krótka lista noworudzkich pomników przyrody powiększyła się o cztery okazy drzew. Do ochrony pomnikowej powołano dęby szypułkowe rosnące w dzielnicy Słupiec, na terenie tzw. Starego Parku, przy ulicy Radkowskiej i Parkowej. To niewielkie założenie parkowe przylegało do nieistniejącego już pałacu (zachowała się oficyna), aktualnie wykorzystywany do celów rekreacyjnych i jako boisko pobliskiej szkoły podstawowej. Odnalezienie pomnikowych dębów należy do łatwych zadań – rosną blisko siebie i zostały stosownie oznakowane.Nowa Ruda-Słupiec - grupa pomnikowych dębów

Nowa Ruda-Słupiec - pomnikowe dęby Antoni, Józef, Jan i Tadeusz

Nowa Ruda-Słupiec - cztery pomnikowe dęby

We wspomnianej wyżej Uchwale Rada miasta nadała pomnikowym dębom imiona: Antoni, Tadeusz, Jan i Józef.

Nowa Ruda-Słupiec - pomnikowe Antoni, Jan i TadeuszNowa Ruda-Słupiec - pomnikowe dęby Antoni i Jan w Starym ParkuNowa Ruda-Słupiec - pomnikowe dęby Antoni i JanNowa Ruda-Słupiec - pomnikowe dęby Antoni i TadeuszNowa Ruda-Słupiec - pomnikowe dęby Józef i Tadeusz

Najgrubszym z opisywanej czwórki okazów jest dąb Antoni – jego obwód wynosi 450 cm, wysokość drzewa to 35 metrów.

GPS N 50°32’43.5″ , E 16°32’36.4″

Nowa Ruda-Słupiec - dąb Antoni

Nowa Ruda-Słupiec - pomnikowy dąb AntoniNowa Ruda-Słupiec - pień dębu Antonitablica przy dębie Antoni

Nieco chudszy jest Józef – jego pień mierzy w obwodzie 410 cm, wysokość dębu to 33 metry.

Nowa Ruda-Słupiec - dąb JózefNowa Ruda-Słupiec - pomnikowy dąb JózefNowa Ruda-Słupiec - pień dębu Józef

Dąb Tadeusz mierzy w obwodzie 342 cm, wysokość drzewa to 31 metrów.

Nowa Ruda-Słupiec - pomnikowy dąb TadeuszNowa Ruda-Słupiec - dąb TadeuszNowa Ruda - pomnikowy dąb TadeuszNowa Ruda-Słupiec - pień dębu Tadeusz

Ostatni z tej grupy – dąb Jan – mierzy w obwodzie 332 cm, wysokość dębu to 30 metrów.

Nowa Ruda-Słupiec - dąb TadeuszNowa Ruda-Słupiec - pomnikowy dąb TadeuszNowa Ruda-Słupiec - pień dębu Jan

Pozostałe pomniki przyrody w mieście Nowa Ruda zostały opisane w artykule „Pomnikowe drzewa w Nowej Rudzie (pow. kłodzki, dolnośląskie)„.

Pomnikowa lipa w Stroniu Śląskim (pow. kłodzki, dolnośląskie).

Stronie Śląskie to niewielkie przygraniczne miasto (siedziba gminy miejsko – wiejskiej) położone w powiecie kłodzkim (dolnośląskie), w Sudetach Wschodnich, u zbiegu Białej Lądeckiej i Morawki. Rozwój gospodarczy miasta i gminy oparty jest na dalszym rozwijaniu turystyki, sportu i rekreacji – leży w pięknym krajobrazowo regionie, na jej terenie jest sporo interesujących miejsc: Jaskinia Niedźwiedzia w Kletnie, Muzeum Ziemi w Kletnie, stara sztolnia uranowa w okolicy Kletna. Amatorów sportów zimowych przyciąga m.in. ośrodek narciarski „Czarna Góra”, stacja narciarska Kamienica, stoki w Bielicach, Nowej Morawie i Starym Gierałtowie. O walorach przyrodniczych gminy świadczy położenie w całości na terenie Śnieżnickiego Parku Krajobrazowego i jego otuliny, z czterema rezerwatami przyrody, dwoma użytkami ekologicznymi i zaledwie jednym pomnikiem przyrody!? Jest nim lipa drobnolistna rosnąca Stroniu Śląskim, nad Morawką, tuż przy kaplicy św. Onufrego z XVIII w.

Stronie Śląskie - pomnikowa lipa na tle kaplicy św. Onufregopomnikowa lipa w Stroniu Śląskimpomnikowa lipa w Stroniu Śl.

Pomnikowa lipa ze Stronia Śląskiego znajduje się ok. 500 m poniżej kamiennej zapory na Morawce, która wraz z wałem ziemnym tworzy suchy zbiornik przeciwpowodziowy o pojemności 1,38 mln m³.

zapora i przerwany wał przeciwpowodziowy w Stroniu Śląskimzapora na Morawce w Stroniu Śląskim

15 września 2024 r. podczas powodzi intensywne opady deszczu spowodowały przepełnienie zbiornika i przelanie wody przez zaporę. Następnie po lewej stronie od zapory murowanej doszło do rozmycia wału ziemnego, co skutkowało wypłynięciem niemal całości zgromadzonej wody w zbiorniku.

teren poniżej zapory w Stroniu Śląskim

Powstała fala powodziowa spustoszyła nadbrzeżną, południową część Stronia Śląskiego, następnie połączyła wody z Białą Lądecką siejąc dalsze zniszczenia mostów, dróg i zabudowań. Po zalaniu prawie całego Stronia Śląskiego zrujnowała niżej położone części Lądka – Zdroju, Radochowa, Trzebieszowic, Ołdrzychowic Kł. i Żelazna. W dalszej kolejności niszcząca fala połączyła się z wezbraną Nysą Kłodzką pogrążając i tak już zalane Kłodzko. Przyglądając się uszkodzeniom grubych murów kaplicy pw. św. Onufrego, ciężko jest uwierzyć, że rosnąca obok pomnikowa lipa wyszła z tragedii praktycznie bez szwanku.

zniszczony powodzią teren przy kaplicy św. OnufregoStronie Śląskie - zniszczona powodzią kaplica pw. św. Onufregopomnikowa lipa przy kaplicy św. Onufrego w Stroniu Śląskimpomnikowa lipa przy kaplicy pw. św. Onufrego w Stroniu Śląskim

Jakim cudem opisywana lipa nie została uszkodzona przez żywioł? Dlaczego stoi dalej podczas gdy woda zabrała mosty, budynki i boisko przy której rosła? Natura nie przestaje zaskakiwać…

pomnikowa lipa obok kaplicy św. Onufrego w Stroniu Śląskimpomnik przyrody - lipa w Stroniu Śląskim

Stronie Śl. - pień pomnikowej lipy

Pomnikowe drzewo posiada pień od którego na wysokości ok. 1,5 metra odchodzą 3 główne przewodniki. W jednym z nich znajduje się sporej wielkości dziupla – jednak nie jest ona skutkiem powodzi – była opisywana już 2015 r.

przelotowa dziupla w pniu pomnikowej lipy

Ocalałe z powodzi drzewo posiada status pomnika przyrody na mocy Rozporządzenia nr 11 Wojewody Dolnośląskiego z dnia 8 sierpnia 2008 r. w sprawie ustanowienia pomników przyrody.

Stronie Śląskie - pień pomnikowej lipypień pomnikowej lipy ze Stronia Śląskiego

Obwód pomnikowej lipy wynosi 641 cm, wysokość okazu 25 metrów. Pień nie został oznakowany typową tabliczką. Zresztą nie ma co się dziwić, na mapie Parku Morawka w Stroniu Śląskim słowem nie wspomniano o istnieniu pomnikowego drzewa przy kaplicy św. Onufrego.

pień pomnikowej lipy ze Stronia Śl.Stronie Śląskie - pień pomnikowej lipy o obwodzie 641 cmtablica Park Morawka w Stroniu Śląskim