Powierzchniowy pomnik przyrody Drzewostan Sosnowy w leśnictwie Ościsłowo (gm. Glinojeck, mazowieckie).

Bardzo często opisuję pomniki przyrody w kontekście historycznym danego miejsca – zwykle są to parki lub pojedyncze drzewa przylegające do zamków, pałaców, cmentarzy czy też uzdrowisk. Rosnące w tych miejscach wiekowe egzemplarze niejednokrotnie żyły już w czasach największej świetności zabytkowych obiektów, ich rozwoju, a nierzadko też  upadku. Drzewa będące bohaterami dzisiejszego artykułu były świadkami tragicznych wydarzeń podczas II wojny światowej – bestialskiego mordu dokonanego przez hitlerowców 20 lutego 1940 r. na chorych i kalekich mieszkańcach ziemi ciechanowskiej. Miejsce pamięci otoczone pomnikowym drzewostanem znajduje się w lesie, 400 m na północ od drogi nr 60 pomiędzy Ciechanowem a Glinojeckiem; skręt w drogę leśną oznakowano drogowskazami oraz zaakcentowano pomnikiem.

GPS N 52°50’02.9″ , E 20°24’23.4″

droga dojazdowa do powierzchniowego pomnika przyrodydrogowskaz kierujący do ścieżki edukacyjnej Uroczysko Ościsłowopomnik pamięci ofiar hitleryzmu

Fragment leśnej drogi do położonego 400 m dalej parkingu jest udostępniony do ruchu, na miejscu znajduje się kilka tablic opisujących Uroczysko Ościsłowo oraz przebieg ścieżki dydaktycznej. mapa ścieżki edukacyjnej w Uroczysku Ościsłowo

Naprzeciw miejsca postojowego – po drugiej stronie leśnego duktu – ma początek krótka, wykładana kostką brukową ścieżka prowadząca do miejsca pamięci. Tuż za wejściem ustawiono tablicę dydaktyczną.

ścieżka prowadząca do cmentarza ofiar hitleryzmutablica przy miejscu pamięci

Kilkanaście metrów dalej znajduje się pojedyncza mogiła oraz ogrodzony teren cmentarzyka z centralnie ustawionym pomnikiem i otoczony betonowymi krzyżami.

miejsce pamięci w Uroczysku Ościsłowobramka do cmentarzyka w leśnictwie Ościsłowomiejsce pamięci otoczone przez wiekowe sosnyleśnictwo Ościsłowo - krzyże w miejscu pamięci

Teren leśnej nekropolii ocieniają wiekowe sosny, chronione są tutaj w formie powierzchniowego pomnika przyrody powołanego już w 1979 r na mocy Orzeczenia nr 73/134/79 Wojewody Ciechanowskiego z 26.04.1979 r. Tablice informujące o ustawowej ochronie terenu o powierzchni 1,93 ha znajdują się na skraju lasu, przy drodze obok parkingu.

tablica przed pomnikowym drzewostanemtablica Pomnik Przyrody Drzewostan Sosnowy

Ochroną pomnikową objęto fragment 200 – letniego lasu sosnowego w oddziale 112f (284f) Nadleśnictwa Ciechanów, Leśnictwo Ościslowo, z udziałem dębu szypułkowego i brzozy brodawkowatej. Na miejscu ciężko doszukać się szczególnie okazałych dębów, czy też brzóz, nie brakuje grubych sosen o przeciętnych obwodach sięgających nawet 300 cm!

sosny w powierzchniowym pomniku przyrodypień 200 - letniej sosny200 - letnia sosna w powierzchniowym pomniku przyrodysosna o obwodzie 3 metryPaweł Lenart przy wiekowej sośnieCechą charakterystyczną starych sosen jest gruba, mocno spękana kora, której płaty są znacznie większe niż u młodych egzemplarzy. Najgrubsza odnaleziona przez parę treehunterów sosna mierzyła w obwodzie 309 cm.

pomiar obwodu sosny w leśnictwie Ościsłowopomiar obwodu wiekowej sosny

Z tyłu za cmentarzykiem znajduje się 6. przystanek ścieżki dydaktycznej z tablicą „200 – letni drzewostan sosnowy”.

Uroczysko Ościsłowo - fragment ścieżki dydaktycznejtablica 200 letni drzewostan sosnowy

Wracając w kierunku szosy Ciechanów – Glinojeck warto zwrócić również uwagę na trzy pomnikowe dęby szypułkowe o obwodach 317, 324 i 418 cm, powołane do ochrony pomnikowej w 1979 r., tym samym aktem prawnym co opisany wyżej drzewostan sosnowy.

leśnictwo Ościsłowo - pomnikowy dąb na początku ścieżki dydaktycznejleśnictwo Ościsłowo - pomnikowy dąb przy wejściu na ścieżkę dydaktycznąpień pomnikowego dębu na początku ścieżki dydaktycznejpomnikowy dąb w leśnictwie Ościsłowoleśnictwo Ościsłowo - para pomnikowych dębówpara pomnikowych dębów w leśnictwie Ościsłowo

O drzewostanie sosnowym i pomnikowych dębach przy drodze do niego można również poczytać na blogu Pawła Lenarta w artykułach: „Pomnikowy 200-letni drzewostan sosnowy w Leśnictwie Ościsłowo Nadleśnictwa Ciechanów” oraz „Pomnikowe dęby szypułkowe obok 200-letniego drzewostanu sosnowego w Leśnictwie Ościsłowo Nadleśnictwa Ciechanów„.

Para pomnikowych dębów z Luberadza (gm. Ojrzeń, mazowieckie).

Nawet podczas najdokładniej przygotowanej wycieczki dendrologicznej może wydarzyć się coś niezaplanowanego (oby tylko pozytywnego). Czasem jakaś zamknięta, remontowana droga, czy też zawiłe algorytmy nawigacji satelitarnej wyprowadzą nas w ciekawe miejsce lub pod obiekt, któremu warto poświęcić kilka minut pomimo mocno napiętego grafiku. Tak też było na przełomie maja/czerwca, gdy autor tego artykułu wraz Pawłem Lenartem zbliżał się do opisanego w poprzednim artykule dębu o nazwie Uparty Mazur. Przejeżdżając przez wieś Luberadz zauważyliśmy dwa okazałe dęby, których nie mieliśmy w planach zobaczyć. Takiej okazji nie mogliśmy jednak przepuścić, natychmiast przystąpiliśmy do fotografowania sędziwych okazów.para pomnikowych dębów z LuberadzaLuberadz - para pomnikowych dębów

Dwójkę opisywanych dębów można odnaleźć w południowej części wsi Luberadz, 60 m od skrzyżowania z drogą do Malużyna.

GPS  N 52°45’10.2″ , E 20°28’13.7″

Luberadz - kapliczka przy jednym z pomnikowych dębów

Ze względu nas brak tabliczek nie byliśmy pewni czy są pomnikami przyrody, dopiero na kwaterze ustaliliśmy, że posiadają ten status już od 1979 r.  Aktualna podstawa prawna do ich ochrony to Rozporządzenie nr 35 Wojewody Mazowieckiego z dnia 18 sierpnia 2008 r. w sprawie pomników przyrody położonych na terenie powiatu ciechanowskiego. Na pniu jednego z pomnikowych drzew okoliczni mieszkańcy powiesili kapliczkę, a fragment terenu pod nią otoczyli drewnianym płotkiem.

para pomnikowych dębów przy drodze Luberadz – Malużyn.

Według danych Centralnego Rejestru Form Ochrony Przyrody drzewa mierzą w obwodzie 509 i 543 cm, wysokość okazów odpowiednio 16 i 20 metrów. Dęby szypułkowe o takich obwodach liczą sobie ok. 250 – 300 lat.

Luberadz - pomnikowe dębypnie pomnikowych dębów z LuberadzaLuberadz - pnie pomnikowych dębów

Dęby z Luberadza opisał na swoim blogu Paweł Lenart, zapraszam do lektury tego artykułu: „Para pomnikowych dębów szypułkowych przy drodze Luberadz – Malużyn„.