Dąb Chrobry i pozostałe pomniki przyrody we wsi Białobrzegi (gm. Bodzanów, mazowieckie).

Białobrzegi (gm. Bodzanów, pow. płocki) to kolejna, obowiązkowa do odwiedzenia wieś na mapie najdorodniejszych dębów województwa mazowieckiego (po opisanych już wcześniej miejscowościach Młock, Pieczyska Iławskie, Śladów). Rośnie tu bowiem dąb szypułkowy o nazwie „Chrobry” – potężny okaz będący w czołówce najgrubszych egzemplarzy tego gatunku na Mazowszu. Odnalezienie „Chrobrego” nie należy do łatwych zadań, drzewo rośnie na krańcu wsi, z dala od zwartej zabudowy, a końcowy odcinek należy pokonać drogą gruntową. Zdecydowani odwiedzić wiekowe drzewo muszą zjechać z drogi krajowej nr 62 Wyszogród – Płock w kierunku wsi Białobrzegi i jechać ulicą Dojazdową aż do skrzyżowania z ul. Kępską, przy którym znajduje się przystanek autobusowy. Dalej w lewo, początkowo asfaltem, później drogą gruntową, aż do tablicy z napisem ul. Kępska 123 i drugiej informującej o zakazie wjazdu.

droga prowadząca do posesji Kępska 123 w Białobrzegach

Żadna tablica nie zakazuje wejścia na teren prywatny, więc dalszą, krótką drogę do posesji musimy pokonać pieszo. Już po kilku krokach dąb widoczny jest w pełnej okazałości, a im bliżej, tym lepiej dostrzegalny jest jego ogromny pień.

GPS N 52°27’04.6″ , E 19°56’11.1″

dojazd do dębu Chrobry w Białobrzegachdąb Chrobry przy posesji 123 w BiałobrzegachBiałobrzegi - dąb Chrobry

Ogromne dębisko znajduje się tuż za ogrodzeniem prywatnej posesji, które wybitnie utrudnia zrobienie dobrego zdjęcia. Nie pomaga też sfora ujadających psów – ale cóż, takie ich zadanie, pilnować ogrodzonego terenu i robią to skutecznie.

pomnik przyrody - dąb Chrobry z BiałobrzegówBiałobrzegi - dąb Chrobry za bramą posesji nr 123Białobrzegi - brama do posesji 123 z dębem Chrobry

Obok dębu ustawiono kolorową tablicę opisującą historię miejscowości, legendy związane z opisywanym drzewem oraz parametry okazu : obwód 885 cm, wysokość 35 m, wiek – 400 lat. W albumie „Drzewa Polski” podano obwód wynoszący tylko 741 cm (2005 r.), różnica wynika z metody mierzenia – dąb rośnie na stromym zboczu i  prawidłowy pomiar powinien zostać wykonany od niekorzystnej dla wyniku dolnej części.

pień dębu Chrobry z Białobrzegówtablica przy dębie Chrobry w BiałobrzegachBiałobrzegi - pień dębu ChrobryBiałobrzegi - tablica przy dębie Chrobry

„Chrobry” uzyskał ochronę pomnikową już w 1974 r. na mocy Orzeczenia nr 451 Wojewódzkiego Konserwatora Przyrody z dnia 3 czerwca 1974 r. o uznaniu za pomnik przyrody. Aktualna podstawa prawna to Rozporządzenie nr 19 Wojewody Mazowieckiego z dnia 9.05.2007 r. w sprawie pomników przyrody położonych na terenie powiatu płockiego. Spoglądając na pień dębu i jego imponującą koronę można odnieść wrażenie, że drzewo znajduje się w doskonałej kondycji zdrowotnej. Jednak od strony gospodarstwa znajduje się pokaźna dziupla, na szczęście fachowo zabezpieczona.

pień pomnikowego dębu Chrobry ze wsi Białobrzegi

30 metrów na prawo od sędziwego dębu rośnie okazały wiąz górski, który wraz z „Chrobrym” tworzy grupowy pomnik przyrody. Białobrzegi - pomnikowy dąb i wiąz górskiBiałobrzegi - wiąz górskipomnikowy wiąz z Białobrzegówpomnikowy wiąz górski z Białobrzegów

Drzewo mierzy w obwodzie 376 cm, wysokość okazu 14 metrów (dane z Centralnego Rejestru Form Ochrony Przyrody).

Białobrzegi - pień pomnikowego wiązu górskiego

Goniąc do „Chrobrego” można przegapić rosnącą wcześniej topolę czarną „Ostatnia”, tym bardziej że jej pień i tabliczka w sezonie wegetacyjnym jest przesłonięty przez gęste zarośla.

GPS N 52°27’10.2″ , E 19°55’41.4″

Białobrzegi - pomnikowa topola Ostatniapomnikowa topola Ostatnia z Białobrzegów

Drzewo posiada status pomnika przyrody już od 1974 r. na mocy Orzeczenia nr 473 Wojewódzkiego Konserwatora Przyrody z dnia 29 czerwca 1974 r. o uznaniu za pomnik przyrody. Aktualna podstawa prawna to Rozporządzenie nr 19 Wojewody Mazowieckiego z dnia 9.05.2007 r. w sprawie pomników przyrody położonych na terenie powiatu płockiego.Białobrzegi - pomnikowa topola czarna

„Ostatnia” posiada pień oznakowany stosowną tabliczką o obwodzie 581 cm, wysokość topoli to 22 metry.

pień pomnikowej topoli czarnej z Białobrzegów

pień pomnikowej topoli Ostatnia z Białobrzegów

Białobrzegi - tabliczka na pomnikowej topoli

Pomnikowe drzewo we wsi Białobrzegi opisał również Paweł Lenart, zapraszam do lektury artykułu: „Pomnikowe drzewa w Białobrzegach„.

Pomnikowy dąb we wsi Rębowo (gm. Wyszogród, mazowieckie).

Niektóre drzewa – nie tylko te pomnikowe – cechują się wyjątkową wolą życia, zdolnością i chęcią do dalszej wegetacji, mimo istnienia wszelkich przeciwności losu wynikających np.: z warunków siedliskowych, nabytych uszkodzeń, pochyleń itp. Mam tu na myśli brzozę rosnącą na fragmencie ceglanej ściany, wiszącą nad przepaścią sosnę zakorzenioną w spękaniu skały czy też sędziwy, pusty w środku dąb utrzymujący wielotonową koronę na kilku centymetrach żywej tkanki. Do takich niezłomnych okazów należy również bohater dzisiejszego artykułu – dąb szypułkowy rosnący w miejscowości Rębowo, w gminie Wyszogród (pow. płocki, mazowieckie). To wieś położona ok. 2,5 km na północ od Wyszogrodu, o zabudowie rozciągającej się równoleżnikowo, przecięta w połowie drogą krajową nr 50. Dąb rośnie w zachodniej części sioła, na polu uprawnym należącym do rodziny Fabianowiczów.

GPS  N 52°24’47.1″ , E 20°10’39.9″

Rębowo - pomnikowy dąb widziany od zachodu

Aby trafić do dębu należy zjechać przy szkole podstawowej z DK 50 w kierunku miejscowości Ciućkowo, przejechać 700 m i przy posesji nr 52 skręcić w lewo, w drogę gruntową. Po przebyciu 200 m dotrzemy do skrzyżowania z drewnianym krzyżem, sąsiadującym z dwoma zimozielonymi krzewami.

Rębowo - drewniany krzyż przy polnej drodze

Widoczny już wcześniej po lewej stronie dąb rośnie na skraju pola uprawnego, kilka metrów od drogi.

Rębowo - pomnikowy dąb widziany od wschodupomnikowy dąb z Rębowa

Drzewo mierzy w obwodzie 550 cm, wysokość okazu to 21 metrów. Dąb uzyskał status pomnika przyrody już w 1955 r., aktualna podstawa prawna do jego ochrony to Rozporządzenie nr 19 Wojewody Mazowieckiego z dnia 9.05.2007 r. w sprawie pomników przyrody położonych na terenie powiatu płockiego.

pomnikowy dąb ze wsi RębowoRębowo - pomnikowy dąb

Opisywany egzemplarz posiada długi, pozbawiony gałęzi pień, który dopiero na wysokości ok. 10 metrów rozdziela się na dwa przewodniki, podtrzymujące dość szeroką, ulistnioną koronę. Niegdyś istniał jeszcze trzeci przewodnik – po jego wyłamaniu odsłonił się pokaźny ubytek dodatkowo osłabiony nadpaleniem – prawdopodobnie to miejsce zostało porażone piorunem.

pień pomnikowego dębu z Rębowa

Obecnie cała, wielotonowa korona trzyma się na wątłym fragmencie żywej tkanki, opierając się już od wielu lat sile wiatru, deszczu, grawitacji i innym przeciwnościom losu.

pomnikowy dąb z Rębowa - uszkodzony fragment pnia

Ile jeszcze lat drzewo będzie zdolne opierać się kaprysom pogody, grzybom rozkładającym tkankę drzewną i sile ziemskiej grawitacji? Oby jak najdłużej, bo wyłamanie w miejscu uszkodzenia będzie oznaczało koniec życia dzielnego dębu ze względu na utratę całego aparatu asymilacyjnego.

rozlegle uszkodzenie pnia pomnikowego dębu

Dąb z Rębowa opisał również Paweł Lenart w artykule „Pomnikowy dąb szypułkowy w Rębowie. Porażony czy podpalony?„. Zapraszam do lektury wpisu.