Pomnikowe dęby we wsi Bielino – Wirgnia (gm. Słupno, mazowieckie).

Lista pomników przyrody nadwiślańskiej gminy Słupno (pow. płocki, mazowieckie) jest dość krótka, bo liczy zaledwie cztery pozycje. Przyrodę nieożywioną reprezentuje opisane w poprzednim artykule stanowisko gleby kopalnej o nazwie „Wydmy Liszyńskie„. Pozostałe pomniki przyrody należą do obiektów przyrody ożywionej: lipa drobnolistna Patrycja rosnąca we wsi Słupno, dąb szypułkowy Adam oraz grupa dwóch dębów – Ksawery i Gniewko ze wsi Bielino-Wirgnia, będące tematem dzisiejszego artykułu.

Jadąc od strony Płocka ul. Słowiańską ciężko jest nie zauważyć rosnącego po prawej stronie drogi dębu szypułkowego o nazwie „Adam”. Drzewo rośnie tuż za ogrodzeniem posesji nr 18, naprzeciw Pomnika Bohaterów Poległych w Obronie Ojczyzny w 1920 r.

GPS N 52°30’07.2″ , E 19°46’35.1″

Bielino-Wirgnia - pomnik przyrody dąb AdamBielino-Wirginia - pomnikowy dąb AdamBielino-Wirgnia - pomnikowy dąb szypułkowy AdamBielino-Wirgnia - dąb Adam

Dąb mierzy w obwodzie 516 cm, wysokość okazu to 24,5 metra, pień oznakowano typową tabliczką.

Bielino-Wirginia - pień pomnikowego dębu Adam

Grupa dwóch pomnikowych dębów znajduje się przy tej samej ulicy Słowiańskiej, ok. 900 metrów dalej. Należy dojechać do ostrego zakrętu ze skrzyżowaniem z ul. Traktową i po niecałych 300 metrach wypatrywać korony dębu Ksawery po lewej stronie drogi.

GPS N 52°29’45.4″ , E 19°46’57.1″

Bielino-Wirgnia - dąb KsaweryBielino-Wirgnia - pomnik przyrody dąb Ksawery

Drzewo rośnie przy posesji nr 55, jego pień jest częściowo przysłonięty przez ogrodzenie.

Bielino-Wirgnia - pomnikowy dąb Ksawery

Dąb Ksawery mierzy w obwodzie 456 cm, wysokość okazu to 15 metrów, pień od strony ulicy został oznakowany typową tabliczką.

Bielino-Wirgnia - pień pomnikowego dębu Ksawery

Drugi pomnikowy dąb o nazwie Gniewko rośnie 180 m na północ od Ksawerego, na skraju lasu, do którego prowadzi krótka, oznaczona znakiem ślepa ulica. Górny fragment korony wyrasta ponad drzewostan sosnowy.

GPS N 52°29’51.1″ , E 19°46’56.3″

Bielino-Wirgnia - korona dębu Gniewko

Bielino-Wirgnia - dąb GniewkoBielino-Wirgnia - pomiar obwodu dębu Gniewko

Gniewko mierzy w obwodzie 694 cm (pomiar wykonany pod koniec maja 2025 r.), wysokość drzewa to 21 metrów, pień oznakowany tabliczką. Podobnie jak dwa poprzednie okazy dębów Gniewko uzyskał status pomnika przyrody w grudniu 1983 r., aktualny akt prawny do jego ochrony to Uchwała nr 248/XL/21 Rady Gminy Słupno z dnia 16 września 2021 r. w sprawie pomników przyrody na terenie Gminy Słupno.

Bielino-Wirgnia - pień pomnikowego dębu Gniewko

Korona tego dębu stabilizowana jest wiązaniami elastycznymi, część konarów została spięta jest stalowym prętem.

Bielino-Wirgnia - wiązania w koronie dębu GniewkoBielino-Wirgnia - pręt spinający konary dębu Gniewko

Pomnikowe okazy dębów we wsi Bielino-Wirgnia zostały opisane również przez Pawła Lenarta, zapraszam do lektury tego artykułu.

Wydmy Liszyńskie (gm. Słupno, mazowieckie).

Przeciętnemu czytelnikowi wydmy kojarzą saharyjskim piaskiem, który pchany przez wiatr formuje pagóry o różnej wielkości i kształcie. Ruchome wydmy można obserwować również w Polsce, te najbardziej znane znajdują się na terenie Słowińskiego Parku Narodowego (woj. pomorskie). Duże obszary wydm śródlądowych są charakterystyczne dla równin Polski środkowej. Powstały po ustąpieniu ostatniego zlodowacenia (12000 – 10000 lat temu) z piaszczystych form polodowcowych (sandrów, ozów, teras akumulacyjnych, itp.). Obecnie najczęściej porośnięte są roślinnością i należą do wydm ustalonych (nieruchomych). Z punktu widzenia form ochrony przyrody wydmy śródlądowe chronione są w parkach narodowych (np. Kampinoski PN), parkach krajobrazowych, a bardzo rzadko w postaci pomnika przyrody. Jeden z nielicznych o nazwie „Wydmy Liszyńskie” w możemy podziwiać w województwie mazowieckim, w gminie Słupno (pow. płocki).

GPS N 52°29’36.6″ , E 19°47’37.1″1. Wydmy Liszyńskie2. Wydmy Liszyńskie

Opisywane geostanowisko znajduje się po północnej stronie drogi biegnącej przez wieś Liszyno (ul. Jagiellońska), przy skrzyżowaniu z ul. Pogodną. Chroniony w formie pomnika przyrody obszar zajmuje 0,28 ha. Znaczna część tego terenu porośnięta jest lasem sosnowym, jednak najciekawszy fragment znajduje się na jego obrzeżu – tu bowiem została odsłonięta gleba kopalna zakumulowana przez wiatr po ustąpieniu lodowca.

3. Wydmy Liszyńskie4. Wydmy Liszyńskie

5. Wydmy Liszyńskie6. Wydmy Liszyńskie

7. Wydmy Liszyńskie8. Wydmy Liszyńskie

Odsłoniętą część wydmy porasta roślinność sucholubna (różne gatunki traw, kocanki piaskowe). Zastanawiające są liczne kopczyki piaskowe utworzone prawdopodobnie przez owady.

9. Roślinność sucholubna na Wydmach Liszyńskich10. Roślinność sucholubna na Wydmach Liszyńskich11. Roślinność sucholubna na Wydmach Liszyńskich12. Wydmy Liszyńskie - kopczyki z piasku13. Wydmy Liszyńskie - kopczyki z piasku

Wydmy Liszyńskie uzyskały status pomnika przyrody na mocy Orzeczenia nr 89 Wicewojewody Płockiego z dnia 27 grudnia 1983 r. o uznaniu za pomnik przyrody, obowiązujący akt prawny zapewniający im ochronę to Uchwała nr 248/XL/21 Rady Gminy Słupno z dnia 16 września 2021 r. w sprawie pomników przyrody na terenie Gminy Słupno.