Dąb Chrobry i pozostałe pomniki przyrody we wsi Białobrzegi (gm. Bodzanów, mazowieckie).

Białobrzegi (gm. Bodzanów, pow. płocki) to kolejna, obowiązkowa do odwiedzenia wieś na mapie najdorodniejszych dębów województwa mazowieckiego (po opisanych już wcześniej miejscowościach Młock, Pieczyska Iławskie, Śladów). Rośnie tu bowiem dąb szypułkowy o nazwie „Chrobry” – potężny okaz będący w czołówce najgrubszych egzemplarzy tego gatunku na Mazowszu. Odnalezienie „Chrobrego” nie należy do łatwych zadań, drzewo rośnie na krańcu wsi, z dala od zwartej zabudowy, a końcowy odcinek należy pokonać drogą gruntową. Zdecydowani odwiedzić wiekowe drzewo muszą zjechać z drogi krajowej nr 62 Wyszogród – Płock w kierunku wsi Białobrzegi i jechać ulicą Dojazdową aż do skrzyżowania z ul. Kępską, przy którym znajduje się przystanek autobusowy. Dalej w lewo, początkowo asfaltem, później drogą gruntową, aż do tablicy z napisem ul. Kępska 123 i drugiej informującej o zakazie wjazdu.

droga prowadząca do posesji Kępska 123 w Białobrzegach

Żadna tablica nie zakazuje wejścia na teren prywatny, więc dalszą, krótką drogę do posesji musimy pokonać pieszo. Już po kilku krokach dąb widoczny jest w pełnej okazałości, a im bliżej, tym lepiej dostrzegalny jest jego ogromny pień.

GPS N 52°27’04.6″ , E 19°56’11.1″

dojazd do dębu Chrobry w Białobrzegachdąb Chrobry przy posesji 123 w BiałobrzegachBiałobrzegi - dąb Chrobry

Ogromne dębisko znajduje się tuż za ogrodzeniem prywatnej posesji, które wybitnie utrudnia zrobienie dobrego zdjęcia. Nie pomaga też sfora ujadających psów – ale cóż, takie ich zadanie, pilnować ogrodzonego terenu i robią to skutecznie.

pomnik przyrody - dąb Chrobry z BiałobrzegówBiałobrzegi - dąb Chrobry za bramą posesji nr 123Białobrzegi - brama do posesji 123 z dębem Chrobry

Obok dębu ustawiono kolorową tablicę opisującą historię miejscowości, legendy związane z opisywanym drzewem oraz parametry okazu : obwód 885 cm, wysokość 35 m, wiek – 400 lat. W albumie „Drzewa Polski” podano obwód wynoszący tylko 741 cm (2005 r.), różnica wynika z metody mierzenia – dąb rośnie na stromym zboczu i  prawidłowy pomiar powinien zostać wykonany od niekorzystnej dla wyniku dolnej części.

pień dębu Chrobry z Białobrzegówtablica przy dębie Chrobry w BiałobrzegachBiałobrzegi - pień dębu ChrobryBiałobrzegi - tablica przy dębie Chrobry

„Chrobry” uzyskał ochronę pomnikową już w 1974 r. na mocy Orzeczenia nr 451 Wojewódzkiego Konserwatora Przyrody z dnia 3 czerwca 1974 r. o uznaniu za pomnik przyrody. Aktualna podstawa prawna to Rozporządzenie nr 19 Wojewody Mazowieckiego z dnia 9.05.2007 r. w sprawie pomników przyrody położonych na terenie powiatu płockiego. Spoglądając na pień dębu i jego imponującą koronę można odnieść wrażenie, że drzewo znajduje się w doskonałej kondycji zdrowotnej. Jednak od strony gospodarstwa znajduje się pokaźna dziupla, na szczęście fachowo zabezpieczona.

pień pomnikowego dębu Chrobry ze wsi Białobrzegi

30 metrów na prawo od sędziwego dębu rośnie okazały wiąz górski, który wraz z „Chrobrym” tworzy grupowy pomnik przyrody. Białobrzegi - pomnikowy dąb i wiąz górskiBiałobrzegi - wiąz górskipomnikowy wiąz z Białobrzegówpomnikowy wiąz górski z Białobrzegów

Drzewo mierzy w obwodzie 376 cm, wysokość okazu 14 metrów (dane z Centralnego Rejestru Form Ochrony Przyrody).

Białobrzegi - pień pomnikowego wiązu górskiego

Goniąc do „Chrobrego” można przegapić rosnącą wcześniej topolę czarną „Ostatnia”, tym bardziej że jej pień i tabliczka w sezonie wegetacyjnym jest przesłonięty przez gęste zarośla.

GPS N 52°27’10.2″ , E 19°55’41.4″

Białobrzegi - pomnikowa topola Ostatniapomnikowa topola Ostatnia z Białobrzegów

Drzewo posiada status pomnika przyrody już od 1974 r. na mocy Orzeczenia nr 473 Wojewódzkiego Konserwatora Przyrody z dnia 29 czerwca 1974 r. o uznaniu za pomnik przyrody. Aktualna podstawa prawna to Rozporządzenie nr 19 Wojewody Mazowieckiego z dnia 9.05.2007 r. w sprawie pomników przyrody położonych na terenie powiatu płockiego.Białobrzegi - pomnikowa topola czarna

„Ostatnia” posiada pień oznakowany stosowną tabliczką o obwodzie 581 cm, wysokość topoli to 22 metry.

pień pomnikowej topoli czarnej z Białobrzegów

pień pomnikowej topoli Ostatnia z Białobrzegów

Białobrzegi - tabliczka na pomnikowej topoli

Pomnikowe drzewo we wsi Białobrzegi opisał również Paweł Lenart, zapraszam do lektury artykułu: „Pomnikowe drzewa w Białobrzegach„.

Pomnikowy wiąz górski z Jeleniej Góry.

(Edytowano 17.06.2022 r.) Na mocy Uchwały nr 392.XLII.2021 Rady Miejskiej Jeleniej Góry z dnia 29 października 2021 r. stolica Karkonoszy wzbogaciła się o nowy pomnik przyrody ożywionej. Ochroną ustawową objęto okaz wiązu górskiego (w Uchwale błędnie podano gatunek – wiąz pospolity) rosnącego po prawej stronie ścieżki rowerowej łączącej ul. Wolności w Jeleniej Górze z dolną częścią Staniszowa. Na początku tej ścieżki znajduje się darmowy parking (przy samoobsługowej myjni samochodowej), obok przystanek autobusowy komunikacji miejskiej o nazwie „Ludowa”. 

drogowskazy ścieżki rowerowejpoczątek ścieżki rowerowej do Staniszowa

Pomnikowe drzewo rośnie ok. 750 m od skrzyżowania z ul. Wolności, na działce nr 17/1 AM-1 obręb Cieplice IX.

GPS N 50°52′19.57″, E 15°42′44.37″

Jelenia Góra - pomnikowy wiąz od strony północnejpomnikowy wiąz od strony północnejpomnikowy wiąz od strony południowejJelenia Góra - pomnikowy wiąz od strony wschodniejJelenia Góra - pomnikowy wiąz od strony zachodniejJelenia Góra - pomnikowy wiąz pospolity

Jelenia Góra - pomnikowy wiąz górski latem

Kształt oraz wielkość liści oraz owoców nie pozostawiają wątpliwości, że mamy do czynienia wiązem górskim, a nie jak zapisano w Uchwale wiązem pospolitym!

liście wiązu górskiegoowoce wiązu górskiego

Obwód pnia mierzony na wysokości pierśnicy (130 cm) wynosi aż 550 cm, co stawia go w czołówce najgrubszych wiązów górskich w Polsce! Wysokość okazu to ok. 22 metrów. 

Jelenia Góra - pień pomnikowego wiązupień pomnikowego wiązu od strony drogipień pomnikowego wiązu od strony łąkipień pomnikowego wiązu

Wracając (lub idąc w kierunku pomnikowego drzewa) warto zboczyć nieco z trasy, by zobaczyć ciekawe rumowisko skalne ze skałkami Mnich i Mniszka. To charakterystyczne granitowe bloki skalne, z którymi związane są miejscowe legendy. 

głazowisko powyżej ul. Wolności w Jeleniej Górze

Mnich i Mniszka - widok od strony północnej

Mnich i Mniszka - widok od strony południowej