Park podworski w Godzieszowej (gm. Długołęka, dolnośląskie).

Park podworski w Godzieszowej – wsi położonej w północnej części gminy Długołęka (pow. wrocławski) – to pozostałość po XIX-wiecznym założeniu parkowym, przylegającym niegdyś do spalonego w 1945 r. pałacu (resztki fundamentów widoczne są w północnej części parku). Po latach zaniedbań teren zielony o powierzchni 2,5 ha doczekał się rewitalizacji i w 2011 r. został oddany do użytku. Na mocy Uchwały nr XXVII/319/21 Rady Gminy Długołęka z dnia 21 stycznia 2021 r. powołano do ochrony pomnikowej dwa najcenniejsze okazy drzew.

brama do parku w Godzieszowej

Wejście do parku zostało zaakcentowane stylową, drewnianą bramą z metalowymi zdobieniami. Tuż za nią, po lewej stronie ścieżki, rosną dwa tulipanowce amerykańskie.

park w Godzieszowej - pomnikowy tulipanowiec przy bramie parkowejtulipanowce z parku w Godzieszowejpark w Godzieszowej - tulipanowce amerykańskie

Grubszy okaz o nazwie „Jan” posiada status pomnika przyrody; obwód drzewa wynosi 348 cm, średnica korony – 8 metrów.

park w Godzieszowej - pomnikowy tulipanowiec amerykańskipark w Godzieszowej - pień pomnikowego tulipanowcapark w Godzieszowej - pomiar pomnikowego tulipanowca

Drugi tulipanowiec charakteryzuje się pochyloną sylwetką i uszkodzonym pniem w jego przyziemnej części.

park w Godzieszowej - pień drugiego tulipanowca

Nieco dalej, za ogrodzeniem na prywatnej posesji, rośnie wspaniały platan klonolistny. To monumentalne drzewo również zasługuje na ochronę pomnikową. 

północna część parku w GodzieszowejGodzieszowa - okazały platanokazały platan z Godzieszowej

Istotnym elementem parku w Godzieszowej jest staw z wyspą, na którą możemy się dostać przez kładkę. Na wyspie postawiono drewnianą altanę oraz murowany grill. Bliżej bramy wejściowej znajduje się pomost do cumowania kajaków.

Godzieszowa - pomost na stawie parkowymwyspa na stawie w Godzieszowejmostek prowadzący na wyspęGodzieszowa - mostek prowadzący na wyspępark w Godzieszowej - nad brzegiem stawu

Rolę edukacyjną pełnią ustawione w kilku miejscach kolorowe tablice.

fragment parku w Godzieszowejtablica w parku w Godzieszowej

Ozdobą rodzimego drzewostanu jest okazały jesion wyniosły. Na jego pniu powieszono płaskorzeźbę z postacią Chrystusa.

park w Godzieszowej - okazały jesionpark w Godzieszowej - pień okazałego jesionu

W południowo – wschodniej części parku, na podmokłym terenie, rośnie pomnikowy cypryśnik błotny, któremu nadano imię „Henryk Wąsaty”. Na tablicy ustawionej w jego sąsiedztwie błędnie opisano zarówno nazwę rodzajową, jak i gatunkową.

Godzieszowa - fragment tablicy przy pomnikowym cypryśnikucypryśnik błotny z Godzieszowej - widok z wyspypark w Godzieszowej - pomnikowy cypryśnik błotny

Drzewo mierzy na wysokości pierśnicy 386 cm w obwodzie, jego pień został oznaczony typową tabliczką.

park w Godzieszowej - pień pomnikowego cypryśnikapark w Godzieszowej - pień pomnikowego cypryśnika błotnegopark w Godzieszowej - pomiar obwodu pomnikowego cypryśnika

Cypryśniki błotne rosnące na podmokłym terenie wykształcają korzenie oddechowe, tzw. pneumatofory.  Wokół cypryśnika z Godzieszowej pneumatofory wyrosły nad wyraz obficie.

pneumatofory przy pomnikowym cypryśniku

Zostawiamy pomnikowy okaz cypryśnika za plecami i spacerujemy dalej wzdłuż południowego brzegu stawu. Stąd doskonale widać ogromnego platana i przesłonięte urokliwą wierzbą tulipanowce.

staw parkowy w Godzieszowej

Mijamy jeszcze stuletnią lipą drobnolistną i znajdujemy się na powrót przy parkowej bramie.

park w Godzieszowej - okazała lipa

Park w Godzieszowej to jeden z nielicznych przykładów dobrze zrewitalizowanych wiejskich parków na Dolnym Śląsku. Gratulacje dla mieszkańców wsi i władz gminnych.

Pomnikowy cypryśnik błotny przy pałacu w Gaworzycach (pow. polkowicki, dolnośląskie).

Cypryśnik błotny (Taxodium distichum) to gatunek drzewa iglastego z rodziny cyprysowatych, pochodzący z Ameryki Północnej. W miejscach naturalnego występowania zasiedla bagniste stanowiska i tereny zalewowe. Osiąga do 50 m wysokości i 2 metry średnicy, wykształca bardzo szeroki u nasady pień, jednak szybko zwężający się i prosty. Na okresowo zalewanych bądź trwale podmokłych obszarach tworzy tak zwane korzenie oddechowe – pneumatofory – zgrubienia na korzeniach wyrastające powyżej poziomu gleby lub wody w odległości do kilkunastu metrów od pnia, wspierające wymianę gazową korzeni.

arboretum w Kórniku - pneumatofory pod koroną cypryśnika błotnego

Największe pneumatofory o wysokości 110 cm autor tego artykułu napotkał pod cypryśnikiem błotnym w niemieckiej części transgranicznego Parku Mużakowskiego.

Bad Muskau - ogromne pneumatofory pod cypryśnikiem błotnym

Cypryśnik błotny został sprowadzony do Europy w 1640 r. i od tej pory chętnie sadzony jako drzewo ozdobne i parkowe. W dolnośląskim rejestrze pomników przyrody figuruje 6 pojedynczych okazów tego gatunku i jedna grupa złożona z czterech okazów, łącznie 10 chronionych ustawowo egzemplarzy. Jeden z nich rośnie przy pięknie odremontowanym pałacu w Gaworzycach – dużej wsi (siedziba gminy) w powiecie polkowickim.

pałac w Gaworzycach - widok od strony parkupomnikowy cypryśnik błotny rosnący obok pałacu w Gaworzycach

pomnikowy cypryśnik przy pałacu w Gaworzycachcypryśnik błotny przy pałacu w Gaworzycach

Gaworzycki cypryśnik błotny rośnie nad brzegiem niewielkiego stawu, niedaleko północno-wschodniego narożnika pałacu. Pomimo sąsiedztwa sadzawki drzewo nie wykształciło pneumatoforów, widać nie doskwiera mu nadmiar wody.

pomnikowy cypryśnik błotny w Gaworzycach

Gaworzyce - pomnikowy cypryśnik latemGaworzyce - pomnikowy cypryśnik błotnyGaworzyce - pomnikowy cypryśnik błotny latem

Obwód pomnikowego okazu wynosi 380 cm, wysokość drzewa 21 metrów, szacowany wiek 150 lat. Status pomnika przyrody posiada od 1977 r., na pniu brak tabliczki.

park w Gaworzycach - pomnikowy cypryśnik błotny

Gaworzyce - pień pomnikowego cypryśnika błotnego zimą

Gaworzyce - pień pomnikowego cypryśnika błotnego

Gaworzyce - pień pomnikowego cypryśnika błotnego latem

Warto zrobić sobie krótki spacer po niewielkim, ale zadbanym parku. Znajdziemy tam dorodne okazy dębów, lip, sosen oraz daglezji zielonych.

plan parku w Gaworzycach

Gaworzyce - główna oś widokowa w parku

Ciekawostką geologiczną jest leżący na trawniku przed pałacem (od strony zachodniej) sporej wielkości głaz narzutowy. Eratyk tej wielkości swobodnie kwalifikuje się do ochrony pomnikowej.

okazały eratyk na tle pałacu w Gaworzycach

O pozostałych pomnikach przyrody w gminie Gaworzyce można poczytać w artykule „Zabytkowy park w Dalkowie„.