Pomnikowy dąb „Jan” z Gołuchowa (pow. pleszewski, wielkopolskie).

Zabytkowy park przy zamku w Gołuchowie odwiedziłem i opisałem w artykule „Park – arboretum w Gołuchowie” jesienią 2014 r. Jedenaście lat później – w październiku 2025 r. z rodziną i Pawłem Lenartem ponownie spacerowałem alejami gołuchowskiego parku, obserwując co zmieniło się po ponad dekadzie od ostatniej wizyty. Jednym z celów wycieczki było zmierzenie najokazalszego drzewa rosnącego na terenie parku – arboretum, słynnego dębu szypułkowego o nazwie „Jan”. Ten pomnikowy egzemplarz rośnie ok. 180 m na północ w linii prostej od zamku, pomiędzy dwoma alejami, niedaleko mostku przerzuconego nad Ciemną.

GPS  N 51°51′14.3″, E 17°55′56.6″

dąb Jan z Gołuchowa - widok z drugiego brzegu Ciemnejotoczenie dębu Jan z Gołuchowapomnikowy dąb Jan z Gołuchowa

Pod koroną opisywanego dębu, w górnej części zbocza, ustawiono kamienną tablicę tłumaczącą pochodzenie nazwy: „Na chwałę Janowi hr. Działyńskiemu, właścicielowi rezydencji gołuchowskiej, wielkiemu miłośnikowi drzew, dębowi tu rosnącemu, nadajemy imię Jan” (2005 r.).

dąb Jan z Gołuchowa na tle Ciemnej

pień dębu Jan i kamienna tablicagłaz przy dębie Jan z Gołuchowa

Dąb „Jan” posiada soliterową sylwetkę typową dla drzew rosnących na otwartym terenie – krótki, masywny pień i nisko osadzoną, szeroką na 30 m koronę.

dąb Jan z Gołuchowa

charakterystyczna sylwetka dębu Jan z konarami opadającymi do ziemi

Gołuchów - pień dębu Jan

pień dębu Jan z GołuchowaPaweł Lenart przy dębie Jan

Pomiar obwodu dokonany przez Pawła Lenarta z październiku 2025 r. dał wynik 553 cm (na wysokości 100 cm). W 2007 r. dąb mierzył 499 cm, a 2014 r. 540 cm. Wysokość drzewa to 25 metrów, szacunkowy wiek to 200 – 300 lat.

dąb Jan z Gołuchowa - pomiar obwodu pniaautor artykułu i Paweł Lenart podczas pomiaru obwodu dębu

pomiar obwodu dębu Jan z Gołuchowa

Cechą charakterystyczną opisywanego okazu są dwa długie, opadające do samej ziemi konary. dąb Jan z Gołuchowa - długie konary oparte o ziemię

dąb Jan z Gołuchowa - długi konar opadający ku ziemidąb Jan z Gołuchowa - długi konar oparty o ziemię

dąb Jan z Gołuchowa - gałąź oparta o ziemię

dąb Jan z Gołuchowa - gałąź podparta o ziemięjeden z konarów dębu Jan oparty o ziemięukorzeniony konar dębu Jan z Gołuchowadąb Jan z Gołuchowa - konar oparty o ziemię

Dąb „Jan” z Gołuchowa wszedł do finału konkursu Drzewo Roku 2015 i zajął piątą lokatę. Posiada status pomnika przyrody już od maja 1978 r.

Dąb Wojciech z Płocka (mazowieckie).

Płock to duże, uprzemysłowione miasto na prawach powiatu, położone nad Wisłą w północno – zachodniej części województwa mazowieckiego. Według stanu na rok 2026 na terenie miasta znajduje się aż 35 pomników przyrody – w przeważającej ilości to dęby szypułkowe. Najdorodniejszy okaz tego gatunku o nazwie „Wojciech” rośnie na peryferiach Płocka, w prawobrzeżnej części miasta w dzielnicy Borowiczki, na terenie posesji ul. Zarzeczna 6. Odnalezienie pomnikowego drzewa ułatwiają drogowskazy.

GPS N 52°30’51.7″ , E 19°45’29.3″

Płock - drogowskaz do dębu Wojciechdrogowskaz do dębu Wojciech

Płock - otoczenie dębu Wojciech

Sylwetka „Wojciecha” jest typowa dla drzew soliterowych: dość krótki i prosty pień oraz nisko osadzona, bardzo szeroka korona.

pomnikowy dąb Wojciech z Płocka

Płock - pomnikowy dąb Wojciech

Dąb szypułkowy „Wojciech” posiada status pomnika przyrody od 1973 r., obowiązująca podstawa prawna do jego ochrony to Uchwała nr 916/LII/2023 Rady Miasta Płocka z dnia 30 marca 2023 r. w sprawie pomników przyrody położonych na terenie miasta Płocka. Pień drzewa oznakowano typową tabliczką z godłem oraz drugą z imieniem i gatunkiem.

Płock - pień pomnikowego dębu WojciechPłock - tabliczki na pomnikowym dębie Wojciech

Obwód pnia zmierzony w czerwcu 2025 r. dał wynik 624 cm, wysokość drzewa to 24 metry, szacowany wiek to 300 – 350 lat.

Płock - dąb WojciechPłock - pień dębu Wojciechpomiar obwodu dębu Wojciech

Stan zdrowotny „Wojciecha” można uznać za zadowalający, nawet biorąc pod uwagę sporej wielkości dziuplę na pniu od strony zachodniej. W koronie drzewa widoczne są ślady po cięciach pielęgnacyjnych oraz wiązania elastyczne spinające masywne konary.

ubytek na pniu dębu Wojciechkonary dębu Wojciech

wiązania elastyczne w koronie dębu Wojciechwiązania elastyczne w koronie pomnikowego dębu Wojciech

Najokazalszy dąb z Płocka opisał na swoim blogu Paweł Lenart, zapraszam do lektury tego artykułu.