Pomnikowy dąb Uparty Mazur z Młocka (gm. Ojrzeń, mazowieckie).

Najgrubszym drzewem województwa mazowieckiego jest dąb szypułkowy zlokalizowany w Młocku – niewielkiej wsi położonej w gminie Ojrzeń (powiat ciechanowski). Dąb nazywany „Upartym Mazurem” rośnie w południowej części miejscowości, na skraju lasu, ok. 250 m na południe od szkoły podstawowej, kilkanaście metrów na lewo od drogi z Ojrzenia.

GPS N 52°47’15.7″ , E 20°28’23.8″

Uparty Mazur widziany od strony polaUparty Mazur od strony północnej

Uparty Mazur uzyskał status pomnika przyrody już we wrześniu 1967 r., aktualna podstawa prawna do jego ochrony to Rozporządzenie Nr 34 Wojewody Mazowieckiego z dnia 18 sierpnia 2008 r. w sprawie ustanowienia pomników przyrody położonych na terenie powiatu ciechanowskiego.

Uparty Mazur od strony drogidąb Uparty Mazur od strony drogiUparty Mazur widziany od strony drogi

Obok jedynego pomnikowego dębu z Młocka – od strony drogi – ustawiono tablicę z jego nazwą oraz zdaniem sugerującym 800 – letni wiek okazu. Niestety ani Uparty Mazur, ani żaden inny polski dąb nie dożył jeszcze tylu lat.

pomnikowy dąb Uparty Mazur z Młockapomnikowy dąb Uparty Mazurtablica przy Upartym Mazurze

Obwód pnia opisywanego dębu zmierzony na wysokości 130 cm pod koniec maja 2025 r. dał imponujący wynik aż 950 cm! Taki rozmiar lokuje Upartego Mazura w elitarnej, nielicznej grupie dębów szypułkowych których obwód przekroczył 900 cm oraz w pierwszej dziesiątce najgrubszych egzemplarzy tego gatunku w Polsce. Wysokość drzewa to ok. 36 metrów, szacowany wiek przekracza 500 lat.

pomiar obwodu Upartego Mazurapomiar obwodu Upartego Mazura z Młocka

Drzewo dla ochrony otoczono drewnianym płotem, mającym zabezpieczyć przed zadeptywaniem okazałe napływy korzeniowe.

otoczony płotem pień Upartego Mazurapień dębu Uparty Mazur

Stosunkowo krótki pień Upartego Mazura oraz szeroka korona świadczy o tym, że drzewo od początku rosło na otwartej przestrzeni. Zachwycający jest wyjątkowo dobry stan zdrowotny okazu, przejawiający się obfitym ulistnieniem, brakiem większych ubytków na pniu oraz imponującym rocznym przyrostem w obwodzie – w 2013 r. dąb mierzył 905 cm, w 12 lat przybyło mu 45 cm!

Uparty Mazur rosnący na skraju lasu w MłockuUparty Mazur z Młockapomnikowy dąb z Młocka

Pomnikowy dąb szypułkowy z Młocka opisał również na swoim blogu Paweł Lenart – zapraszam do lektury artykułu: „Pomnikowy dąb szypułkowy “Uparty Mazur” z Młocka. Geniusz rodzimej dendroflory„.

Pomnikowy dąb w Pieczyskach Iłowskich (gmina Iłów, mazowieckie).

Szukając inspiracji do kolejnych wypraw dendrologicznych najczęściej posiłkuję się siecią internetową (np.: mapa GDOŚ, Rejestr Polskich Drzew Pomnikowych), tu zwykle mamy do czynienia z najbardziej aktualnymi informacjami. Z publikacji książkowych należy wymienić kultową już pozycję Cezarego Pacyniaka „Najstarsze drzewa w Polsce” z 1992 r. oraz znacznie bardziej aktualny album „Drzewa Polski” z 2016 r. Czasem jednak wystarczy kilka lat, ba! jedna wichura, by całkowicie odmienić wygląd drzewa lub jego otoczenie. Z taką sytuacją miałem do czynienia gdy wraz z Pawłem Lenartem dojechaliśmy do olbrzymiego dębu z w Pieczyskach Iłowskich – pokrój drzewa i jego aktualne otoczenie wzbudziły wątpliwości, czy na pewno trafiliśmy do właściwego okazu.

dąb Pieczyska Iławskie GDOŚWidoczne powyżej zdjęcie pochodzi z Geoserwisu GDOŚ (większość zdjęć zamieszczonych w tym serwisie wykonano w 2015 r.), podobną fotografię znajdziemy w albumie „Drzewa Polski”. Widoczny jest piękny egzemplarz dębu rosnący na otwartej przestrzeni, z szeroką, dobrze rozwiniętą koroną. Tymczasem zastaliśmy dąb z ogromnymi ubytkami w pniu, z mocno zredukowaną koroną i wyraźnymi śladami pracy arborystów, dokonujących próby uratowania drzewa. Ponadto drzewo rosło na przydrożnej skarpie, obok parceli otoczonej wysokim płotem.

Pieczyska Iłowskie - pomnikowy dąb pomnikowy dąb w Pieczyskach Iłowskichpomnikowy dąb z kapliczką w Pieczyskach Iłowskichpomnikowy dąb na posesji p. Kuczyńskiego w Pieczyskach Iłowskich

Szybki wgląd w doniesienia prasowe umieszczone w internecie rozwiał nasze wątpliwości – opisywany dąb w Pieczyskach Iłowskich w sierpniu 2022 r. utracił olbrzymi konar, a na wskutek wichury w październiku tego samego roku ponownie doznał  znacznych uszkodzeń. Już po pierwszym incydencie do pracy wkroczyli arboryści. Odciążono koronę poprzez jej znaczną redukcję, dokonano wiązań linowych. Aby uniknąć rozczepienia pnia wykonano dwa odwierty, a dziuple zabezpieczono siatką.

Pieczyska Iłowskie -wiązania linowe w koronie dębuPieczyska Iłowskie - wiązania w koronie pomnikowego dębuPieczyska Iłowskie - końcówki prętów spinających pień pomnikowego dębuPieczyska Iłowskie - pień pomnikowego dębuPieczyska Iłowskie - przesłonięty siatką ubytek w pomnikowym dębie

Dąb w Pieczyskach Iłowskich (gmina Iłów, pow. sochaczewski, mazowieckie) posiada od 1980 r. status pomnika przyrody. Ma mapie Googla opisany jest jako Wielki dąb im. Powstańców Warszawy. Aby trafić do pomnikowego okazu należy z drogi nr 50 z Sochaczewa do Płońska skręcić w drogę 575 do Płocka, następnie po przejechaniu miejscowości Januszew i Arciechów we wsi Łady jedziemy dalej na zachód w kierunku wsi Pieczyska Łowickie i Pieczyska Iłowskie. Opisywany w dzisiejszym artykule pomnikowy egzemplarz rośnie tuż przy drodze, obok posesji nr 5.

GPS N 52°22’25.7″ , E 20°01’46.2″

ogromny pień pomnikowego dębu w Pieczyskach IłowskichPaweł Lenart przy pomnikowym dębie w Pieczyskach Iłowskich

Pomiar obwodu dokonany przez Pawła Lenarta pod koniec maja 2025 r. dał wynik 780 cm, wysokość dębu to ok. 22 metry, szacunkowy wiek 350 – 400 lat.

pomiar obwodu pomnikowego dębu w Pieczyskach IłowskichPieczyska Iłowskie - pomiar obwodu pomnikowego dębu

Więcej zdjęć i szerszy opis drzewa znajduje się na blogu Pawła Lenarta, zapraszam do lektury artykułu „Pomnikowy dąb szypułkowy w Pieczyskach Iłowskich. Ciężko doświadczony przez życie„.