Szukając inspiracji do kolejnych wypraw dendrologicznych najczęściej posiłkuję się siecią internetową (np.: mapa GDOŚ, Rejestr Polskich Drzew Pomnikowych), tu zwykle mamy do czynienia z najbardziej aktualnymi informacjami. Z publikacji książkowych należy wymienić kultową już pozycję Cezarego Pacyniaka „Najstarsze drzewa w Polsce” z 1992 r. oraz znacznie bardziej aktualny album „Drzewa Polski” z 2016 r. Czasem jednak wystarczy kilka lat, ba! jedna wichura, by całkowicie odmienić wygląd drzewa lub jego otoczenie. Z taką sytuacją miałem do czynienia gdy wraz z Pawłem Lenartem dojechaliśmy do olbrzymiego dębu z w Pieczyskach Iłowskich – pokrój drzewa i jego aktualne otoczenie wzbudziły wątpliwości, czy na pewno trafiliśmy do właściwego okazu.
Widoczne powyżej zdjęcie pochodzi z Geoserwisu GDOŚ (większość zdjęć zamieszczonych w tym serwisie wykonano w 2015 r.), podobną fotografię znajdziemy w albumie „Drzewa Polski”. Widoczny jest piękny egzemplarz dębu rosnący na otwartej przestrzeni, z szeroką, dobrze rozwiniętą koroną. Tymczasem zastaliśmy dąb z ogromnymi ubytkami w pniu, z mocno zredukowaną koroną i wyraźnymi śladami pracy arborystów, dokonujących próby uratowania drzewa. Ponadto drzewo rosło na przydrożnej skarpie, obok parceli otoczonej wysokim płotem.
Szybki wgląd w doniesienia prasowe umieszczone w internecie rozwiał nasze wątpliwości – opisywany dąb w Pieczyskach Iłowskich w sierpniu 2022 r. utracił olbrzymi konar, a na wskutek wichury w październiku tego samego roku ponownie doznał znacznych uszkodzeń. Już po pierwszym incydencie do pracy wkroczyli arboryści. Odciążono koronę poprzez jej znaczną redukcję, dokonano wiązań linowych. Aby uniknąć rozczepienia pnia wykonano dwa odwierty, a dziuple zabezpieczono siatką.
Dąb w Pieczyskach Iłowskich (gmina Iłów, pow. sochaczewski, mazowieckie) posiada od 1980 r. status pomnika przyrody. Ma mapie Googla opisany jest jako Wielki dąb im. Powstańców Warszawy. Aby trafić do pomnikowego okazu należy z drogi nr 50 z Sochaczewa do Płońska skręcić w drogę 575 do Płocka, następnie po przejechaniu miejscowości Januszew i Arciechów we wsi Łady jedziemy dalej na zachód w kierunku wsi Pieczyska Łowickie i Pieczyska Iłowskie. Opisywany w dzisiejszym artykule pomnikowy egzemplarz rośnie tuż przy drodze, obok posesji nr 5.
GPS N 52°22’25.7″ , E 20°01’46.2″
Pomiar obwodu dokonany przez Pawła Lenarta pod koniec maja 2025 r. dał wynik 780 cm, wysokość dębu to ok. 22 metry, szacunkowy wiek 350 – 400 lat.
Więcej zdjęć i szerszy opis drzewa znajduje się na blogu Pawła Lenarta, zapraszam do lektury artykułu „Pomnikowy dąb szypułkowy w Pieczyskach Iłowskich. Ciężko doświadczony przez życie„.
