Park przypałacowy w Przerzeczynie – Zdroju (gm. Niemcza, dolnośląskie).

Położony u podnóża Wzgórz Szklarskich Przerzeczyn – Zdrój to duża wieś w gminie Niemcza (pow. dzierżoniowski, dolnośląskie) założona w 1246 r. Odkryte w 1802 r. źródła wód mineralnych przyczyniły się do powstania niewielkiego uzdrowiska, lecz nie jest to jedyny powód by odwiedzić miejscowość. Cennym zabytkiem Przerzeczyna – Zdroju jest gotycki kościół z XV w. z bardzo bogatą kolekcją renesansowych i barokowych płyt nagrobnych wmurowanych w zewnętrzną elewację świątyni i ogrodzenie.

płyty nagrobne na elewacji zewnętrznej kościoła w Przerzeczynie-Zdrojuepitafia na ogrodzeniu kościoła w Przerzeczynie-Zdroju

W pobliżu kościoła znajduje się pałac z 1906 r. (ul. Zdrojowa 15) wybudowany na miejscu wcześniejszej budowli. Po 1945 r. budynek przejął PGR, przekształcony później w Państwowy Ośrodek Hodowli Zarodowej (POHZ); obecnie nieużytkowany.

pałac w Przerzeczynie-Zdroju

Pałac otacza park krajobrazowy o powierzchni ok. 3,4 ha z drzewostanem bogatym w egzotyczne gatunki. Ochroną pomnikową objęto 7 okazów drzew: 3 cisy pospolite, 2 dęby szypułkowe, buk pospolity i platan klonolistny. Wydawać by się mogło, że siedem pomników przyrody w niewielkim parku to dużo, jednak na status pomnika przyrody zasługuje przynamniej drugie tyle okazów drzew. Wchodząc do parku przez bramę od ul. Zdrojowej (a raczej przez dziurę w ogrodzeniu w jej pobliżu) mamy przyjemność przespacerować się urokliwą alejką obsadzoną obustronnie grabami.

aleja grabowa w Przerzeczynie-Zdroju latem

aleja grabowa w Przerzeczynie-Zdroju zimą

Po prawej stronie rośnie dorodny klon jawor (404 cm w obwodzie), na wprost pierwsze pomnikowe drzewo – platan klonolistny.

Przerzeczyn-Zdrój - pomnikowy platan klonolistny

Drzewo mierzy w obwodzie 400 cm, wysokość platana 24 metry, pień częściowo pokryty bluszczem.

Przerzeczyn-Zdrój - pomnikowy platanPrzerzeczyn-Zdrój - pień pomnikowego platana

Na prawo od platana rośnie pierwszy z trzech pomnikowych cisów pospolitych. Okaz mierzy w obwodzie 245 cm, wysokość cisa 15 metrów.

Przerzeczyn-Zdrój - pomnikowy cis nr 1 zimą

Przerzeczyn-Zdrój - pomnikowy cis nr 1Przerzeczyn-Zdrój - pień pomnikowego cisa nr 1

Spacerując ocienioną alejką wzdłuż zabudowań gospodarczych mijamy pięknego platana klonolistnego, nieco dalej potężny (pod względem obwodu i wysokości) okaz grabu pospolitego.

Przerzeczyn-Zdrój - pień okazałego platanaPrzerzeczyn-Zdrój - okazały grabPrzerzeczyn-Zdrój - pień okazałego grabu

W pobliżu, schowany pomiędzy krzewami i samosiejkami, znajduje się drugi pomnikowy okaz cisa pospolitego o obwodzie 205 cm i wysokości 18 metrów.

Przerzeczyn-Zdrój - pomnikowy cis nr 2Przerzeczyn-Zdrój - pień pomnikowego cisa nr 2

W sąsiedztwie cisa rosną dwa okazałe tulipanowce amerykańskie, grubszy z nich mierzy w obwodzie aż 397 cm.

Przerzeczyn-Zdrój - okazały tulipanowiec amerykańskiPrzerzeczyn-Zdrój - pomiar obwodu tulipanowca

Przecinamy niewielką polankę i kierujemy się do ogromnego buka pospolitego posiadającego status pomnika przyrody. Drzewo mierzy w obwodzie 567 cm, wysokość okazu 28 metrów.

Przerzeczyn-Zdrój - pomnikowy buk pospolityPrzerzeczyn-Zdrój - pień pomnikowego buka latemPrzerzeczyn-Zdrój - pomiar obwodu pomnikowego buka

Kilkanaście metrów od pomnikowego buka znajduje się skupisko cisów o formie krzewiastej chronione jako pomnik przyrody.

Przerzeczyn-Zdrój - pomnikowy cis nr 3Przerzeczyn-Zdrój - pomnikowy cis w odmianie krzewiastejPrzerzeczyn-Zdrój - pnie pomnikowego cisa w odm. krzewiastej

Na północ od pałacu rosną dwa pomnikowe dęby o obwodach 380 i 408 cm.

Przerzeczyn-Zdrój - pomnikowy dąb nr 1Przerzeczyn-Zdrój - pomnikowy dąb szypułkowy nr 1Przerzeczyn-Zdrój - pień pomnikowego dębu nr 1Przerzeczyn-Zdrój - pomnikowy dąb nr 2Przerzeczyn-Zdrój - pień pomnikowego dębu nr 2

Obchodzimy pałac od strony zachodniej, po drodze mijając nietypowo uformowane platany klonolistne.

Przerzeczyn-Zdrój - nietypowo uformowane platany

W zadrzewieniu, na wysokości południowo – zachodniego narożnika pałacu rośnie perełka dendrologiczna – buk pospolity w odmianie strzępolistnej o obwodzie aż 421 cm.

Przerzeczyn-Zdrój - buk w odm. strzępolistnej zimąPrzerzeczyn-Zdrój - pień buka w odmianie strzępolistnejliście buka w odmianie strzępolistnej

Wracamy w kierunku platana i alei grabowej. W tej części parku wyróżnia się strzelisty okaz żywotnika.

Przerzeczyn-Zdrój - okazały żywotnik

Pozostałe pomniki przyrody w Przerzeczynie-Zdroju zostaną opisane w następnym artykule.

Pomniki przyrody w gminie Bystrzyca Kłodzka (pow. kłodzki, dolnośląskie).

Gmina miejsko – wiejska Bystrzyca Kłodzka to największa pod względem powierzchni gmina powiatu kłodzkiego (dolnośląskie). Położona jest w w Sudetach Środkowych w południowej części Ziemi Kłodzkiej, w zlewni górnego biegu rzeki Nysa Kłodzka. Charakteryzuje się wyjątkowo zróżnicowanym ukształtowaniem terenu – od obszarów dolinnych położonych na wysokości 300 m n.p.m. do górskich wsi leżących na wysokości 900 m n.p.m. Na terenie gminy znajduje się 20 pomników przyrody, większość z nich została już opisana na tym blogu. Dzisiejszy artykuł ma za zadanie podsumowanie informacji oraz przedstawienie zdjęć pomnikowych okazów drzew, których nie miałem jeszcze przyjemności zaprezentować.

Miejskie pomniki przyrody: tulipanowiec amerykański, sosna czarna, buk pospolity w odm. purpurowej i miłorząb dwuklapowy zlokalizowane są w centrum Bystrzycy Kłodzkiej, ale poza obszarem starego miasta. Więcej zdjęć w artykule „Pomniki przyrody w Bystrzycy Kłodzkiej„.

pomnikowy buk i miłorząb z Bystrzycy KłodzkiejBystrzyca Kłodzka - pomnikowy miłorząb

Niedawno ustanowionym pomnikiem przyrody jest buk pospolity o dumnej nazwie „Buk z Królewskiego Miasta – Bystrzyca Kłodzka”, rosnący w Starej Bystrzycy – Kolonia, w pobliżu ul. Leśnej. Dojście do drzewa ułatwia drogowskaz, na tym samym słupie umieszczono tablicę z kompletem informacji na temat pomnikowego okazu.

GPS N 50°17′19.2″ , E 16°37′01.7″

drogowskaz do pomnikowego buka w Starej Bystrzycy

 

Buk z Królewskiego Miasta - Bystrzycy Kłodzkiej

Obwód pomnikowego drzewa na wysokości pierśnicy wynosi 570 cm, wysokość buka 26 metrów. Powołany do ochrony pomnikowej Uchwałą Nr XLVIII/398/17 Rady Miejskiej w Bystrzycy Kłodzkiej z dnia 30.11.2017 r. 

Buk ze Starej Bystrzycy

pomnikowy Buk z Królewskiego Miasta - Bystrzyca Kłodzka

pień pomnikowego buka ze Starej Bystrzycy

Cztery pomnikowe drzewa: 3 dęby szypułkowe i klon jawor rosną na terenie parku przylegającego do pałacu w Gorzanowie. Zostały dokładnie opisane w poprzednim artykule „Park przy pałacu w Gorzanowie„.

Trzy pomnikowe egzemplarze: sosna wejmutka, lipa drobnolistna i cis pospolity upiększają założenie parkowe przy pałacu w Nowym Waliszowie. Zapraszam do lektury artykułu „Pomnikowe drzewa w Nowym Waliszowie„.

Pomnikowy okaz cisa pospolitego o obwodzie 315 cm i wysokości 10 m rośnie w Paszkowie, na tyłach posesji nr 15.

GPS N 50°21′35″ , E 16°31′25″

Paszków - pomnikowy cis

Paszków - pomnikowy cis pospolity

cis pospolity z Paszkowa

Paszków - pień pomnikowego cisa

Cis pospolity o nieco mniejszym obwodzie – 268 cm i wysokości 15 m rośnie w miejscowości Poręba, przy posesji nr 53 w zachodniej części wsi,  ok. 130 m na północny – zachód od kościoła.

GPS N 50°13′53.7″ , E 16°35′01.8″

Poręba - posesja 53 z pomnikowym cisem

pomnikowy cis z Poręby

pomnikowy cis pospolity z Poręby

Poręba - pomnikowy cis pospolity

Poręba - pień pomnikowego cisa

Pięć pomnikowych drzew: buk pospolity, daglezja zielona, klon pospolity, żywotnik olbrzymi i jodła pospolita rośnie w Międzygórzu – znanej miejscowości turystyczno –  wypoczynkowej u podnóża Śnieżnika. Więcej informacji w artykule „Pomniki przyrody w Międzygórzu„.

Pomnik przyrody nieożywionej w gminie Bystrzyca Kłodzka reprezentują malownicze „Pasterskie Skały”, położone w pobliżu Idzikowa. Ostańce skalne o wysokości nie przekraczającej 10 m zbudowane są z gruboziarnistych, górnokredowych zlepieńców i piaskowców. Dokładny opis i więcej zdjęć w artykule „Pasterskie Skały k. Idzikowa„.

Pasterskie Skały jako miejsce do uprawiania wspinaczki

Pasterskie Skały - dobrze widoczne prawie pionowe nachylenie warstw zlepieńca