Pomniki przyrody w Nowogrodźcu (pow. bolesławiecki, dolnośląskie).

Nowogrodziec to miasto w powiecie bolesławieckim położone w północno – zachodniej części województwa dolnośląskiego. Wzgórze ponad doliną rzeki Kwisy i potoku Iwnica było zamieszkiwane przez plemiona słowiańskie już we wczesnym średniowieczu. Późniejszy gród otrzymał prawa miejskie w 1233 r., a dalsze losy miasta były ściśle związane z klasztorem Magdalenek. Mimo znacznych zniszczeń wojennych w 1945 r. miejscowość posiada wiele zabytków, m.in: fragmenty murów obronnych, kościół pw. śś. Piotra i Pawła z przylegającymi do niego ruinami klasztoru, ratusz w rynku. 

Nowogrodziec - mury obronne

ruiny klasztoru w Nowogrodźcu

Nowogrodziec posiada dwa obiekty przyrodnicze chronione w postaci pomników przyrody: pojedynczy okaz dębu szypułkowego oraz dwurzędową aleję złożoną z lip drobnolistnych.

Wspomniany wyżej pomnikowy dąb o nazwie „Chrobry” rośnie w zachodniej części miasta (Ołdrzychowie), u zbiegu ulic Słowackiego i Chrobrego, naprzeciw kościoła pw. św. Mikołaja.

dąb Chrobry z Nowogrodźca

Nowogrodziec - pomnikowy dąb ChrobryNowogrodziec - pomnikowy dąb Chrobry zimąNowogrodziec - pomnikowy dąb Chrobry latem

Drzewo mierzy w obwodzie 420 cm, wysokość okazu ok. 23 metry. Na pniu nabito typową tabliczkę z godłem oraz jego nazwą. 

Nowogrodziec - tabliczki na pomnikowym dębie

Początek pomnikowej alei zlokalizowany jest przy skrzyżowaniu ulic Krótkiej i Kolejowej. Lipy w ilości 142 egzemplarzy rosną na po obu stronach ulicy Kolejowej, na odcinku ok. 700 metrów. Koniec alei znajduje się w pobliżu stacji PKP.

1. Początek pomnikowej alei w Nowogrodźcu

2. Pomnikowa aleja lipowa w Nowogrodźcu3. Pomnikowa aleja lipowa w Nowogrodźcu4. Pomnikowa aleja lipowa w Nowogrodźcu 5. Pomnikowa aleja lipowa w Nowogrodźcu

6. Pomnikowa aleja lipowa w Nowogrodźcu

7. Pomnikowa aleja lipowa w Nowogrodźcu

8. Pomnikowa aleja lipowa w Nowogrodźcu9. Pomnikowa aleja lipowa w Nowogrodźcu

10. Pomnikowa aleja lipowa w Nowogrodźcu

11. Pomnikowa aleja lipowa w Nowogrodźcu

12. Pomnikowa aleja lipowa w Nowogrodźcu

13. Pomnikowa aleja lipowa w Nowogrodźcu14. Pomnikowa aleja lipowa w Nowogrodźcu15. Pomnikowa aleja lipowa w Nowogrodźcu16. Pomnikowa aleja lipowa w Nowogrodźcu17. Pomnikowa aleja lipowa w Nowogrodźcu18. Pomnikowa aleja lipowa w Nowogrodźcu

Pomniki przyrody na terenie gminy Nowogrodziec zostały opisane w artykule „Pomniki przyrody w gminie Nowogrodziec„.

Pomnikowe aleje w gminie Syców (pow. oleśnicki, dolnośląskie).

Pomnikowa aleja to specyficzny rodzaj grupowego pomnika przyrody, w którym ochroną obejmuje się drzewa obsadzone rzędami po obu stronach drogi. Aleje były i są istotnym elementem kompozycyjnym założeń parkowych, podnosiły również rangę drogi dojazdowej do założeń rezydencjonalnych czy też innych ważnych miejsc. Skłonność do kształtowania dróg jako alei utrwaliła się w XIX w. i była kontynuowana także później. Oprócz walorów estetycznych aleje likwidowały monotonię, ułatwiały orientację w terenie (szczególnie zimą, gdy śnieg zasypał drogę), chroniły przed słońcem i wiatrem. Te, które przetrwały do czasów współczesnych, posiadające nawet kilka kilometrów długości, powoływane są niekiedy do ochrony pomnikowej.

W dolnośląskiej gminie Syców możemy podziwiać dwie aleje o statusie pomników przyrody, jedna obsadzona jest kasztanowcami, druga lipami drobnolistnymi. Dwa rzędy kasztanowców znajdziemy we fragmencie drogi pomiędzy Szczodrowem a Zawadą.

GPS  N 51°18′17.1″, E 17°34′59.4″(początek) ; N 51°18′25.5″ , E 17°35′23.1″ (koniec)

1. Początek pomnikowej alei na drodze Szczodrów-Zawada

2. Pomnikowa aleja kasztanowców przy drodze Szczodrów-Zawada

3. Pomnikowa aleja kasztanowców przy drodze Szczodrów-Zawada

Na odcinku 500 m, po obu stronach drogi, rośnie 82 szt. kasztanowców białych (w rejestrze RDOŚ 85 szt.) o obwodach 170 – 270 cm i przeciętnej wysokości 19 metrów. Aleja jest objęta ochroną pomnikową od 4 października 1984 r.

4. Pomnikowa aleja kasztanowców przy drodze Szczodrów-Zawada

5. Pomnikowa aleja kasztanowców przy drodze Szczodrów-Zawada

6. Pomnikowa aleja kasztanowców przy drodze Szczodrów-Zawada

7. Pomnikowa aleja kasztanowców przy drodze Szczodrów-Zawada

8. Pomnikowa aleja kasztanowców przy drodze Szczodrów-Zawada

9. Koniec pomnikowej alei na drodze Szczodrów-Zawada

Pomnikowa aleja złożona z lip drobnolistnych położona jest na terenie wsi Stradomia Wierzchnia.  Aby do niej trafić należy w okolicach stacji paliw skręcić w lokalną drogę oznaczoną drogowskazem „Biskupice 6 km”, po 350 m wjedziemy na teren leśny a po kolejnych 200 m skręcamy w lewo. Po 300 m kończy się las a zaczyna wspomniana aleja lipowa.

GPS  N 51°16′50.5″, E 17°37′21″ (początek) ; N 51°16′51″ , E 17°37′13.7″ (koniec)

aleja lipowa w Stradomii Wierzchniej

aleja lipowa w Stradomii Wierzchniej zimą

aleja lipowa w Stradomii

1. Pomnikowa aleja w Stradomii Wierzchniejpoczątek alei lipowej

2. Stradomia Wierzchnia - pomnikowa aleja

3. Stradomia Wierzchnia - pomnikowa aleja lipowa

4. Stradomia Wierzchnia - uszkodona lipa w pomnikowej alei

Chociaż w alei rośnie 15 lip to ochroną pomnikową objęto 5 okazów (pierwotnie 6) o obwodach: 405, 555, 530, 510, 580 cm. Wysokość drzew od 7 do 21 m, szacunkowy wiek – ponad 200 lat.

5. Stradomia Wierzchnia - usychająca lipa w pomnikowej alei

6. Stradomia Wierzchnia - pomnikowa aleja

7. Stradomia Wierzchnia - pomnikowa aleja

8. Stradomia Wierzchnia - jedna z lip w pomnikowej alei

Na pniu ostatniej lipy w alei wisi słabo już czytelna tablica, zawieszona jeszcze przed 1990 r. (w godle orzeł bez korony).

9. Stradomia Wierzchnia - pomnikowa lipa z zawieszoną tablicą

10. Tablica na pomnikowej lipie11. Stradomia Wierzchnia - koniec pomnikowej alei12. Stradomia Wierzchnia - pomnikowa lipa na końcu alei

Okazałe lipy uzyskały status pomnika przyrody  w 1964 r. W zasadzie nic nie stoi na przeszkodzie by ochroną pomnikową objąć wszystkie lipy w alei.

13. Stradomia Wierzchnia - pomnikowa aleja lipowa

14. Stradomia Wierzchnia - aleja lipowa

15. Stradomia Wierzchnia - okazała lipa w pomnikowej alei

Godna ochrony pomnikowej jest aleja dębowa ciągnąca się na długości prawie 800 m we wschodniej części wsi Stradomia Wierzchnia.

aleja dębowa we wsi Stradomia Wierzchnia