Zespół źródeł w Zdowie (gm. Włodowice, śląskie).

Zdów to wieś w gminie Włodowice (pow. zawierciański, śląskie) położona na terenie Parku Krajobrazowego Orlich Gniazd, w pobliżu uczęszczanych atrakcji jurajskich: rezerwatu przyrody Góra Zborów (4km), zamków w Bobolicach (4km) i Mirowie (5km), Skał Rzędkowickich. Przez miejscowość przebiegają najważniejsze szlaki turystyczne Jury Krakowsko – Częstochowskiej: czerwono znakowany Szlak Orlich Gniazd, niebieski Szlak Warowni Jurajskich, żółty Szlak Zamonitu. Na północ od zabudowań wsi zlokalizowane są źródła rzeki Białki (dopływ Krztyni w dorzeczu Pilicy). W jej korycie, przy południowej granicy sioła (przysiółek Młyny), znajdują się niezwykle atrakcyjne wywierzyska, chronione od 2004 r. jako pomnik przyrody nieożywionej. Źródła są łatwe do odnalezienia – należy je szukać 100 – 140 m w górę od mostu drogowego przy ul. Rzecznej, ok. 100 m na północ od torów kolejowych linii CMK.

GPS N 50°35′42.8″ , E 19°33′16.6″ (kładka)

Zespół źródeł w Zdowie - widok ogólny na wywierzysko przy schodach

Najwydajniejsze źródło wybija tuż przy kamiennych schodach.

Zespół źródeł w Zdowie - widok na wywierzysko przy schodachwywierzysko przy schodachZespół źródeł w Zdowie - wywierzysko przy schodachZespół źródeł w Zdowie - kamienne schodkiZespół źródeł w Zdowie - wywierzysko przy schodach

Nawet kilkanaście zdjęć nie jest w stanie oddać tego co jeden nawet nieudolnie nagrany filmik.

Widoczne w korycie Białki jasne plamy to pulsujące źródła, najlepiej je obserwować z kładki  przerzuconej nad ciekiem.

kładka na rzece Białka

Zespół źródeł w Zdowie - pulsujące źródła widziane z kładki

Białka - pulsujące źródło powyżej kładki

Białka - pulsujące źródłopulsujące źródło w korycie Białki

Tu również pomocne będą filmiki.

Woda wypływa z wapieni i margli górnojurajskich. Cały obszar źródliskowy mierzy 1,34 ha powierzchni. Średnia wydajność 30 l/s. Mineralizacja ogólna 180 – 439 mg/l, klasa wody Ia.

Zespół źródeł w Zdowie - pulsujące źródła poniżej kładkiZespół źródeł w Zdowie - pulsujące źródło poniżej kładkipulsujące źródło w potoku BiałkaZespół źródeł w Zdowie - pulsujące źródło w korycie Białki

nisza źródliskowa na rzece Białka

Poniżej pomnikowych wywierzysk rzeczka wije się w kierunku mostu drogowego, po 200 m skręca na południe, przepływa pod torami kolejowymi i zasila Zalew Dzibice.

Zdów - Białka w okolicach mostuZdów - most na rzece BiałkaBiałka widziana z mostu w Zdowierzeka Białka powyżej zalewu Dzibice

Pomnikowa lipa przy kościele w Kroczycach (pow. zawierciański, śląskie).

Kroczyce to duża wieś (siedziba gminy) położona w powiecie zawierciańskim, w województwie śląskim. Zajmuje rozległą równinę u stóp najciekawszych fragmentów Wyżyny Krakowsko – Częstochowskiej, z m.in. malowniczą Górą Zborów. W centrum miejscowości, przy skrzyżowaniu drogi krajowej nr 78 z drogą wojewódzką 792 stoi kościół pw. św. Jacka i św. Marii Magdaleny z końca XIX w.

kościół w Kroczycach z pomnikową lipą

Obok kościoła, przy południowej wieży, rośnie okazała lipa drobnolistna. Drzewo to uzyskało status pomnika przyrody już w marcu 1954 r., obecnie obowiązująca podstawa prawna to Rozporządzenie nr 4/96 Wojewody Częstochowskiego z dnia 6 lutego 1996 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie uznania za pomnik przyrody.

pomnikowa lipa rosnąca przy kościele w Kroczycachpomnikowa lipa przy kościele w Kroczycach

Wiekowy egzemplarz cechuje się prostą sylwetką o wysokości 18 m i kulistą koroną zredukowaną od strony sąsiadującego z kościołem budynku.

Kroczyce - pomnikowa lipa

Kroczycka lipa posiada masywny pień o obwodzie 670 cm, szczególnie wydatny w odziomku i zwężający się ku górze.

Kroczyce - pień pomnikowej lipy

Do pnia przybito tablicę na której ujęto nieaktualne już rozmiary drzewa oraz znacznie zawyżony wiek okazu – 500 lat. Lipy o podobnym obwodzie liczą ok. 300 lat.

pień pomnikowej lipy z Kroczycpień pomnikowej lipy w Kroczycach

Kroczyce - tablica na pomnikowej lipie

Od strony budynku wnętrze pnia odsłania rozległy ubytek, który w przyszłości może zagrozić statyce drzewa.

Kroczyce - ubytek w pniu pomnikowej lipy

W pobliżu Kroczyc, ale już w gminie Włodowice, znajdują się dwa interesujące pomniki przyrody nieożywionej: „Skały Rzędkowickie” oraz „Zespół źródeł w Zdowie”. Zostaną one dokładnie opisane w kolejnych artykułach.