Pomniki przyrody w gminie Długołęka (pow. wrocławski, dolnośląskie).

Sąsiadująca z Wrocławiem gmina Długołęka jest najludniejszą gminą wiejską w Polsce (ponad 34 tys. mieszkańców). Obszar gminy w większości jest równinny, jedynie północna część leży na zboczach Wzgórz Trzebnickich. W strukturze użytkowania dominują użytki rolne – 73% powierzchni, grunty leśne oraz zadrzewione i zakrzewione stanowią 17,9% powierzchni. Do niedawna na liście gminnych pomników przyrody figurowało 13 pozycji, na mocy Uchwały nr XXVII/319/21 Rady Gminy Długołęka z dnia 21 stycznia 2021 r. powołano do ochrony pomnikowej kolejne 7 egzemplarzy drzew.

Najwięcej pomnikowych obiektów znajduje się we wsi Szczodre, można tu odnaleźć 5 ogromnych dębów szypułkowych oraz uszkodzony i martwy okaz modrzewia japońskiego. Drzewa te zostały dokładnie opisane w artykule „Pomniki przyrody we wsi Szczodre„.

W sąsiednim Domaszczynie, obok tzw. Pałacyku Myśliwskiego, rośnie ogromny dąb szypułkowy o statusie pomnika przyrody, którego obwód przekracza 700 cm. W tej samej miejscowości możemy podziwiać aleję złożoną z 11 dębów, rosnących na grobli stawu zlokalizowanego przy drodze z Zakrzowa do Bąkowa. Nowym pomnikiem przyrody jest lipa szerokolistna o nazwie „Domaszczynka”. Zdjęcia i opis w artykule „Pomnikowe drzewa w Domaszczynie„.

Trzy dęby szypułkowe – nowe pomniki przyrody – rosną przy ul. Sportowej w Wilczycach, w pobliżu boiska i stawu. Okazom o obwodach 414, 420, 349 cm nadano imiona „Wilk Szary”, „Wilk Stepowy” i „Wilk Syberyjski”.

Wilczyce - pomnikowy dąb Wilk Szary

pomnikowy dąb Wilk SzaryWilczyce - pomnikowy dąb o nazwie Wilk SzaryWilczyce - pień pomnikowego dębu Wilk SzaryWilczyce - grupa pomnikowych dębówWilczyce - pomnikowy dąb o nazwie Wilk StepowyWilczyce - pomnikowy dąb Wilk Stepowypomnikowe dęby z WilczycWilczyce - pień pomnikowego dębu Wilk StepowyWilczyce - pomnikowy dąb Wilk SyberyjskiWilczyce - pień pomnikowego dębu Wilk SyberyjskiPrzy leśnym trakcie odchodzącym w kierunku północnym od drogi Bielawa – Raków rośnie kilkanaście dorodnych dębów, z których trzy są pomnikami przyrody. Drzewa znajdują się w różnym stanie zdrowotnym, część jest uschnięta, jedno powalone. Niestety, pomnikowe okazy nie zostały oznakowane i są trudne do identyfikacji.

Bielawa - aleja z pomnikowymi dębamiBielawa - pomnikowe dęby przy leśnej drodzeBielawa - sędziwe dęby przy leśnej drodzeBielawa - powalony dąbBielawa - pomnikowy dąbWedług  rejestru RDOŚ  obwody  pomnikowych dębów wynoszą 410, 416 i  517 cm. Okaz  widoczny na zdjęciu poniżej mierzył  w obwodzie 484 cm.Bielawa - pomiar obwodu pomnikowego dębu

W pobliskiej wsi Borowa, na granicy lasu i pola uprawnego, przy drodze gruntowej stanowiącej przedłużenie ulicy Cisowej (ok. 500 m od przejazdu kolejowego), rośnie pomnikowy dąb szypułkowy o obwodzie 538 cm. Na pniu zawieszono tabliczkę informującą o pobraniu materiału genetycznego z tego dębu do przechowywania w Leśnym Banku Genów.

Borowa - pomnikowy dąb szypułkowy

Borowa - pomnikowy dąbBorowa - pomiar obwodu pomnikowego dębutabliczka na pomnikowym dębie w Borowej

W Krakowianach – wsi położonej na północnym krańcu gminy – rośnie miłorząb dwuklapowy o statusie pomnika przyrody. Drzewo mierzy w obwodzie 282 cm, wysokość okazu 22 metry.

Krakowiany - pomnikowy miłorząbKrakowiany - pomnikowy miłorząb dwuklapowyKrakowiany - pień pomnikowego miłorzębu

Po pomnikowej magnolii drzewiastej rosnącej do niedawna obok miłorzębu pozostał tylko ogromny pień.

Krakowiany - pień po ściętej magnolii drzewiastejKrakowiany - tabliczka na pniu ściętej magnolii

Pomnikowy okaz dębu szypułkowego o obwodzie 421 cm rośnie w pobliżu estakady przerzuconej nad drogą ekspresową S-8, pomiędzy Łoziną a Budziwojowicami.

Łozina - pomnikowy dąb przy drodze do BudziwojowicŁozina - pomnikowy dąbŁozina - pień pomnikowego dębuŁozina - pomiar obwodu pomnikowego dębu

W Godzieszowej znajduje się zrewitalizowany park podworski, status pomnika przyrody posiadają w nim tulipanowiec amerykański o obwodzie 348 cm i cypryśnik błotny o obwodzie 386 cm. Więcej informacji w artykule „Park podworski w Godzieszowej„.

park w Godzieszowej - pomnikowy tulipanowiec amerykańskipark w Godzieszowej - pomnikowy cypryśnik błotny

Dąb szypułkowy o nazwie „Bukowik” rośnie w centralnej części parku we wsi Bukowina, drzewo mierzy w obwodzie 484 cm.

pomnikowy dąb z Bukowinydąb Bukowik z BukowinyBukowina - pień dębu Bukowik

Pomniki przyrody w gminie Dziadowa Kłoda (pow. oleśnicki, dolnośląskie).

Gmina Dziadowa Kłoda położona jest we wschodniej części województwa
dolnośląskiego, w powiecie oleśnickim. Dominującą funkcją gminy (mimo dość przeciętnych gleb) jest rolnictwo – użytki rolne obejmują tu ponad 75% ogólnej powierzchni, lasy – niecałe 19%. Gmina jest uboga w ustawowe formy ochrony przyrody: znajdziemy tu dwa użytki ekologiczne i kilka pomników przyrody. Cennym obiektem przyrodniczym jest Arboretum Leśne im. prof. Stefana Białoboka w Stradomii Dolnej.

Do niedawna jedynym pomnikiem przyrody w gminie Dziadowa Kłoda była aleja lipowa zlokalizowana w miejscowości Radzowice. Początek alei znajduje się przy kościele i ciągnie się do granicy lasu, wzdłuż drogi do wsi Kwaśnina.

1. Radzowice - początek pomnikowej alei lipowej2. Radzowice - pomnikowa aleja lipowa3. Radzowice - pomnikowa aleja lipowa

Status pomnika przyrody aleja uzyskała w 2004 r. na mocy Rozporządzenia Nr 24 Wojewody Dolnośląskiego z dnia 17 września 2004 r. Ochroną ustawową objęto wtedy 38 szt. drzew z gatunku lipa drobnolistna o obwodach 175 – 495 cm. Uchwałą Rady Gminy Dziadowa Kłoda z 2011 r. zmniejszono liczbę drzew w alei do 35 szt., kolejną Uchwałą z 2016 r. o podobnym brzmieniu status pomnika przyrody utraciła jeszcze jedna lipa – obecnie liczba chronionych okazów wynosi 34 szt.

4. Radzowice - pomnikowa aleja lipowa5. Radzowice - pomnikowa aleja lipowa6. Radzowice - pomnikowa aleja lipowa

Stan zdrowotny większości drzew jest niezadowalający. Powszechne są ubytki w pniach przesłoniętych przez odrosty i samosiew, w koronach występuje duży posusz i porażenie jemiołą. Zarówno aleja, jak i poszczególne drzewa nie zostały w żaden sposób oznakowane.

7. Radzowice - pomnikowa aleja lipowa8. Radzowice - pomnikowa aleja lipowa

Koniec pomnikowej alei znajduje się na skraju lasu, przy skrzyżowaniu dróg gruntowych,  chociaż dorodne lipy porastają obrzeże dalszej drogi do Kwaśniny.10. Radzowice - pomnikowa aleja lipowa11. Radzowice - pomnikowa aleja lipowa latem

Na mocy Uchwały nr XXII/148/20 Rady Gminy Dziadowa Kłoda z dnia 25 listopada 2020 r. status pomnika przyrody uzyskało 5 drzew. Ze względów formalnych (projektu uchwały nie przedstawiono do konsultacji Regionalnemu Dyrektorowi Ochrony Środowiska – wymóg ustawowy) Wojewoda Dolnośląski unieważnił ten akt prawny. Poprawiona Uchwała z dnia 29 stycznia 2021 r o numerze XXV/160/21 nie zbudziła już wątpliwości prawnych i 5 dębów szypułkowych rosnących na terenie Nadleśnictwa Syców uzyskało ochronę pomnikową. Pierwszy z nich o nazwie „Eremita” przy leśnej drodze w pobliżu Arboretum Leśnego w Stradomii Dolnej.

GPS N 51°15′34″, E 17°40′19″

Stradomia Dolna - pomnikowy dąb szypułkowy EremitaStradomia Dolna - pomnikowy dąb Eremita

Drzewo mierzy w obwodzie 396 cm, wysokość okazu 25 metrów.

pień dębu Eremita w Stradomii Dolnej

Dwa dęby szypułkowe o nazwie „Strażnicy Lasu” rosną ok. 850 m na wschód od ostatnich zabudowań Stradomii Dolnej. W sąsiedztwie pomnikowych drzew znajduje się staw i linia energetyczna.

GPS N 51°14′55″, E 17°41′46″

Stradomia Dolna - pomnikowe dęby Strażnicy Lasu

pomnikowe dęby Strażnicy Lasu

Drzewa mierzą w obwodzie 460 i 480 cm, wysokość dębów 28 metrów.

Stradomia Dolna - pomnikowy dąb Strażnik Lasu IStradomia Dolna - pień dębu Strażnik Lasu IStradomia Dolna - pomnikowy dąb Strażnik Lasu IIStradomia Dolna - pień dębu Strażnik Lasu II

Dość trudny do odnalezienia jest pomnikowy dąb o nazwie „Pustelnik” rosnący w kompleksie leśnym na wschód od zabudowań wsi Dziadów Most.

GPS N 51°14′26.6″, E 17°38′17.8″

Dziadów Most - dąb szypułkowy PustelnikDziadów Most - pomnikowy dąb szypułkowy Pustelnik

Pomnikowy okaz rośnie w towarzystwie drugiego – niemal bliźniaczego drzewa – dlaczego więc do ochrony powołano tylko jeden egzemplarz? Nazwa „Pustelnik” podobnie jak w przypadku opisanego wyżej „Eremity” wydaje się być też nietrafiona. Według Uchwały dąb mierzy w obwodzie 413 cm, pomiar wykonany przez Pawła Lenarta dał wynik 424 cm; wysokość okazu 25 metrów.

  pień dębu Pustelnik

Ostatni pomnikowy dąb o tajemniczej nazwie „Czarnuch” zlokalizowany jest na terenie leśnym, ok. 260 m na północny – wschód od samotnego gospodarstwa należącego do wsi Dziadów Most, w pobliżu granicy gminy.

GPS N 51°14′45.8″, E 17°36′21.2″

Dziadów Most - dąb Czarnuch

Dziadów Most - pomnikowy dąb CzarnuchDziadów Most - pomnikowy dąb szypułkowy Czarnuch

Drzewo mierzy w obwodzie 430 cm, wysokość okazu 26 metrów.

Dziadów Most - pień dębu Czarnuch

 

Zapraszam również do lektury dwóch artykułów Pawła Lenarta: w pierwszym opisał aleję lipową w Radzowicach, w drugim pomnikowe dęby w gminie Dziadowa Kłoda.