Gmina miejsko – wiejska Strzegom położona jest na Przedgórzu Sudeckim, w powiecie świdnickim (dolnośląskie). Krajobraz południowej części gminy to niemal bezleśne równiny, odmienny charakter ma część północna z pagórami Wzgórz Strzegomskich, częściowo porośniętych lasem. Dobre gleby determinują rolniczy charakter gminy (użytki rolne zajmują 73% powierzchni), ale znaczący udział w gospodarce ma eksploatacja i przerób granitu. Na terenie gminy Strzegom nie ma wyższych form ochrony przyrody takich jak: parki krajobrazowe, rezerwaty przyrody czy
strefy krajobrazu chronionego, są za to dość liczne pomniki przyrody. Połowa z nich została opisana w poprzednim artykule „Pomniki przyrody w Strzegomiu„, pozostałe są przedstawicielami drzewostanów zabytkowych parków wiejskich, zlokalizowanych w północnej części gminy.
Trzy pomnikowe drzewa: 2 platany klonolistne i tulipanowiec amerykański, rosną na terenie wspaniale utrzymanego założenia parkowego we wsi Żółkiewka. Park o powierzchni ok. 5 ha (obecnie 4 ha) przylegał do zniszczonego w 1945 r. pałacu, obecnie stanowi ogrodzoną własność prywatną.
Pierwszy pomnikowy platan o obwodzie 462 cm i wysokości 23 metrów rośnie w centralnej części parku, w towarzystwie dwóch świerków.
GPS N 50°58′29.3″, E 16°18′08.2″
W pobliżu pierwszego platana rośnie okaz tulipanowca amerykańskiego o statusie pomnika przyrody. Drzewo mierzy w obwodzie 310 cm, wysokość tulipanowca 17 metrów. Z korygowanej niegdyś korony wyrastają młode gałęzie, w części odziomkowej widoczne są dwa wypróchnienia.
Drugi pomnikowy platan klonolistny o obwodzie 544 cm i wysokości 25 metrów rośnie w południowej części parku.
W pobliskim Żelazowie, na terenie dużej stadniny, znajduje się pięknie odrestaurowany neoklasycystyczny pałac i zrewitalizowane założenie parkowe. W drzewostanie parku odnajdziemy nieliczne już wiekowe drzewa (platan, cis pospolity, sosna czarna).
Najciekawsza perełka dendroflory – chroniona jako pomnik przyrody – rośnie tuż wschodniej ścianie pałacu, obok domu ogrodnika. Tym drzewem jest buk pospolity w odmianie Pendula (zwisającej, płaczącej), o przepięknie ukształtowanej koronie.
GPS N 50°58′42.3″, E 16°17′17.6″
Pień tego buka mierzy w obwodzie 353 cm, wysokość drzewa 14 metrów.
Na całym obwodzie rzutu korony zwisające gałęzie sięgają do samej ziemi, tworząc latem naturalną altanę.
Kolejne założenie pałacowo – parkowe z pomnikowym drzewem znajduje się we wsi Goczałków Górny. Resztki parku przylegają do eklektycznego pałacu z 1889 r., najcenniejszym okazem objętym ochroną pomnikową jest egzemplarz tulipanowca amerykańskiego. Drzewo rośnie samotnie na środku polany, pięknie prezentując się na tle pałacu.
GPS N 51°00′33.4″, E 16°21′08.9″
Tulipanowiec mierzy w obwodzie 340 cm, wysokość drzewa 26 metrów.
Pomnikowy platan klonolistny rosnący w parku podworskim we wsi Bartoszówek znajduje się w katastrofalnym stanie i w zasadzie kwalifikuje się do zniesienia ochrony.
W parku i okolicach znajduje się wiele innych drzew o walorach pomnikowych, mogących go godnie zastąpić. W centrum założenia parkowego rośnie drugi platan o obwodzie przekraczającym 4 metry.
Wspaniały grab, o unikalnym pniu przypominającym brodę Davy Jonesa z filmu „Piraci z Karaibów”, rośnie nad stawem, przy zachowanej wieży pałacowej.
Przynajmniej dwa dęby rosnące wewnątrz parku zasługują na ochronę pomnikową.
Na ochronę pomnikową zasługuje szpaler sędziwych dębów rosnących na krańcu wsi, po prawej stronie drogi do Lusiny.
