Pomniki przyrody w gminie Wojsławice (pow. chełmski, lubelskie).

Gmina Wojsławice leży w południowej części powiatu chełmskiego (lubelskie), we wschodniej części Wyżyny Lubelskiej, w subregionie zwanym Działy Grabowieckie. Siedzibą gminy jest byłe miasteczko Wojsławice (prawa miejskie utraciło w XIX w.), podkreślające swoją historyczną wielokulturowość istnieniem cerkwi, kościoła katolickiego i synagogi. W centrum wsi stoi wybudowany niedawno ratusz – siedziba władz gminnych.

Tereny gminy Wojsławice to miejsce akcji większości przygód Jakuba Wędrowycza, postaci literackiej występującej w opowiadaniach Andrzeja Pilipiuka. Pomnik Wędrowycza stoi na posesji prywatnej, przy drodze do Witoldowa i dalej do Kraśniczyna.

W krajobrazie gminy wyróżnia się duża ilość rozgałęzionych wąwozów, wyrzeźbionych w podłożu lessowym. Nierzadko wybijają w nich źródła , dwa z nich objęto ochroną pomnikową. Pierwsze z nich znajduje się na gruntach administracyjnych Wojsławic, drugie w we wsi nowy Majdan. Szczegółowe informacje na temat tych źródeł można odnaleźć w poprzednim artykule.

pomnikowe źródło w Wojsławicach

pomnikowe źródło w Nowym Majdanie

Pomniki przyrody ożywionej w gminie Wojsławice reprezentują 3 drzewa rosnące obok leśnictwa Wojsławice  (na północ od Wojsławic, przy drodze do Chełma). To para kasztanów jadalnych i tulipanowiec amerykański.

Pomnikowe okazy znajdziemy w pobliżu ogrodzenia, na prawo (po południowej stronie) od budynku leśniczówki. Rosnąc w zwarciu wykształciły długie pnie, pozbawione w dolnej części jakichkolwiek gałęzi. Kasztany jadalne mierzą w obwodzie 141 i 76 cm, wysokość drzew to 26 m.

Tulipanowiec amerykański mierzy w obwodzie 235 cm, wysokość drzewa 26 m. Zarówno tulipanowiec jak i kasztany jadalne zostały powołane do ochrony pomnikowej w 1986 r.

Oprócz tych pomnikowych, kilka innych okazów zasługuje na szczególną uwagę. Tuż przy kasztanach stoją pokaźne buki pospolite, rosnące tu na granicy swojego naturalnego zasięgu.

Przy samym ogrodzeniu rośnie potężna jodła pospolita.

Ciekawy jest również okaz czereśni o wyjątkowo grubym pniu.

Dąb „Zygmunt” w Kumowie Majorackim (gm. Leśniowice, lubelskie).

Różne bywają losy pomników przyrody po ustanowieniu jego prawnej ochrony. Nierzadko pozostają one nieznane, bez pielęgnacji i jakiegokolwiek oznakowania. Cel powołania takiego pomnika przyrody jako podmiotu o wyjątkowym walorze przyrodniczym, naukowym czy dydaktycznym zostaje wtedy zaprzepaszczony. Pozytywnym przeciwieństwem takiej sytuacji jest promowanie pomników przyrody jako lokalnych atrakcji turystycznych. Aby ułatwić zwiedzającym dotarcie do nich, niezbędne jest ustawianie drogowskazów, wytyczanie szlaków lub ścieżek dydaktycznych do chronionych obiektów o trudnych do odnalezienia lokalizacjach, a w uzupełnieniu ustawianie przy nich tablic o treści edukacyjnej. Przykładem takich pożądanych działań jest pomnikowy dąb o nazwie „Zygmunt”, rosnący na skraju lasu w miejscowości Kumów Majoracki (gmina Leśniowice, powiat chełmski, lubelskie). Jadąc drogą od Chełma do Wojsławic na głównym skrzyżowaniu w Kumowie Majorackim zobaczymy taki drogowskaz.

Wprawdzie literki są trochę za małe by jadąc z dozwoloną prędkością w całości odczytać tekst, ale po dokładnym przyjrzeniu się, zostajemy poinformowani o istnieniu w pobliżu pomnika przyrody.

Skręcamy w prawo i po 400 m możemy podziwiać rosnący na skraju lasu (oddz. 154b) pomnik przyrody – dąb szypułkowy o nazwie „Zygmunt”.

GPS N 51°00′45.34″ , E 23°31′38.59″

Pień dębu otoczono drewnianym płotem a obok niego ustawiono dwie kolorowe tablice – pierwsza opisuje pomnikowy dąb, druga legendę związana z jego imieniem.

„Zygmunt” mierzy w obwodzie 409 cm, wysokość drzewa 25 m. Korona tego dębu o rzucie 16 m jest w miarę regularna, ale mało rozłożysta. Dąb objęty ochroną pomnikową od 15 grudnia 1986 r.

Od strony północnej na pniu widoczny jest powierzchniowy ubytek sięgający od ziemi do wysokości ok. 1,5 m.

Dąb „Zygmunt” to znakomity przykład promowania pomnika przyrody jako lokalnej atrakcji gminy Leśniowice. Chociaż opisywany egzemplarz nie wyróżnia się szczególnie pod względem rozmiarów, to ustawiono kierujący do niego drogowskaz, samo drzewo zabezpieczono płotem i prawidłowo oznakowano, a ustawione tablice dostarczają komplet informacji na temat tego pomnikowego okazu. Gratulacje!