Dąb Łęgowiak z Łęgowa (gm. Sulechów, lubuskie).

W rejestrze pomników przyrody Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska województwa lubuskiego figuruje ponad 1500 dębów – jeden z nich posiada obwód ponad 10 metrów, trzy to okazy ośmiometrowe, a 16 dębów posiada pień o obwodzie zbliżonym i większym od 700 cm. W świetle tych danych możemy bezapelacyjnie stwierdzić, iż opisywane w dzisiejszym artykule monumentalne drzewo należy do elitarnego grona 1% najgrubszych lubuskich dębów. Ponad siedmioipółmetrowy kolos znajduje się we wsi Łęgowo w gminie Sulechów (pow. zielonogórski), w szpalerze drzew na miedzy rozdzielającej pola uprawne, ok. 400 metrów na północ od kościoła, w pobliżu linii kolejowej.

GPS N 52°07′58.4″ , E 15°41′08.3″

Łęgowiak w szpalerze drzew na miedzy
dąb Łęgowiak jesienią
dąb Łęgowiak w szpalerze drzew na miedzy
dąb Łęgowiak na tle linii kolejowej
dąb Łęgowiak z Łęgowa zimą
Łęgowiak jesienią

Ten przepiękny dąb jest pomnikiem przyrody od stycznia 1996 r. na mocy Rozporządzenia Nr 7 Wojewody Zielonogórskiego z dnia 7 grudnia 1995 r. w sprawie uznania za pomniki przyrody. Zarówno w tym akcie prawnym jak i w kolejnym Rozporządzeniu Nr 35 Wojewody Lubuskiego z dnia 19 maja 2006 r. w sprawie ustanowienia pomników przyrody nie nadano mu oficjalnego imienia, jednak powszechnie używa się nazwy „Łęgowiak„.

pomnikowy dąb Łęgowiak z Łęgowa
dąb Łęgowiak z Łęgowa
Łęgowo - pomnikowy dąb Łęgowiak

Drzewo posiada krótki, masywny pień oznakowany tabliczką oraz szeroką koronę. To sylwetka typowa dla samotnie rosnących, soliterowych dębów.

pień pomnikowego dębu Łęgowiak
pień dębu Łęgowiak
tabliczka na dębie Łęgowiak

Widoczny na tabliczce obwód 700 cm jest już od dawna nieaktualny i pewnie dotyczy daty powołania. W 2006 r. mierzył 725 cm, w 2012 r. – 734 cm, pomiar wykonany na w marcu 2022 r. dał wynik 755 cm. Na podstawie tych danych można wyliczyć średni przyrost  wynoszący ok. 2 cm/rok. Wysokość dębu to ok. 25 metrów, szacunkowy wiek 350 – 400 lat.

pomiar obwodu dębu Łęgowiak
obwód Łęgowiaka

Jak na swój wiek drzewo charakteryzuje się dość dobrą kondycją zdrowotną, niepokojące są jednak dziuple w rozgałęzieniach dolnych konarów (przesłonięte czarną płachtą) świadczące o ubytku kominowym pnia.

zasłonięta dziupla na Łęgowiaku

Łęgowiak nie jest jedynym pomnikiem przyrody w Łęgowie, pozostałe opiszę w kolejnym artykule.

Pomnikowy dąb z Modliszowa (gm. Świdnica, dolnośląskie).

Modliszów to wieś położona we wschodniej części Pogórza Wałbrzyskiego, w gminie Świdnica (pow. świdnicki, dolnośląskie). Przez środek miejscowości przebiega ruchliwa szosa nr 379 łącząca Świdnicę z Wałbrzychem. Na poboczu tej drogi, przy głównym skrzyżowaniu we wsi (rondo) stoi unikalny w skali kraju kamienny krzyż pojednania (pokutny) połączony z kapliczką. Na jego trzonie można dojrzeć niewyraźny ryt czekana lub tasaka.

Modliszów - krzyż pojednania z kapliczkąInne zabytki dawnego prawa można podziwiać na kościele św. Bartłomieja z XIV/XV w. W szczyty świątyni umieszczono trzy kamienne krzyże, uznawane przez niektórych badaczy za krzyże pojednania.

kościół w ModliszowieRaczej niesłusznie za kapliczkę pokutną (pozbawioną trzonu) uznawany jest obiekt wmurowany w bramę kościoła, po jej lewej stronie. Sposób wykonania oraz otwory na zawiasy drzwiczek wskazują na gotyckie sakramentarium.

Modliszów - kapliczka w bramie kościołaW sąsiedztwie kościoła rośnie przepiękny okaz dębu szypułkowego. Uchwałą nr XLVIII/488/2021 Rady Gminy Świdnica z dnia 28 października 2021 r. został uznany za pomnik przyrody.

GPS  N 50°47′42″ , E 16°23′20.1″

Modliszów - pomnikowy dąb od północypomnikowy dąb z Modliszowa

Modliszów - pomnikowy dąb latempomnikowy dąb z Modliszowa latemModliszów - pomnikowy dąb od południaDrzewo charakteryzuje się szeroką, parasolowatą i nisko osadzoną koroną o rozpiętości 23 – 26 metrów. Wysokość okazu 25 metrów.

Modliszów - pomnikowy dąb od strony cmentarza latemModliszów - pomnikowy dąb od strony cmentarzaModliszów - pomnikowy dąb od strony cmentarza zimą

Pień pomnikowego dębu jest prosty, krótki, o obwodzie 415 cm. Pierwsze konary tego wieloprzewodnikowego drzewa rozgałęziają się już na wysokości ok. 2,2 metra.

Modliszów - pień pomnikowego dębuModliszów - pień pomnikowego dębu latem

Modliszów - pień pomnikowego dębu zimą

Modliszów - pień pomnikowego dębu szypułkowegoPod koroną opisywanego Quercus robur ustawiono ławkę, można na niej przysiąść i czerpać energię z wiekowego dębu.

Modliszów - ławka pod pomnikowym dębem

Modliszów - pomnikowy dąb rosnący obok kościoła