Skrzydłorzech kaukaski w Szprotawie.

Skrzydłorzech kaukaski, zwany też jesionolistnym, jest drzewem pochodzącym ze wschodniej i zachodniej Azji. Występuje na Kaukazie, w Iranie, północnym Iraku i Turcji. Cechą charakterystyczną gatunku są bardzo długie (do 60 cm) liście, blaszkowate, nieparzystopierzaste, złożone z 15 – 23 listków.

Drugą, niemniej istotną cechą są długie (również do 60 cm !), zwisające owocostany kryjące małe i niekształtne orzeszki.

Wg. C. Pacyniaka (Najstarsze drzewa w Polsce, Warszawa 1992 r.) najstarszy egzemplarz skrzydłorzecha kaukaskiego rośnie w Szprotawie, na skwerze przy ul. T. Kościuszki, będącego częścią Parku Miejskiego.

GPS N 51°33′53.84″ , E 15°32′37.06″

Autor wspomnianej publikacji obliczył w 1984 r. wiek tego drzewa na 209 lat, więc obecnie okaz liczy ich 238.

Obwód pnia wynosi 460 cm (434 cm u C. Pacyniaka), wysokość drzewa 20 metrów. Okaz od 2004 r. jest chroniony jako pomnik przyrody ożywionej.

Mimo sędziwego wieku drzewo jeszcze obficie owocuje (górną granicę życia gatunku określa się na 250 lat).

Na tym samym skwerze rośnie jeszcze kilka, mniej okazałych egzemplarzy skrzydłorzecha. Inne znajdziemy w północnej części szprotawskiego Parku Miejskiego, nad rzeką Szprotawką. Tam też postawiono tabliczkę informacyjną przybliżającą ten w sumie rzadki w Polsce gatunek drzewa parkowego.

Koleją po parku w Wierzchowicach (gm. Krośnice).

Wierzchowice to wieś w powiecie milickim, granicząca z Krośnicami – siedzibą władz gminnych. Niewątpliwie największą atrakcją obydwu wsi jest działająca od maja 2013 r. Krośnicka Kolej Wąskotorowa.

W dni powszednie kursuje lokomotywa spalinowa, zaś w weekendy prawdziwa lokomotywa parowa (więcej http://kolejka.krosnice.pl/index.html).

Tory kolejki położono na terenie pomiędzy założeniem pałacowo – parkowym w Krośnicach i zabytkowym parkiem przy nieistniejącym już pałacu w Wierzchowicach. Pociąg pokonuje okrężną trasę, mijając urocze stacyjki z kolorowymi tablicami informacyjnymi.

Oprócz obowiązkowej „podróży” kolejką, warto pospacerować alejkami parkowymi podziwiając wiekowe drzewa, głównie dęby szypułkowe. Okazały egzemplarz tego gatunku (ale chyba martwy) rośnie w pobliżu stacji Pałac Wierzchowice, widocznej na zdjęciu powyżej.

W tym miejscu na początek zabytkowej alei wielogatunkowej, prowadzącej do pałacu w Krośnicach (obecnie siedziba urzędów gminnych). Choć na drzewach wiszą tabliczki, aleja nie figuruje w oficjalnych rejestrach pomników przyrody.

Idąc w przeciwną stronę mijamy tory i wchodzimy do parku w Wierzchowicach. Pomnikowe okazy dębów rosną przy stawie parkowym.

Na południe od stawu można podziwiać egzemplarze o obwodach 490 i 482 cm.

W głębi parku (50 – 70 m na południe od stawu) rośnie pomnikowy buk pospolity.

Na północ od stawu, przy drodze, znajdziemy kolejny pomnikowy dąb szypułkowy o obwodzie 457 cm.

Kilkanaście innych, pomnikowych dębów w gminie Krośnice, rośnie na groblach kompleksu Stawów Milickich. Może kiedyś będę miał więcej czasu by sfotografować te okazy.