Pomnikowe aleje w gminie Syców (pow. oleśnicki, dolnośląskie).

Pomnikowa aleja to specyficzny rodzaj grupowego pomnika przyrody, w którym ochroną obejmuje się drzewa obsadzone rzędami po obu stronach drogi. Aleje były i są istotnym elementem kompozycyjnym założeń parkowych, podnosiły również rangę drogi dojazdowej do założeń rezydencjonalnych czy też innych ważnych miejsc. Skłonność do kształtowania dróg jako alei utrwaliła się w XIX w. i była kontynuowana także później. Oprócz walorów estetycznych aleje likwidowały monotonię, ułatwiały orientację w terenie (szczególnie zimą, gdy śnieg zasypał drogę), chroniły przed słońcem i wiatrem. Te, które przetrwały do czasów współczesnych, posiadające nawet kilka kilometrów długości, powoływane są niekiedy do ochrony pomnikowej.

W dolnośląskiej gminie Syców możemy podziwiać dwie aleje o statusie pomników przyrody, jedna obsadzona jest kasztanowcami, druga lipami drobnolistnymi. Dwa rzędy kasztanowców znajdziemy we fragmencie drogi pomiędzy Szczodrowem a Zawadą.

GPS  N 51°18′17.1″, E 17°34′59.4″(początek) ; N 51°18′25.5″ , E 17°35′23.1″ (koniec)

1. Początek pomnikowej alei na drodze Szczodrów-Zawada

2. Pomnikowa aleja kasztanowców przy drodze Szczodrów-Zawada

3. Pomnikowa aleja kasztanowców przy drodze Szczodrów-Zawada

Na odcinku 500 m, po obu stronach drogi, rośnie 82 szt. kasztanowców białych (w rejestrze RDOŚ 85 szt.) o obwodach 170 – 270 cm i przeciętnej wysokości 19 metrów. Aleja jest objęta ochroną pomnikową od 4 października 1984 r.

4. Pomnikowa aleja kasztanowców przy drodze Szczodrów-Zawada

5. Pomnikowa aleja kasztanowców przy drodze Szczodrów-Zawada

6. Pomnikowa aleja kasztanowców przy drodze Szczodrów-Zawada

7. Pomnikowa aleja kasztanowców przy drodze Szczodrów-Zawada

8. Pomnikowa aleja kasztanowców przy drodze Szczodrów-Zawada

9. Koniec pomnikowej alei na drodze Szczodrów-Zawada

Pomnikowa aleja złożona z lip drobnolistnych położona jest na terenie wsi Stradomia Wierzchnia.  Aby do niej trafić należy w okolicach stacji paliw skręcić w lokalną drogę oznaczoną drogowskazem „Biskupice 6 km”, po 350 m wjedziemy na teren leśny a po kolejnych 200 m skręcamy w lewo. Po 300 m kończy się las a zaczyna wspomniana aleja lipowa.

GPS  N 51°16′50.5″, E 17°37′21″ (początek) ; N 51°16′51″ , E 17°37′13.7″ (koniec)

aleja lipowa w Stradomii Wierzchniej

aleja lipowa w Stradomii Wierzchniej zimą

aleja lipowa w Stradomii

1. Pomnikowa aleja w Stradomii Wierzchniejpoczątek alei lipowej

2. Stradomia Wierzchnia - pomnikowa aleja

3. Stradomia Wierzchnia - pomnikowa aleja lipowa

4. Stradomia Wierzchnia - uszkodona lipa w pomnikowej alei

Chociaż w alei rośnie 15 lip to ochroną pomnikową objęto 5 okazów (pierwotnie 6) o obwodach: 405, 555, 530, 510, 580 cm. Wysokość drzew od 7 do 21 m, szacunkowy wiek – ponad 200 lat.

5. Stradomia Wierzchnia - usychająca lipa w pomnikowej alei

6. Stradomia Wierzchnia - pomnikowa aleja

7. Stradomia Wierzchnia - pomnikowa aleja

8. Stradomia Wierzchnia - jedna z lip w pomnikowej alei

Na pniu ostatniej lipy w alei wisi słabo już czytelna tablica, zawieszona jeszcze przed 1990 r. (w godle orzeł bez korony).

9. Stradomia Wierzchnia - pomnikowa lipa z zawieszoną tablicą

10. Tablica na pomnikowej lipie11. Stradomia Wierzchnia - koniec pomnikowej alei12. Stradomia Wierzchnia - pomnikowa lipa na końcu alei

Okazałe lipy uzyskały status pomnika przyrody  w 1964 r. W zasadzie nic nie stoi na przeszkodzie by ochroną pomnikową objąć wszystkie lipy w alei.

13. Stradomia Wierzchnia - pomnikowa aleja lipowa

14. Stradomia Wierzchnia - aleja lipowa

15. Stradomia Wierzchnia - okazała lipa w pomnikowej alei

Godna ochrony pomnikowej jest aleja dębowa ciągnąca się na długości prawie 800 m we wschodniej części wsi Stradomia Wierzchnia.

aleja dębowa we wsi Stradomia Wierzchnia

Pomniki przyrody w Sycowie (pow. oleśnicki, dolnośląskie).

Syców to miasto położone na wschodnim krańcu woj. dolnośląskiego, w powiecie oleśnickim. Miejscowość posiada liczne zabytki, do najstarszych należą: gotycki kościół pw. śś. Piotra i Pawła, dzwonnica kościelna – dawna baszta w obrębie murów miejskich, kościół ewangelicko – augsburski na pl. Królowej Jadwigi. 

kościół parafialny w Sycowie

wnętrze kościoła parafialnego w Sycowie

płyta nagrobna na ścianie kościoła w Sycowie

dzwonnica - dawna brama miejska w Sycowie

kościół ewangelicki w Sycowie

Na dłuższy spacer zasługuje zrewitalizowany Park Miejski – to wyjątkowo uroczy i rozległy obszar zielony zajmujący południową część miasta. Z drzewostanu parkowego do ochrony pomnikowej wyróżniono 4 drzewa: buka pospolitego w odm. purpurowej, klona jawora, klona srebrzystego i lipę drobnolistną.

Park Miejski w Sycowie - pomnikowy buk w odm. purpurowejPark Miejski w Sycowie - pomnikowy klon jawor Park Miejski w Sycowie - pomnikowy klon srebrzysty latemPark Miejski w Sycowie - pomnikowa lipa drobnolistna

Park Miejski oraz pomnikowe drzewa na jego terenie zostały dokładnie opisane w poprzednim wpisie, zapraszam do lektury artykułu: „Park Miejski w Sycowie”. Spacerując alejką poprowadzoną po krawędzi parku od mauzoleum do południowego brzegu stawu, możemy wypatrzyć dwa z trzech pomnikowych dębów rosnących na posesji przy ul. Leśnej 1a.

Syców - pomnikowe dęby rosnące na posesji Leśna 1a latem

Najgrubszy okaz o obwodzie 485 cm i wysokości 22 metrów rośnie na tyłach wspomnianej wyżej posesji.

Syców - pomnikowy dąb rosnący na tyłach posesji Leśna 1a

Syców - pomnikowy dąb w jesiennych barwach

Syców - pień pomnikowego dębu

Drugi dąb o obwodzie 380 cm i wysokości 12 metrów rośnie tuż przy bramie wjazdowej, od strony ul. Leśnej. Świeże odrosty po ostrym cięciu sanitarnym zasłaniają praktycznie cały pień.

Syców - pomnikowy dąb przy bramie posesji Leśna 1apomnikowy dąb rosnący przy bramie posesji Leśna 1a w Sycowiepomnikowy dąb rosnący przy ogrodzeniu posesji Leśna 1a w Sycowie

Znacznie lepiej jest widoczny na mapie Googla w usłudze Street View, link tutaj. Poniżej zdjęcie z tego serwisu z 2013 r.

pomnikowy dąb na mapie Googla

Trzeci dąb o obwodzie 462 cm i wysokości 23 metry rośnie kilka metrów od ogrodzenia. Jeden z dwóch głównych przewodników objęty martwicą został odcięty, pień na połowie obwodu pozbawiony jest kory.

pomnikowy dąb rosnący w ogrodzie posesji Leśna 1a w Sycowiepień pomnikowego dębu rosnącego w ogrodzie posesji Leśna 1a w Sycowie

Ostatnie pomnikowe drzewo rosnące w granicach administracyjnych miasta Syców zlokalizowane jest na terenie SPZOZ „Przychodnia”, przy ul. Wrocławskiej 2. Okazały platan o obwodzie 498 cm i wysokości 28 metrów rośnie u podnóża podjazdu na tyłach placówki zdrowotnej.Syców - pomnikowy platan rosnący przed przychodniąSyców - pomnikowy platan jesieniąSyców - pomnikowy platan latempień platana rosnącego przed przychodnią w SycowieSyców - pomiar obwodu pomnikowego platanaSyców - pień pomnikowego platana

Niemniej interesujące pomniki przyrody znajdują się na terenie gminy miejsko – wiejskiej Syców. Zostaną one opisane w kolejnych artykułach.