Pomnikowe drzewa w Oławie (dolnośląskie).

 Oława to miasto położone we wschodniej części Dolnego Śląska, ok. 27 km na południowy – wschód od Wrocławia. Historyczna część miasta, w której skupia się większość zabytkowych budowli, leży pomiędzy rzekami: Oławą i Odrą. Na terenach sąsiadujących od wschodu z miastem rozciągają się rozległe obszary leśne typu łęgowego o dużych walorach wypoczynkowych i turystycznych. W samej Oławie, głównie przy wałach przeciwpowodziowych, można odnaleźć dziesiątki dorodnych dębów szypułkowych o rozmiarach pomnikowych. Mimo tego lista oławskich pomników przyrody prezentuje się wyjątkowo skromnie. Do 2019 r. ochroną pomnikową były objęte dwa drzewa (pierwotnie cztery) – dęby szypułkowe – rosnące na terenie Parku Miejskiego, tuż przy Termach Jakuba.

pomnikowe dęby przy Termach Jakuba w Oławie

Pierwszy pomnikowy dąb – a właściwie to co z niego zostało – to pozbawiony korony kikut z jednym żywym (jeszcze) konarem. Pień tego drzewa o obwodzie 464 cm posiada potężną listwę martwiczą, odpadającą korę i liczne ślady żerowania kozioroga dębosza.

pomnikowy dąb nr 1 przy Termach Jakuba w Oławie

pomnikowy dąb nr 1 przy basenie w Oławiepark przy Termach Jakuba w Oławie - pień pomnikowego dębu nr 1

Rosnący obok pomnikowy dąb nr 2 charakteryzuje się znacznie lepszą kondycją zdrowotną, lecz niepokojąco pochyloną sylwetką. Obwód pnia na wysokości pierśnicy wynosi 449 cm, wysokość drzewa ok. 20 m. Według rejestru RDOŚ obydwa dęby liczą sobie po 350 lat, uważam jednak, że jest to wiek zawyżony przynajmniej o 100 lat.

pomnikowy dąb nr 2 przy basenie w Oławie

pomnikowy dąb nr 2 przy Termach Jakuba w Oławie

park przy Termach Jakuba w Oławie - pień pomnikowego dębu nr 2

W tej części parku (po prawej stronie Oławy) znajduje się jeszcze kilka innych, wartych uwagi drzew, niebędących pomnikami przyrody. Przy narożniku ogrodzenia basenu, tuż przy wale przeciwpowodziowym, rośnie piękny i zdrowo wyglądający dąb o obwodzie 450 cm.

okazały dąb przy ogrodzeniu basenu w OławieOława - pień okazałego dębu

Kilkadziesiąt metrów na północ od tego okazu rośnie wiekowy dąb o pniu mocno zniszczonym przez kozioroga dębosza.

okazały dąb uszkodzony przez kozioroga w Oławieuszkodzony pień okazałego dębu w Oławie

W pobliżu, przy szpalerze młodych jeszcze dębów w odmianie kolumnowej, rosną dwa wyróżniające się klony srebrzyste, w tym jeden o dość oryginalnym pokroju.

fragment Parku Miejskiego przy basenie w Oławie Na mocy Uchwały nr XIII/90/19 Rady Miejskiej w Oławie z dnia 26 września 2019 r. powołano do ochrony pomnikowej grupę czterech dębów szypułkowych, rosnących przy ulicy Nadbrzeżnej. Dwa najgrubsze okazy rosną poniżej wału przeciwpowodziowego Odry, naprzeciw budynków o numerach 12 i 14.

para pomnikowych dębów nad Odrą w Oławie latem

para pomnikowych dębów nad Odrą w Oławie jesieniąpomnikowe dęby przy wale przeciwpowodziowym w Oławiepomnikowy dąb nr 1 i 2 z ul. Nadbrzeżnej w Oławiepnie pomnikowych dębów nr 1 i 2 z ul. Nadbrzeżnej w Oławieul. Nadbrzeżna w Oławie - pomnikowe dęby w jesiennej szacie

Powyżej dębów ustawiono głaz z tablicą informującą o ustawowej ochronie 4 egzemplarzy Quercus robur wraz z podaniem obwodów poszczególnych okazów.

głaz z tablicą przed pomnikowymi dębami w OławieOława - głaz z tablicą przed pomnikowymi dębami

Oława - tablica przed pomnikowymi dębami

Dąb nr 1 posiada pozbawiony częściowo kory pień o obwodzie 569 cm (w Uchwale i na głazie 598 cm), od strony południowej widoczne są ślady po podpaleniu, od północnej spory ubytek w przyziomku.

ul. Nadbrzeżna w Oławie - nadpalony pień pomnikowego dębu nr 1ul. Nadbrzeżna w Oławie - pomiar obwodu dębu nr 1ul. Nadbrzeżna w Oławie - pień pomnikowego dębu nr 1

W lepszej kondycji zdrowotnej znajduje się dąb nr 2 o obwodzie pnia 518 cm.

ul. Nadbrzeżna w Oławie - pnie pomnikowych dębów nr 1 i 2ul. Nadbrzeżna w Oławie - pień dębu nr 2ul. Nadbrzeżna w Oławie - pień pomnikowego dębu nr 2

Trzeci dąb rośnie na stromej skarpie i jest widoczny po lewej stronie poniższego zdjęcia.

trójka pomnikowych dębów w ul. Nadbrzeżnej w Oławie

Patrząc na niego od strony drogi można odnieść wrażenie, że mamy do czynienia ze zdrowym okazem.

ul. Nadbrzeżna w Oławie - pomnikowy dąb nr 3 latemul. Nadbrzeżna w Oławie - pomnikowy dąb nr 3 w jesiennej szacie

ul. Nadbrzeżna w Oławie - pomnikowy dąb nr 3ul. Nadbrzeżna w Oławie - pień pomnikowego dębu nr 3

Gdy jednak uda nam się przedrzeć przez gęste zarośla otaczające drzewo, ujrzymy mocno uszkodzony egzemplarz dębu z potężnym ubytkiem kominowym i oderwaną połówką pnia.

uszkodzenia w tylnej części pnia dębu nr 3

Ostatni dąb to dwupniowy okaz o obwodach 209 i 240 cm rosnący przy budynku nr 16.

ul. Nadbrzeżna w Oławie - pomnikowy dąb nr 4pomnikowy dąb nr 4 w Oławieul. Nadbrzeżna w Oławie - pomnikowy dąb nr 4

Latem dolne części pni przesłonięte są przez pnący się po drzewie winobluszcz.

ul. Nadbrzeżna w Oławie - porośnięty winobluszczem pień pomnikowego dębu nr 4ul. Nadbrzeżna w Oławie - pnie pomnikowego dębu nr 4ul. Nadbrzeżna w Oławie - pień pomnikowego dębu nr 4

Na wszystkich czterech dębach stwierdzono występowanie chronionych gatunków chrząszczy – kozioroga dębosza i pachnicy dębowej, co było jednym z głównych argumentów do objęcia tych drzew ochroną pomnikową.

Pomnikowe drzewa w Polanicy-Zdroju (pow. kłodzki, dolnośląskie).

Polanica- Zdrój to miasto w powiecie kłodzkim położone w dolinie Bystrzycy Dusznickiej, pomiędzy Górami Stołowymi, Górami Bystrzyckimi a Kotliną Kłodzką. Centrum miejscowości zajmują budynki sanatoryjne z rozległym Parkiem Zdrojowym, w którym ochroną pomnikową objęto 13 drzew i skupisko różaneczników (5 żywotników olbrzymich, 3 topole czarne, klon jawor, jesion wyniosły, modrzew europejski, choina kanadyjska i cyprysik groszkowy). Pozostałe pomnikowe drzewa w Polanicy-Zdroju w ilości 16 szt. to w przeważającej części żywotniki olbrzymie (10 szt.), ponadto pojedyncze okazy lipy drobnolistnej, klona jawora, dębu szypułkowego, topoli białej, świerka pospolitego i jałowca pospolitego.

Grupa siedmiu pomnikowych żywotników olbrzymich zlokalizowana jest przy al. 1000-lecia, niedaleko skrzyżowania z ul. Jana Pawła II.

pomnikowe żywotniki z Polanicy-Zdrojupomnikowe żywotniki rosnące przy al. 1000-lecia w Polanicy-Zdrojupomnikowe żywotniki olbrzymie rosnące przy al. 1000-lecia w Polanicy-Zdrojujeden z grupy siedmiu pomnikowych żywotników z Polanicy-Zdroju

Drzewa mierzą w obwodzie 110, 75+78+103+168, 241, 205+86+125, 146+81+40, 211+148, 160+114 cm, wysokość okazów 13 – 24 metrów.

pomnikowe żywotniki z al. 1000-leci w Polanicy-Zdrojuszpaler pomnikowych żywotników w Polanicy-Zdrojupnie pomnikowych żywotników z al. 1000-leci w Polanicy-Zdrojupnie pomnikowych żywotników przy al. 1000-lecia w Polanicy-Zdrojupnie pomnikowych żywotników olbrzymich z al. 1000-lecia w Polanicy-Zdrojupień pomnikowego żywotnika z al. 1000-lecia w Polanicy-Zdrojupień pomnikowego żywotnika z al. 1000-lecia z Polanicy-Zdrojunajchudszy z grupy pomnikowych żywotników w Polanicy-Zdroju

Pomnikowy żywotnik olbrzymi o obwodzie 236 cm i wysokości 25 metrów rośnie na terenie posesji przy ul. Matuszewskiego nr 6.

Polanica- Zdrój - pomnikowy żywotnik rosnący przy ul. Matuszewskiego 6Polanica- Zdrój - pień pomnikowego żywotnika rosnącego przy ul. Matuszewskiego 6

Kolejny pomnikowy okaz żywotnika olbrzymiego znajduje się na pasie zieleni przyulicznej, obok posesji przy ul. Fabryczna 12.

pomnikowy żywotnik przy ul. Fabrycznej 12 w Polanicy-Zdrojupomnikowy żywotnik olbrzymi przy ul. Fabrycznej 12 w Polanicy-Zdroju

Żywotnik posiada w części odziomkowej regularny pień mierzący w obwodzie 173 cm, wysokość drzewa 20 metrów.

pień pomnikowego żywotnika przy ul. Fabrycznej 12

Ostatni z polanickich żywotników o statusie pomnika przyrody znajduje się przy ogrodzeniu posesji przy ul. Warszawskiej 2, naprzeciwko Komisariatu Policji. Drzewo mierzy w obwodzie 214 cm, wysokość okazu 23 metry.

pomnikowy żywotnik olbrzymi przy ul. Warszawskiej 2 w Polanicy-Zdrojupomnikowy żywotnik przy ul. Warszawskiej 2 w Polanicy-Zdrojupień pomnikowego żywotnika przy ul. Warszawskiej 2

W pobliżu, na skwerze pomiędzy ulicami Warszawską a Harcerską, rośnie pomnikowy okaz topoli białej o obwodzie 358 cm i wysokości 25 metrów.

Polanica- Zdrój - korona pomnikowej topoli białejPolanica- Zdrój - pomnikowa topola białaPolanica- Zdrój - pień pomnikowej topoli białej

Jedyna pomnikowa lipa drobnolistna w opisywanym mieście rośnie na terenie leśnym, zlokalizowanym po wschodniej stronie ul. Kłodzkiej, ok. 110 m na południowy – wschód od stacji paliw Orlen.

pomnikowa lipa z Polanicy-Zdroju

Lipa charakteryzuje się oryginalnym pokrojem, z grubszego pnia (537 cm w obwodzie) dość nisko odchodzi ogromny konar; drugi pień (264 cm) jest mocno odchylony od pionu, z niemal poziomą gałęzią wiszącą nad ścieżką.

Polanica-Zdrój - pomnikowa lipa o nietypowym pokrojuPolanica-Zdrój - pień pomnikowej lipy

W niewielkiej odległości od lipy, tuż przy budynku przy ul. Jaśminowa 2, rośnie dąb szypułkowy otoczony ochroną pomnikową. Drzewo mierzy w obwodzie 350 cm, wysokość drzewa 25 metrów.

pomnikowy dąb przy ul. Jaśminowej 2 w Polanicy-Zdrojupomnikowy dąb szypułkowy przy ul. Jaśminowej 2 w Polanicy-ZdrojuPolanica-Zdrój - pień pomnikowego dębu

Jeden z dwóch dolnośląskich jałowców pospolitych o statusie pomnika przyrody rośnie na cmentarzu komunalnym w Polanicy-Zdroju, przy murowanym ogrodzeniu, na lewo od wejścia.

cmentarz w Polanicy- Zdroju - pomnikowy jałowiec od strony ulicypomnikowy jałowiec na cmentarzu w Polanicy-Zdrojucmentarz w Polanicy- Zdroju - pomnikowy jałowiecZ  głównego pnia o obwodzie 110 cm odchodzą trzy konary, ale jeden jest obłamany.Polanica-Zdrój - pień pomnikowego jałowca

Na skwerze u zbiegu ulic Piastowskiej i Cichej znajduje się charakterystyczna grupa czterech świerków pospolitych. Jeden z nich (o obwodzie 286 cm) został objęty ochroną pomnikową.

Polanica- Zdrój - grupa świerków z pomnikowym okazemPolanica- Zdrój - grupa świerków pospolitych z pomnikowym okazemPolanica- Zdrój - pień pomnikowego świerka

W północnej części miasta, po prawej stronie ul. Mickiewicza, ok. 50 m od skrzyżowania z ul. Zdrojową, rośnie pomnikowy klon jawor. Drzewo charakteryzuje się krótkim pniem o obwodzie 496 cm i szeroką, silnie rozgałęzioną koroną.

pomnikowy jawor przy ul. Mickiewicza w Polanicy-Zdroju latempomnikowy jawor przy ul. Mickiewicza w Polanicy-Zdrojuul. Mickiewicza w Polanicy-Zdroju - pień pomnikowego jawora