Pomnikowy dąb Wim Sampers z Henrykowa (gm. Szprotawa, lubuskie).

Jeśli jakiegoś czytelnika zaintrygowała oryginalna nazwa tytułowego drzewa to odpowiem mu już w pierwszym zdaniu tego artykułu – Wim Sampers to imię i nazwisko właściciela terenu na którym rośnie pomnikowy dąb. Czy zatem można nazwać pomnikowe drzewo własnym imieniem i nazwiskiem? No widać, że można. Jak to zrobić? Trzeba przekonać Radę Gminy by podjęła stosowną Uchwałę. I tak 29 września 2021 r. Rada Miasta Szprotawy Uchwałą nr XXXVIII/279/2021 powołała do ochrony pomnikowej dąb szypułkowy i nadała mu oficjalną nazwę Wim Sampers. Drzewo rośnie w Henrykowie – wsi graniczącej z miastem Szprotawa (pow. żagański, lubuskie) – przy drodze gruntowej, na skraju śródpolnego zadrzewienia, ok. 700 m na północny – wschód od pałacu.

GPS N 51°34’31.1″ , E 15°34’05″

dąb Wim Sampers z Henrykowa k. Szprotawy

pomnikowy dąb Wim Sampers z Henrykowadąb Wim Sampers

Obwód pomnikowego drzewa wynosi 728 cm (w Uchwale 735 cm, ale dąb traci korę, więc chudnie), wysokość okazu 30 metrów, szacunkowy wiek ok. 400-500 lat (wg lokalnych działaczy nawet ponad 560 lat).

pień dębu Wim SampersWim Sampers o obwodzie 735 cm

Kondycja zdrowotna drzewa nie przedstawia się najlepiej: jeden z głównych przewodników uległ obłamaniu, pozostałości tego konaru obeschły, a martwica objęła większość pnia aż do ziemi; w odsłoniętym pniu utworzył się ubytek kominowy. Drugi przewodnik jest zdrowy, ale grozi mu rozszczepienie.

uszkodzenia na dębie Wim Sampers

uschnięty konar dębu Wim Sampers

zdrowa część dębu Wim Sampers

W przedwojennych źródłach można znaleźć informacje na temat tego dębu – już wtedy był pomnikiem przyrody, w 1916 r. mierzył w obwodzie 6,05 m i nazywany był Blecheiche, czyli  „dębem blaszanym” z powodu wielu stalowych okuć spinających uszkodzenia. Wydaje mi się, że „Wim Sampers” jest lepszą nazwą dla tego dębu niż niemieckojęzyczny „Blaszak”.

Pomniki przyrody w Henrykowie (gm. Ziębice).

Historia wsi Henryków (gm. Ziębice, pow. ząbkowicki, dolnośląskie) niemal od początku istnienia związana była z zakonem cystersów. Bracia zakonni przybyli tu w 1227 r. i kilka lat później przystąpili do budowy kościoła i klasztoru. Wieś jak i zabudowania klasztorne zostały zniszczone podczas najazdu Mongołów w 1241 r. Ok. 1270 r. powstał murowany romański klasztor. W tym samym czasie powstała pierwsza część tzw. Księgi Henrykowskiej, znajduje się w niej słynny zapis: „Day, ut ia pobrusa, a ti poziwai”, uznawany za najstarsze zapisane zdanie w języku polskim. Na przestrzeni wieków zespół klasztorny był wielokrotnie niszczony i odbudowywany, zachowując elementy poprzednich stylów architektonicznych. Obecnie stanowi jedno z najokazalszych i najpiękniejszych założeń barokowych na Śląsku, w skład którego wchodzi kilkadziesiąt zabytkowych budowli.

Do zespołu klasztornego przylega rozległy park z licznymi okazami drzew pomnikowych. Część przestrzeni parkowej stanowią regularne założenia – ogród włoski, ogród opacki.

W ogrodzie opackim, obok pawilonu, rośnie jeden z najstarszych cisów pospolitych w Polsce (starsze znajdują się w Henrykowie Lubańskim i Bystrzycy k. Wlenia). Wiek tego drzewa obliczony przez C. Pacyniaka wynosi 754 lata, obwód pomnikowego okazu 340 cm, wysokość 8 metrów.

pomnikowy cis w zespole klasztornym w Henrykowiepień pomnikowego cisa w zespole klasztornym w Henrykowie

Olbrzymi dąb szypułkowy o statusie pomnika przyrody rośnie tuż za południową bramą do zespołu klasztornego. Obwód tego dębu wynosi 570 cm, wysokość 23 m.

Idąc od tego dębu w kierunku klasztoru, mijamy pień pozostały po pomnikowym wiązie szypułkowym (obwód 510 cm).

W pobliżu rośnie pomnikowy dąb szypułkowy o obwodzie 413 cm i wysokości 26 m.

Przy drugiej bramie wjazdowej na teren opactwa rośnie wiąz szypułkowy – pomnik przyrody o obwodzie 435 cm i wysokości 28 m.

pomnikowy wiąz przy bramie zespołu klasztornego w Henrykowie

Furtą znajdującą się na tyłach kościoła klasztornego można wyjść na teren rozległego parku o formie krajobrazowej. Przez park prowadzi niebieski szlak turystyczny oraz ścieżka dydaktyczna z licznymi tablicami.

Spacerując wyznaczoną trasą, mijamy po drodze 6 pomnikowych dębów szypułkowych o obwodach 410 – 480 cm.

pomnikowy dąb przy ścieżce dydaktycznej w Henrykowie