Luboszów – pomnikowe drzewa w opuszczonej wsi.

Przed II wojną światową Luboszów (wówczas Lipschau – Dohms) był dość dużą wsią, położoną na lewym brzegu Kwisy. Zniszczona w wyniku działań wojennych wieś, nie została później zasiedlona ze względu na bezpośrednie sąsiedztwo sowieckiego poligonu. Obecnie w Luboszowie istnieje tylko jedno gospodarstwo zamieszkałe przez parę pszczelarzy, nikłe ruiny pozostałych domostw porastają krzaki (link 1, 2, 3). Niemymi świadkami dawnej świetności osady są występujące tu w ponadprzeciętnej ilości sędziwe egzemplarze drzew. 6 okazów posiada status pomnika przyrody, kilkanaście innych proponowanych jest do objęcia tą formą ochrony.

Poznawanie Luboszowa najlepiej zacząć od oznakowanego parkingu (na miejscu dawnej stacji kolejowej) znajdującego się przy drodze Świętoszów – Osiecznica, ok. kilometra na południe od autostrady A – 18. Przechodzimy na drugą stronę jezdni i kierując się leśną drogą odchodzącą nieco na prawo, w kilka minut docieramy na południowy skraj opuszczonej osady. Mijamy początek alei kasztanowcowej i drogą po łuku dochodzimy do pomnikowego modrzewia eurojapońskiego „Mściwój” o obwodzie 305 cm..

GPS N 51°25′27.59″ , E 15°23′59.66″

„Mściwój” rośnie na skraju założenia parkowego przylegającego do zrujnowanej przedwojennej leśniczówki. W dawnym, zarośniętym już parku można odszukać wiele sędziwych drzew, 3 dęby objęto ochrona pomnikową. Najbliżej drogi którą przyszliśmy, w szpalerze okazałych drzew, rośnie pierwszy z pomnikowych dębów o obwodzie 438 cm.

GPS N 51°25′23.30″ , E 15°23′56.40″

Bliżej rozległej polany można podziwiać pomnikowy okaz dębu „Lopek” o obwodzie 450 cm.

GPS N 51°25′26.32″ , E 15°23′53.39″

3

W rogu założenia parkowego, przy skarpie, rośnie trzeci z pomnikowych dębów o nazwie „Rugiewit”. Okaz mierzy w pierśnicy 440 cm.

GPS N 51°25′25.32″ , E 15°23′47.19″

W parku tym oprócz dębów można spotkać kilka sędziwych lip, m. in. 200 – letnią lipę „Bogumiła” o obwodzie 340 cm.

Z gatunków obcego pochodzenia można wymienić sosnę wejmutkę (obw. 240 cm), sosnę czarną „Zyta” (230 cm)  i choinę kanadyjską „Indianka” o obwodzie 255 cm.

Do kolejnych pomnikowych dębów dojdziemy skręcając w lewo (w kierunku Kwisy) z pięknej alei złożonej głównie z kasztanowców białych o obwodach 150 – 200 cm.

Dąb „Marii Teresy” jest najgrubszym pomnikowym dębem w Luboszowie. Mierzy 510 cm w obwodzie, charakteryzuje się nisko osadzoną koroną. Sędziwego wyglądu dodają mu porosty, gęsto oblepiając zwisające prawie do ziemi konary.

GPS N 51°25′11.92″ , E 15°24′02.19″

W grupie okazałych dębów, ok. 200 m na pólnocny – wschód od „Marii Teresy”, rośnie pomnikowy dąb „Bazyliszek” o obwodzie 450 cm.

GPS N 51°25′13.72″ , E 15°24′06.96″

W pobliżu, po drugiej stronie wyschniętego starorzecza Kwisy, rośnie dąb szypułkowy „Wiking”.

Wychodzimy na leśną drogę wysadzaną dębami czerwonymi i kierujemy się na północ. Nastepnie dukt skręca w lewo ku poznanemu już założeniu parkowemu. Po drodze grupa okazałych „Dębów im. A. Wodziczki”.

Nie wszystkie odnotowane w literaturze okazy drzew udało mi się odnaleźć. Opisywany teren jest dość rozległy, a ilość grubych egzemplarzy drzew powalająca. Jest to jakiś pretekst by wrócić ponownie w to piękne miejsce.

Pomniki przyrody w Ławszowej (gm. Osiecznica).

Ławszowa to duża wieś w gminie Osiecznica (pow. bolesławiecki), ukryta pośród rozległych kompleksów leśnych Borów Dolnośląskich. Na rogatkach wsi witają przyjezdnych fantazyjne rzeźby – z miejsca mamy wrażenie że jesteśmy tu mile widziani.

Tablice informacyjne oraz drogowskazy na każdym większym skrzyżowaniu pomogą nam zapoznać się ze wszystkimi atrakcjami Ławszowej.

Przy tak skrupulatnym kierowaniu turystów po ciekawych miejscach Ławszowej, zdziwił mnie brak informacji na drogowskazach o pomnikowych drzewach rosnących na terenie wsi. A przecież sędziwe drzewa z pewnością są przedmiotem dumy mieszkańców, godnym szerszego upowszechniania i podziwiania. Najłatwiej odnaleźć pomnikowy dąb szypułkowy „Ogrodnik” o obwodzie 462 cm, rosnący w prawobrzeżnej części wsi, w pobliżu starego cmentarza z krzyżem pojednania w murze.

GPS N 51°23′32.65″ , E 15°25′04.56″

Na prawym brzegu Kwisy, około 800 m na południe od ostatnich zabudowań, po lewej stronie drogi oznakowanej jako ścieżka rowerowa, rosną dwa sędziwe dęby. Pierwszy, dość mocno uszkodzony, to dąb „Partyzantów”. Choć posiada stosowną tabliczkę, nie figuruje w rejestrze dolnośląskich pomników przyrody.

W pobliżu rośnie pomnikowy dąb „Sokół” o obwodzie 400 cm.

GPS N 51°23′01.89″ , E 15°25′51.76″

Kilkanaście okazałych drzew (w tym dwa pomnikowe dęby i jedna brzoza) rośnie w opuszczonej kolonii Budków (Hasenau, Zajęcze Błonia), znajdującej się na prawym brzegu Kwisy, ok 1,8 km na północ od ostatnich zabudowań. Dotrzemy tam skręcając w asfaltową drogę (pomiędzy budynkami 93 i 105) przechodzącą później w gruntową, prowadzącą na skraj lasu. Dalej mijamy niewielki staw i rosnący na zboczu ciekawy zrost sosny z dębem.

Po krótkim marszu droga wyraźnie opada z terasy nadzalewowej w dolinę Kwisy. Tam przy ruinach domostw (zdjęcia zrujnowanej osady tutaj), po prawej stronie traktu, rośnie oznaczony nieczytelną już tabliczką dąb – być może jest to „Jędrek” o obwodzie 360 cm.

GPS N 51°24′30.65″ , E 15°24′40.86″

100 m na północny – wschód od niego rośnie pomnikowy dąb szypułkowy „Wawrzek” o obwodzie 385 cm.

GPS N 51°24′32.39″ , E 15°24′43.46″

Poniżej, na skraju rozległej polany, stoi obłamana pomnikowa brzoza brodawkowata „Wiotka” o obwodzie 260 cm. Drzewo jest w opłakanym stanie i nie wiadomo czy jeszcze żyje. Duża to strata, bowiem na Dolnym Śląsku tylko 5 brzóz posiada status pomnika przyrody.

GPS N 51°24′37.01″ , E 15°24′38.26″

Piękne dęby składają się na aleję biegnącą środkiem polany.

Nieczytelną tabliczkę posiada dąb rosnący przy leśnej drodze, ok. 200 m na północny – wschód od pomnikowej brzozy.

GPS N 51°24′44.51″ , E 15°24′48.16″

Obok rosną jeszcze dwa równie okazałe dęby.

Dużą ilość pomnikowych drzew można podziwiać w opuszczonej wsi Luboszów (obecnie kolonia Ławszowej) zlokalizowanej w pobliżu autostrady A – 18. Będzie to temat kolejnego artykułu.