Przyroda ożywiona | Pomniki przyrody

Moryń to jedno z najmniejszych miast województwa zachodniopomorskiego (pow. gryfiński) położone nad jeziorem Morzycko, w otulinie Cedyńskiego Parku Krajobrazowego. Otoczone jest pełnym pierścieniem murów obronnych, wybudowanych na początku XIV w.

Cennym zabytkiem Morynia jest późnoromański – gotycki kościół pw. Świętego Ducha z XIII w. wymurowany z ciosów granitowych.

W centrum miejscowości, na rynku przed budynkiem Urzędu Miasta, ustawiono Fontannę Wielkiego Raka.

Miasto jest doskonale przygotowane do obsługi turystów, przed każdym zabytkiem znajduje się tablica informacyjna, drogowskazy ułatwiają poruszanie się pomiędzy obiektami turystycznymi, w wielu miejscach ustawiono tablice z planem miasta.

Mając na względzie powyższe można się zdziwić, że jedyny pomnik przyrody w mieście – okaz robinii białej – nie został w żaden sposób oznakowany, nie uwzględniono go na planie miasta i w zasadzie pozostaje anonimowy. Drzewo rośnie u zbiegu ulic Akacjowej i Jeziornej, ok. 40 m od Furty Północnej (Jeziornej), w pobliżu mamutów.

GPS N 52°51′35.6″ , E 14°24′01.8″

Robinia biała – zwana też robinią akacjową lub grochodrzewem – to gatunek pochodzący z Ameryki Północnej, ale został szeroko rozprzestrzeniony i zaaklimatyzowany na wszystkich kontynentach z wyjątkiem Antarktydy. W Polsce dorasta do 30 m wysokości osiągając obwód pnia przekraczający 5 metrów; nie należy do gatunków długowiecznych – dożywa przeciętnie 150 – 200 lat.

Drzewo jest lekko pochylone w kierunku jeziora, korona jest dobrze rozwinięta, zaatakowana przez jemiołę pospolitą.

Moryńska robinia wyrosła na wysokość 21 metrów, pień tego drzewa mierzy w obwodzie 346 cm, szacunkowy wiek okazu ok. 100 lat.

Status pomnika przyrody uzyskała na mocy Uchwały nr XXXII/297/2010 Rady Miejskiej w Moryniu z dnia 25 lutego 2010 r. w sprawie ustanowienia pomnika przyrody. Jak wspomniano wyżej robinia nie została w żaden sposób oznakowana.

Dąbroszyn (gm. Witnica) to wieś położona ok. 6 km od Kostrzyna nad Odrą, przy drodze wojewódzkiej 132 do Gorzowa Wielkopolskiego. W południowej części sioła znajdują się bardzo cenne przyrodniczo tereny, chronione w formie Parku Narodowego „Ujście Warty” i jego otuliny, Parku Krajobrazowego „Ujście Warty i obszarów Natura 2000. Bogaty jest również zespół dąbroszyńskich zabytków, w skład którego wchodzi kompleks pałacowo – parkowy.

Pałac został wybudowany pod koniec XVII w., przebudowy nastąpiły ok. 1780 i 1820 r. oraz w 1851 r., kiedy to budowla została podwyższona o jedną kondygnację i otrzymała obecny, neogotycki wygląd.

Rozległe założenie parkowe dzieli się na dwie części: park dolny – w obrębie którego stoi pałac i park górny – po drugiej stronie szosy nr 132. Obie części urządzono w stylu angielskim (krajobrazowym) i połączono niezachowanym do czasów obecnych mostem.

W drzewostanie parku zachowało się kilka nieprzeciętnych egzemplarzy dendroflory, do najciekawszych należy jeden z najgrubszych i najstarszych w Polsce okazów miłorzębu dwuklapowego. Drzewo zostało zgłoszone do konkursu na Drzewo Roku 2021 pod nazwą „Miłorząb Schöninga”, ale nie dostało się do finału.

Unikalny egzotyk rośnie w pobliżu południowo – zachodniego narożnika pałacu, niedaleko parkingu przy markecie „Lewiatan”.

GPS N 52°37′09.7″ , E 14°42′17.8″

Jest to osobnik żeński, rzadko sadzony ze względu na nieprzyjemny zapach gnijących owoców; wielopniowy. Obwód zmierzony na wysokości 0,3 m nad poziomem gruntu wynosił w 2012 r. 570 cm, wysokość drzewa 14 metrów, wiek wg. C. Pacyniaka to 220 lat. Aż dziw bierze, że taka perełka dendrologiczna nie posiada statusu pomnika przyrody!

W bezpośrednim sąsiedztwie pałacu stoi kościół z końca XVII w., przebudowany w stylu neogotyckim w latach 1825 – 29.

Na granicy terenu kościelnego i budynku mieszkalnego 38C, 38D rośnie pomnikowy platan klonolistny.

GPS N 52°37′13.1″ , E 14°42′21.8″

Pień tego okazałego platana o obwodzie 575 cm przesłonięty jest przez prowizorycznie skleconą ruderę przypominającą wysypisko odpadów; wysokość drzewa 23 m, wiek ok. 170 lat.

Pomnikowy dąb o nazwie „Stanisław” rośnie na terenie leśnym (oddz. 762a Nadleśnictwa Dębno), przy wjeździe do miejscowości, ok. 30 m na prawo (jadąc od strony Kostrzyna) od drogi nr 132, naprzeciw budynku leśnictwa Kostrzyn.

GPS N 52°36′53″ , E 14°42′05.5″

Przed dębem ustawiono dwie tabliczki: pierwszą typową z godłem i napisem „Pomnik Przyrody”, drugą z nazwą drzewa i jego parametrami. Drzewo zostało powołane do ochrony pomnikowej na drodze Uchwały nr LIV/301/2017 Rady Miejskiej Witnicy z dnia 31 sierpnia 2017 r.

Pień „Stanisława” jest nieregularny, guzowaty; korona zredukowana z dużym posuszem. Pomiar obwodu wykonany w sierpniu 2022 r. dał wynik 628 cm. Szacunkowy wiek okazu (z uchwały) to 220 lat.

Drugi pomnikowy dąb o nazwie „Kazimierz” rośnie na obrzeżu lasu (oddz. 763c), na skarpie obok przejazdu kolejowego. Aby do niego trafić, należy skręcić w prawo z drogi 132 (jadąc od strony Kostrzyna) 100 m przed tablicą oznaczającą początek miejscowości, by po 220 m leśną drogą dotrzeć do torów i przejazdu kolejowego. Pomnikowy dąb wypatrujemy po lewej stronie, po drugiej stronie torów.

GPS N 52°36′43.5″ , E 14°41′56.1″