Dąb węgierski „Lubuszan” z Zielonej Góry (lubuskie).

Dąb węgierski (Quercus frainetto) to gatunek drzewa występujący naturalnie w środkowej i południowej części Włoch, na Bałkanach po Rumunię i Węgry oraz w Azji Mniejszej. Na swoich naturalnych stanowiskach dorasta do 30 – 40 m wysokości, osiągając 2 metry średnicy pnia. Charakterystyczną częścią rośliny są duże (znacznie większe od naszych rodzimych dębów) liście, o długości 10–25 cm oraz 8–15 cm szerokości, z głęboko wciętymi klapami, o błyszczącej górnej powierzchni.

liście dębu węgierskiegodąb węgierski - liście

Prawdopodobnie najgrubszy dąb węgierski w Polsce rośnie w Zielonej Górze, przy pomniku na Placu Bohaterów, obok Fontanny Zielonogórskiej. Drzewo nosi imię „Lubuszan” i posiada status pomnika przyrody od 1977 r.

GPS  N 51°56′34.6″ , E 15°30′34.3″

dąb Lubuszan z Zielonej Góry

pomnikowy dąb węgierski Lubuszan

pomnikowy dąb Lubuszandąb LubuszanPlac Bohaterów w Zielonej Górze - dąb Lubuszandąb Lubuszan na Placu Bohaterów w Zielonej Górze

Drzewo otoczono metalowym płotkiem, pod koroną okazu ustawiono ławki.

Zielona Góra - pień pomnikowego dębu węgierskiego

Zielona Góra - pień dębu Lubuszan

Do pnia przyczepiono aż trzy tabliczki, pierwsza zielona to typowa z godłem i frazą „Pomnik Przyrody”, na drugiej zielonej ujęto nazwę gatunkową, jego imię, obwód (nieaktualny), wysokość i szacowany wiek. Na białej tabliczce napisano: „Działania ochronne przy pomnikach przyrody ożywionej na terenie Gminy Zielona Góra zrealizowano przy wsparciu finansowym Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Zielonej Górze”.

Zielona Góra - tabliczki na pomnikowym dębieZielona Góra - tabliczka na pomnikowym dębie węgierskim

Pomiar obwodu dokonany pod koniec czerwca 2022 r. dał wynik 537 cm, w 2013 r. mierzyło w obwodzie 488 cm (przyrost ok. 5 cm rocznie). Dąb węgierski z Wrocławia o niemal identycznym obwodzie opisał Paweł Lenart w artykule „Dąb węgierski Henryka Sienkiewicza. W cieniu ogrodu botanicznego„, o zielonogórskim dębie węgierskim można poczytać w tym artykule „Dąb węgierski “Lubuszan” z Zielonej Góry. Bezcenny w skali kraju„.

pomiar obwodu dębu Lubuszan

Wysokość drzewa to 24 metry, szacowany wiek ok. 200 lat. „Lubuszan” charakteryzuje się zadowalającym stanem zdrowotnym, brak jest widocznych ubytków, gałęzie w koronie spinają liczne wiązania linowe.

Pomnikowy dąb Wim Sampers z Henrykowa (gm. Szprotawa, lubuskie).

Jeśli jakiegoś czytelnika zaintrygowała oryginalna nazwa tytułowego drzewa to odpowiem mu już w pierwszym zdaniu tego artykułu – Wim Sampers to imię i nazwisko właściciela terenu na którym rośnie pomnikowy dąb. Czy zatem można nazwać pomnikowe drzewo własnym imieniem i nazwiskiem? No widać, że można. Jak to zrobić? Trzeba przekonać Radę Gminy by podjęła stosowną Uchwałę. I tak 29 września 2021 r. Rada Miasta Szprotawy Uchwałą nr XXXVIII/279/2021 powołała do ochrony pomnikowej dąb szypułkowy i nadała mu oficjalną nazwę Wim Sampers. Drzewo rośnie w Henrykowie – wsi graniczącej z miastem Szprotawa (pow. żagański, lubuskie) – przy drodze gruntowej, na skraju śródpolnego zadrzewienia, ok. 700 m na północny – wschód od pałacu.

GPS N 51°34’31.1″ , E 15°34’05″

dąb Wim Sampers z Henrykowa k. Szprotawy

pomnikowy dąb Wim Sampers z Henrykowadąb Wim Sampers

Obwód pomnikowego drzewa wynosi 728 cm (w Uchwale 735 cm, ale dąb traci korę, więc chudnie), wysokość okazu 30 metrów, szacunkowy wiek ok. 400-500 lat (wg lokalnych działaczy nawet ponad 560 lat).

pień dębu Wim SampersWim Sampers o obwodzie 735 cm

Kondycja zdrowotna drzewa nie przedstawia się najlepiej: jeden z głównych przewodników uległ obłamaniu, pozostałości tego konaru obeschły, a martwica objęła większość pnia aż do ziemi; w odsłoniętym pniu utworzył się ubytek kominowy. Drugi przewodnik jest zdrowy, ale grozi mu rozszczepienie.

uszkodzenia na dębie Wim Sampers

uschnięty konar dębu Wim Sampers

zdrowa część dębu Wim Sampers

W przedwojennych źródłach można znaleźć informacje na temat tego dębu – już wtedy był pomnikiem przyrody, w 1916 r. mierzył w obwodzie 6,05 m i nazywany był Blecheiche, czyli  „dębem blaszanym” z powodu wielu stalowych okuć spinających uszkodzenia. Wydaje mi się, że „Wim Sampers” jest lepszą nazwą dla tego dębu niż niemieckojęzyczny „Blaszak”. Więcej zdjęć Wim Sampersa można odnaleźć na blogu Pawła Lenarta w artykule „Pomnikowy dąb szypułkowy “Wim Sampers” z Henrykowa. Na cześć gospodarza.„.