Pomnikowa aleja dębowa w Czernej (gm. Żukowice).

Renesansowy dwór (potocznie nazywany zamkiem) w Czernej został wzniesiony dla Wolfganga von Glaubitza w latach 1558-1559. Mimo upływu kilkuset lat zamek zachował podstawowy trzon renesansowy. Obecnie jest w rękach prywatnych, a że pełni funkcje hotelowe nie ma specjalnych przeszkód by obejrzeć go choćby z zewnątrz.

Wejście do pałacu ozdobione jest piaskowcowym portalem z 8 kartuszami herbowymi.

Goście hotelowi mają również możliwość podziwiania wspaniałych wnętrz pałacowych, mi jednak bliżej do lasu niż do salonów, więc skupiłem się na pięciohektarowym parku otaczającym dwór. Można w nim znaleźć sędziwe dęby, okazałe sosny czarne, buki w odmianie czerwonolistnej oraz znajdujący się na tyłach zamku malowniczy szpaler złożony z kilku egzemplarzy platana klonolistnego.

Tuż za szpalerem platanowym ma początek pomnikowa aleja złożona z 241 egzemplarzy dębu szypułkowego.

Długość alei biegnącej wzdłuż wału przeciwpowodziowego na Odrze to ok. 1,5 km. Dęby w pomnikowej alei mierzą w obwodzie od 120 do 660 cm.

Nie wszystkie okazy cieszą się dobrą kondycją zdrowotną. Część z nich jest całkowicie uschnięta, na wielu można dojrzeć charakterystyczne ślady żerowania ściśle chronionego chrząszcza – kozioroga dębosza (wspominałem o nim w artykule „Pomnikowe drzewa w Sułowie„). Larwy kozioroga żerują wyłącznie na starych egzemplarzach drzew i m. in. dla ochrony jego siedliska aleja uzyskała status pomnika przyrody.

Koniec pomnikowej alei znajduje się na uskoku wału zakręcającego w tym miejscu na zachód, przy zabudowaniach należących w przeszłości do strażnika wałowego.

„Gnejsy na Włókach” k. Dzierżoniowa.

Pośród wszystkich jednostek geologicznych Sudetów i Przedgórza Sudeckiego szczególnie interesujący jest blok sowiogórski. Zbudowany głównie z zespołu gnejsów i migmatytów, którym przez długie lata przypisywano wiek prekambryjski (nawet do 4 mld lat); jednak współczesne metody radiometryczne znacznie je odmłodziły i pozwoliły oszacować ich wiek na ok. 400 mln lat. Jednostka sowiogórska posiada w przybliżeniu kształt trójkąta, jest przecięta na dwie nierówne części sudeckim uskokiem brzeżnym. Mniejsza część tworzy zasadniczy zrąb Gór Sowich, większa o powierzchni ok. 400 km² przykryta jest warstwą osadów czwartorzędowych, z nierównomiernie (wyspowo) odsłoniętymi skałami podłoża. Jedno z ciekawszych stanowisk do obserwacji skał metamorficznych tej części bloku sowiogórskiego, zlokalizowane jest na skraju wsi Włóki, położonej na północ od Dzierżoniowa. Znajduje się tu nieczynny od wielu lat kamieniołom chroniony jako pomnik przyrody nieożywionej, pod nazwą „Gnejsy na Włókach”.

GPS N 50°45′38.79″ , E 16°38′26.45″

W środkowej części wyrobiska, obok wysychającego latem stawku, znajduje się najbardziej interesująca wychodnia skał przeobrażonych.

Występują tu migmatyczne gnejsy oligoklazowo – biotytowe z wtrąceniami skał wapienno – krzemianowych, nieraz biszkoptowo przewężone.

Stanowisko jest szczególnie cenne ze względu na występowanie wielu różnych tekstur migmatytów na bardzo małej powierzchni wychodni. Opisywane są tekstury : dykcjonitów. flebitów, warstewkowe, fałdowe, szlirowe, smużyste, nebulityczne, homofaniczne i plamiste. Oczywiście żeby je odnaleźć i odróżnić trzeba posiadać specjalistyczną wiedzę geologiczną, poniżej kilka fotek migmatytów które przykuły moją uwagę.

Ciekawostkę stanowi kilka bloków ciemnego, niemal czarnego amfibolitu.

Warto również przyjrzeć się gnejsom na ścianach kamieniołomu.

Odsłonięcie we Włókach znamionuje bogactwo zjawisk geologicznych właściwych dla procesów ultrametamorfozy, zachodzących na dużych głębokościach (kilka do kilkudziesięciu kilometrów) w przedziale temperaturowym ok. 600-700°C i przy ciśnieniu około 0,5-0,8 GPa.