Porwaki piaskowcowe w nieczynnym kamieniołomie w Łupkach k. Wlenia.

Porwaki wulkaniczne zwane również ksenolitami, są fragmentami skał wyrwanymi ze swojej pierwotnej lokalizacji w wyniku przemieszczania się magmy. Występują zarówno w skałach głębinowych (np. granit, gabro ) jak i wylewnych ( bazalt, porfir ). Omawiane poniżej stanowisko, obfituje w piaskowcowe porwaki znajdujące się w lawie bazaltowej, związanej z trzeciorzędową działalnością wulkaniczną. Dzięki założeniu w tym miejscu kamieniołomu uwidoczniła się wewnętrzna budowa intruzji, będącą dawnym kominem wulkanicznym ( nekiem ). Wyrobisko znajduje się po lewej stronie drogi z Wlenia do Kleczy, ok 400 m. powyżej Wleńskiego Gródka ( przy zielonym Szlaku Zamków Piastowskich ). Miejsce oznaczone zostało przez Nadleśnictwo Lwówek Śl. kolorową tablicą.

Po zapoznaniu się z jej treścią, warto wdrapać się na wzgórze po lewej stronie, gdzie znajdują się efektowne słupy bazaltowe.

Bazalt budujący słupy nie jest jednorodny. znajduje się w nim wiele żółtych, piaskowcowych odłamków ( porwaków ), o wielkości do kilkunastu centymetrów.

Na tym zdjęciu, bez trudu można je samemu odnaleźć :

Poniżej porwak w zbliżeniu :

Zdecydowanie większe porwaki znajdują się na ścianie w zachodniej części wyrobiska.

Wielkość niektórych brył piaskowca przekracza 2 metry.

Unikalną cechą tych porwaków jest słupowy cios termiczny, charakterystyczny dla szybko stygnących bazaltów, ale nie dla piaskowców! Słupowa struktura najlepiej widoczna jest w bryłach piaskowca najbliżej ziemi.

Słupki mają pięcio – lub sześcioboczny przekrój, ok. 4 cm średnicy, przy długości ok. 30 cm.

Powstały prawdopodobnie w wyniku naprężeń, pojawiających się podczas stygnięcia i kurczenia się lawy.

Olbrzymi (prawie trzymetrowy) pojedynczy porwak, znajduje się po drugiej, wschodniej części wyrobiska.

Na tym okazie można również zauważyć słupową oddzielność.

Opisany wyżej kamieniołom jest chroniony od 1990 r. jako pomnik przyrody nieożywionej. Jest to jedyne w Polsce stanowisko, w którym można obserwować zjawisko słupowej oddzielności piaskowca. Dlatego zwiedzając Wleński Gródek ( również bardzo ciekawy pod względem przyrodniczym ), warto odwiedzić to unikalne w skali kraju wyrobisko.

Pomnikowe dęby w Podgórzynie.

Podgórzyn – wieś gminna w woj. dolnośląskim granicząca z Jelenią Górą. Na terenie Podgórzyna rosną trzy pomnikowe dęby szypułkowe. Pierwszy z nich znajduje się u zbiegu ulic Żołnierskiej i Nowej w pobliżu przystanku autobusowego.

dąb rosnący w Podgórzynie obok przystanku MZK

Obwód pnia  tego dębu wynosi 380 cm, wysokość ok. 30 metrów. Drzewo jest zabezpieczone i wyeksponowane poprzez otoczenie go dużymi kamieniami oraz opatrzone stosowną tabliczką.

pomnikowy dąb przy ul. Żołnierskiej w Podgórzynie

Kolejne pomnikowe dęby rosną po prawej stronie lokalnej drogi , łączącej Podgórzyn z Cieplicami. Pierwszy z nich znajduje się 200 metrów za skrzyżowaniem wspomnianej drogi z szosą 366 do Piechowic.

Uchwała Nr XVIII/144/15 Rady Gminy Podgórzyn z 26.11. 2015 r. znosi ochronę pomnikową tego drzewa. Zostanie prawdopodobnie wycięte.

Pień dębu o obwodzie 485 cm, został zabezpieczony betonową plombą i metalową siatką.

200 metrów dalej, przy stawie, rośnie drugi, okazały dąb.

Jego wymiary to 435 cm obwodu, 35 metrów wysokości.