Pomnikowe drzewa w Domaszczynie (gm. Długołęka).

(Wpis edytowano 12.06.2021 r.) W skład olbrzymiego  kompleksu pałacowego w Szczodrem wchodził również niewielki pałacyk w sąsiednim Domaszczynie (ul. Zamkowa), opisywany jako  zameczek myśliwski lub Dom Łowczego. Wybudowany w 1860 r. służył myśliwym do spotkań po udanych polowaniach; po 1945 r. przechodził różne koleje losu – jakiś czas funkcjonowała tu wytwórnia farb i lakierów. Obecnie pałacyk należy do prywatnego właściciela, który go sukcesywne odremontowuje.

Zameczek otacza niewielkie założenie parkowe, niewątpliwą ozdobą jest rosnący przy samym budynku olbrzymi dąb szypułkowy, będący pomnikiem przyrody.

Okaz mierzy aż 700 cm w obwodzie, wysokość dębu 30 metrów; ochroną pomnikową objęty już od 1964 r.

W Domaszczynie za pomnik przyrody uznano również aleję złożoną z 11 dębów szypułkowych, zlokalizowaną na grobli stawu wzdłuż drogi Zakrzów – Olszyca.

Domaszczyn - pomnikowe dębypomnikowe dęby na grobli stawu w Domaszczynie

Obwód dębów w pomnikowej alei mieści się w przedziale od 350 do 535 cm. Stan zdrowotny tych drzew jest raczej kiepski – kilka okazów jest uschniętych, pozostałe zaatakowane przez chronionego chrząszcza – kozioroga dębosza.

grobla stawu w Domaszczyniepień dębu uszkodzony przez kozioroga dębosza

Na jednym uschniętym okazie wisi tabliczka informująca o pobraniu i przechowywaniu materiału genetycznego. Na pniu tego dębu szczególnie widoczne są ślady żerowania larw kozioroga, prawdopodobnie przyczyniły się do przedwczesnej śmierci tego drzewa.

Domaszczyn - uschnięty, pomnikowy dąb

Równie stare dęby rosną na południowej grobli tego stawu.

Domaszczyn - pomnikowe dęby na grobli

Domaszczyn - monumentalny dąb na grobli stawu

Na mocy Uchwały nr XXVII/319/21 Rady Gminy Długołęka z dnia 21 stycznia 2021 r. do grona pomnikowych drzew Domaszczyna dołączyła lipa szerokolistna, której nadano nazwę „Domaszczynka”.

lipa Domaszczynka

Drzewo rośnie przy ul. Stawowej, pomiędzy budynkami nr 7 i 4; obwód pomnikowego okazu to 332 cm.

pień lipy Domaszczynka

Głaz Roemera w Jodłowicach.

(Edytowano 29.06.2025 r.) Największy na Dolnym Śląsku pomnikowy głaz narzutowy leży w kompleksie leśnym administracyjnie należącym do wsi Rościsławice w gminie Oborniki Śląskie (pow.  trzebnicki), przy granicy z gminą Brzeg Dolny w powiecie wołowskim. Nazwę eratyku – Głaz Roemera (niem. Roemerstein, Römerstein) nadano dla uczczenia przyrodnika C. F. Roemera (1818-1891), profesora Uniwersytetu Wrocławskiego, zasłużonego m.in. w badaniu głazów narzutowych.

autor przy Głazie Roemerapomnik przyrody - Głaz Roemera

Do głazu można trafić kierując się charakterystycznymi znakami ścieżki rowerowej, przebiegającej np. obok kościoła w Jodłowicach.

znak ścieżki rowerowej - Pętla Leśna

Szlak początkowo biegnie asfaltową drogą na północ od kościoła, potem skręca w prawo i mijając posesje 22, 22 ab i 22 c wchodzi do lasu. Po kilkuset metrach skręcamy za znakami w prawo i szeroką leśną drogą dotrzemy do wysokiego krzyża pojednania (pokutnego), opisywanego czasem jako „Rzymski Kamień” lub „Kamień-Chłop”.

krzyż pojednania w Jodłowicach

Po ok. 150 m od krzyża skręcamy w lewo (ścieżka rowerowa biegnie prosto), by po ok. 300 m dotrzeć do pomnikowego eratyku, leżącego tuż przy słupku oddziałowym 350/351/357/358.

GPS N 51°17′14.8″, E 16°48′37.9″

Jodłowice - Głaz RoemeraJodłowice - Głaz Romera

Głaz Romera przez kilkadziesiąt lat był uważany za pomnik przyrody, jednak nie istniała żadna podstawa prawna do jego ochrony (choć w pełni na nią zasługiwał). Powodem omyłki były błędy w rejestrach pomników przyrody – eratykowi powołanemu do ochrony pomnikowej w 1964 r. o innych wymiarach i niejasnej lokalizacji przypisano nieprawdziwą nazwę Głaz Romera. Usytuowanie głazu o tej historycznej nazwie było doskonale znane, zaznaczane już na niemieckich mapach z okresu międzywojennego. Z tego tytułu leśnicy dokonali samostanowienia pomnika przyrody i oznakowali go stosowną tablicą. Poniżej zdjęcia z 2015 roku.

autor przed pomnikowym głazem w Jodłowicachtablica przy Głazie Roemera w Jodłowicach

Dopiero Uchwała nr LXIV/517/23 Rady Miejskiej w Obornikach Śląskich z dnia 22 czerwca 2023 r. w sprawie ustanowienia pomnika przyrody wprowadziła pewien ład w sytuacji formalno – prawnej tego eratyku. I tym razem nie odbyło się to bez błędu – w Uchwale pomylono numer działki ewidencyjnej, właściwy numer znalazł się w Uchwale nr LXXVI/595/24 Rady Miejskiej w Obornikach Śląskich z dnia 21 marca 2024 r. zmieniająca uchwałę nr LXIV/517/23 z dnia 22 czerwca 2023 roku w sprawie ustanowienia pomnika przyrody.

Głaz Roemera

Oficjalnie głaz znajduje się na terenie działki ewidencyjnej nr 550, obręb geodezyjny Rościsławice, gmina Oborniki Śląskie, oddział leśny nr 350-j, Leśnictwo Kraniec, Nadleśnictwo Oborniki Śląskie”.

pomnikowy Głaz Roemera o obwodzie 13,65 mpomnikowy Głaz Roemera

Głaz Roemera mierzy prawie 14 metrów w obwodzie (13,65 m), posiada wymiary 5,70 m x 3,90 m x 2,35 m; materiałem budującym eratyk jest granitoid, w kilku miejscach na powierzchni głazu są widoczne duże kryształy skaleni potasowych. Szacunkowa masa opisywanego narzutniaka w części wystającej nad ziemię to 43 tony.

tylna część Głazu Roemera

Właściwym głazem ustanowionym do ochrony pomnikowej w 1964 r. leżącym „przy drodze leśnej z Jodłowic do wsi Bukowice” jest Głaz Bernarda o obwodzie 6,5 metra, został opisany dokładnie w artykule „Głaz Bernarda w Bukowicach„.

3. Pomnik Przyrody - Głaz Bernarda

Głaz Roemera leży na skraju rezerwatu przyrody „Jodłowice”, chroniącego skupisko jodły rosnącej na północnej granicy jej naturalnego zasięgu. Teren rezerwatu ma charakter ścisły, jest w całości ogrodzony i niedostępny do zwiedzania.tablice przy granicy rezerwatu Jodłowice