Głaz Roemera w Jodłowicach.

(Edytowano 29.06.2025 r.) Największy na Dolnym Śląsku pomnikowy głaz narzutowy leży w kompleksie leśnym administracyjnie należącym do wsi Rościsławice w gminie Oborniki Śląskie (pow.  trzebnicki), przy granicy z gminą Brzeg Dolny w powiecie wołowskim. Nazwę eratyku – Głaz Roemera (niem. Roemerstein, Römerstein) nadano dla uczczenia przyrodnika C. F. Roemera (1818-1891), profesora Uniwersytetu Wrocławskiego, zasłużonego m.in. w badaniu głazów narzutowych.

autor przy Głazie Roemerapomnik przyrody - Głaz Roemera

Do głazu można trafić kierując się charakterystycznymi znakami ścieżki rowerowej, przebiegającej np. obok kościoła w Jodłowicach.

znak ścieżki rowerowej - Pętla Leśna

Szlak początkowo biegnie asfaltową drogą na północ od kościoła, potem skręca w prawo i mijając posesje 22, 22 ab i 22 c wchodzi do lasu. Po kilkuset metrach skręcamy za znakami w prawo i szeroką leśną drogą dotrzemy do wysokiego krzyża pojednania (pokutnego), opisywanego czasem jako „Rzymski Kamień” lub „Kamień-Chłop”.

krzyż pojednania w Jodłowicach

Po ok. 150 m od krzyża skręcamy w lewo (ścieżka rowerowa biegnie prosto), by po ok. 300 m dotrzeć do pomnikowego eratyku, leżącego tuż przy słupku oddziałowym 350/351/357/358.

GPS N 51°17′14.8″, E 16°48′37.9″

Jodłowice - Głaz RoemeraJodłowice - Głaz Romera

Głaz Romera przez kilkadziesiąt lat był uważany za pomnik przyrody, jednak nie istniała żadna podstawa prawna do jego ochrony (choć w pełni na nią zasługiwał). Powodem omyłki były błędy w rejestrach pomników przyrody – eratykowi powołanemu do ochrony pomnikowej w 1964 r. o innych wymiarach i niejasnej lokalizacji przypisano nieprawdziwą nazwę Głaz Romera. Usytuowanie głazu o tej historycznej nazwie było doskonale znane, zaznaczane już na niemieckich mapach z okresu międzywojennego. Z tego tytułu leśnicy dokonali samostanowienia pomnika przyrody i oznakowali go stosowną tablicą. Poniżej zdjęcia z 2015 roku.

autor przed pomnikowym głazem w Jodłowicachtablica przy Głazie Roemera w Jodłowicach

Dopiero Uchwała nr LXIV/517/23 Rady Miejskiej w Obornikach Śląskich z dnia 22 czerwca 2023 r. w sprawie ustanowienia pomnika przyrody wprowadziła pewien ład w sytuacji formalno – prawnej tego eratyku. I tym razem nie odbyło się to bez błędu – w Uchwale pomylono numer działki ewidencyjnej, właściwy numer znalazł się w Uchwale nr LXXVI/595/24 Rady Miejskiej w Obornikach Śląskich z dnia 21 marca 2024 r. zmieniająca uchwałę nr LXIV/517/23 z dnia 22 czerwca 2023 roku w sprawie ustanowienia pomnika przyrody.

Głaz Roemera

Oficjalnie głaz znajduje się na terenie działki ewidencyjnej nr 550, obręb geodezyjny Rościsławice, gmina Oborniki Śląskie, oddział leśny nr 350-j, Leśnictwo Kraniec, Nadleśnictwo Oborniki Śląskie”.

pomnikowy Głaz Roemera o obwodzie 13,65 mpomnikowy Głaz Roemera

Głaz Roemera mierzy prawie 14 metrów w obwodzie (13,65 m), posiada wymiary 5,70 m x 3,90 m x 2,35 m; materiałem budującym eratyk jest granitoid, w kilku miejscach na powierzchni głazu są widoczne duże kryształy skaleni potasowych. Szacunkowa masa opisywanego narzutniaka w części wystającej nad ziemię to 43 tony.

tylna część Głazu Roemera

Właściwym głazem ustanowionym do ochrony pomnikowej w 1964 r. leżącym „przy drodze leśnej z Jodłowic do wsi Bukowice” jest Głaz Bernarda o obwodzie 6,5 metra, został opisany dokładnie w artykule „Głaz Bernarda w Bukowicach„.

3. Pomnik Przyrody - Głaz Bernarda

Głaz Roemera leży na skraju rezerwatu przyrody „Jodłowice”, chroniącego skupisko jodły rosnącej na północnej granicy jej naturalnego zasięgu. Teren rezerwatu ma charakter ścisły, jest w całości ogrodzony i niedostępny do zwiedzania.tablice przy granicy rezerwatu Jodłowice

Pomnikowy eratyk w Błotnicy (gm. Złoty Stok).

W plejstocenie (epoce lodowcowej) na teren dzisiejszej Polski wielokrotnie nasuwał się lądolód skandynawski. Podczas największych zlodowaceń lodowiec dotarł do krawędzi Sudetów, pozostawiając po sobie pamiątki w postaci zdeponowanego materiału skalnego, nieraz w postaci dużych głazów narzutowych, zwanych eratykami. Na Dolnym Śląsku największe nagromadzenie pomnikowych eratyków znajduje się przy linii sudeckiego uskoku brzeżnego, ciągnącego się (na terenie Polski) od okolic Bolesławca do Złotego Stoku. Opisywałem je w artykułach: „Pomnikowe głazy narzutowe w Bolesławcu” „Głazy narzutowe w Warcie Bolesławieckiej” „Skupiska głazów narzutowych w Mokrzeszowie„. Tematem dzisiejszego artykułu jest pomnikowy głaz narzutowy leżący niedaleko Złotego Stoku, ok. 700 m na południe od ostatnich zabudowań (leśniczówka) wsi Błotnica.

GPS N 50°27′45.22″ , E 16°55′44.87″

Głaz nie jest trudny do odnalezienia, leży przy czerwonym szlaku turystycznym, w pobliżu charakterystycznego skrzyżowania leśnych dróg.

Przy głazie otoczonym drewnianym płotkiem ustawiono tablicę poglądową, opisującą zagadnienia związane ze zlodowaceniami.

Przybliżone wymiary głazu: długość 160 cm, szerokość 70 cm, wysokość 120 cm, obwód eratyku 436 cm.

Materiałem budującym głaz jest granit o dużym udziale różowych skaleni.