Pomniki przyrody w gminie Czarny Bór (pow. wałbrzyski).

Gmina Czarny Bór (pow. wałbrzyski) należy do jednej z najmniejszych gmin w woj. dolnośląskim. Oś gminy stanowi przepływający potok Lesk oraz jego dopływ – Grzędzki Potok; wzdłuż obu strumieni ciągnie się prawie nieprzerwany łańcuch osadniczy, skupiający niemal wszystkie wsie opisywanej gminy. Niegdyś prowadził tędy ważny trakt do Mieroszowa, którego strzegły dwie warownie, obecnie w dość zaawansowanej ruinie. Lepiej zachował się zamek w Czarnym Borze, zlokalizowany w pobliżu przebiegającego obok niebieskiego szlaku.

Po zamku w Grzędach (opisywanym jako Konradów lub Wojaczów) pozostały marne resztki.

Dużym bogactwem gminy są potężne złoża melafirów eksploatowanych w kilku kopalniach. To ważny surowiec używany w budownictwie drogowym i kolejowym oraz w produkcji betonów i asfaltów, jednak jego wydobycie wiąże się ze znacznym obciążeniem dla mieszkańców i otaczającym ich krajobrazem. Niemniej południowa część gminy znajduje się w granicach Parku Krajobrazowego Sudetów Wałbrzyskich – obszarze o znaczących walorach przyrodniczych.

Na terenie gminy Czarny Bór znajduje się obecnie tylko jeden pomnik przyrody, jest nim okazała lipa drobnolistna. Zlokalizowana jest przy bramie wjazdowej do pałacu w Czarnym Borze (ul. Parkowa 8), pełniącego funkcję Zakładu Lecznictwa Odwykowego dla Osób Uzależnionych od Alkoholu.

Lipa mierzy w obwodzie 680 cm, wysokość drzewa 30 metrów.

Park przylegający do pałacu odznacza się dużymi walorami dendrologicznymi, jednak ze względu na przebywających w placówce pacjentów fotografowanie jest zakazane. Do niedawna w Czarnym Borze status pomnika przyrody posiadała druga lipa drobnolistna, rosnąca przy ul. Wesołej 3. Ochronę pomnikową zdjęto uchwałą Rady Gminy ze względu na utratę (!?) wartości przyrodniczych.

Lipa mierzy 415 cm w obwodzie, wysokość drzewa 28 metrów.

Wiekowy drzewostan (lipy, kasztanowce) można podziwiać na cmentarzu przykościelnym w Grzędach.

Osobliwością tutejszej zieleni cmentarnej jest „tujoklon” (tak go nazywają mieszkańcy), zrośnięty w szyi korzeniowej żywotnik i klon pospolity.

Pomniki przyrody ożywionej w Zakopanem.

Zakopane, zwane też nieformalnie „zimową stolicą Polski”, położone jest w śródgórskiej dolinie pomiędzy Tatrami (od południa) a Gubałówką (od północnego zachodu). Oblegane niemal przez cały rok przez tłumy ludzi: narciarzy – szukających tu dobrych warunków do uprawiania sportów zimowych, turystów – traktujących miasto jako punkt wypadowy w Tatry oraz innych pragnących zaznać „góralskich klimatów”.

W Zakopanem istnieje 8 pomników przyrody (w tym jeden pomnik przyrody nieożywionej), jednak znalezienie w sieci zdjęć i szerszych informacji na ich temat jest prawie niemożliwe. Surowe, górskie warunki środowiskowe powodują, że tutejsze pomnikowe egzemplarze drzew nie osiągają szczególnie okazałych rozmiarów. Tym samym pozostają w cieniu bardzo bogatej oferty turystycznej miasta i nie stanowią jej uzupełnienia. Poznawanie pomników przyrody Zakopanego nie ułatwia również brak właściwego oznakowania i lokalizacja większości obiektów na prywatnych gruntach.

Nawet ci turyści, dla których zwiedzanie Zakopanego sprowadza się do przejścia po Krupówkach, mogą podziwiać grupę 25 pomnikowych cisów, zlokalizowanych przy kościele pw. Najświętszej Rodziny (Krupówki 1a).

Niemal w centrum miasta, przy skrzyżowaniu ulic W. Zamoyskiego i T. Chałubińskiego, znajduje się powierzchniowy pomnik przyrody „Las Chałubińskich”, o powierzchni 1,33 ha. To unikalny (jeden z ostatnich), najstarszy i najlepiej zachowany fragment dolnoreglowego lasu mieszanego w tym rejonie.

W drzewostanie „Lasu Chałubińskich” występuje buk pospolity, świerk pospolity, klon jawor, olsza szara, jesion wyniosły, jodła pospolita, jarząb pospolity, sosna pospolita, modrzew europejski, wierzba iwa. Szacunkowy wiek drzew 40 – 140 lat.

Droga do dolnej stacji kolejki na Kasprowy Wierch (Aleja Przewodników Tatrzańskich) obsadzona jest po obu stronach (od skrzyżowania z ul. Karłowicza w górę) starymi egzemplarzami jesionów, modrzewi i jaworów. Stanowią one pomnik przyrody zwany „Aleją drzew prowadzącą do Kuźnic”.

Drzewa otaczające posesję nr 11 przy Alei Przewodników Tatrzańskich stanowią grupowy pomnik przyrody (2 modrzewie, 13 jesionów).

Kolejny grupowy pomnik przyrody znajduje się w innej części Zakopanego, na terenie posesji Mrowce 5. Ochroną pomnikową objęto tu 2 klony jawory i 3 dęby.

Przy ogrodzeniu rozdzielającym posesje Sobczakówka 9a i 10 rosną obok siebie 2 pomnikowe drzewa: sosna limba i klon jawor. Pomnikami przyrody zostały całkiem niedawno, bo w drugiej połowie 2015 r.

Jawor jest okazem wielopiennym (obwód 120, 100, 111, 116, 144 cm), wysokim na 25 m.

Obwód pnia pomnikowej sosny limby wynosi 173 cm, wysokość 20 metrów.