Park przypałacowy w Kolsku (pow. nowosolski, lubuskie).

Kolsko o wieś (siedziba gminy) położona w powiecie nowosolskim (lubuskie), przy drodze nr 315 Nowa Sól – Wolsztyn. W centrum miejscowości (przy ul. Piastowskiej)  znajdują się dwa sąsiadujące ze sobą obiekty zabytkowe: XVIII-wieczny kościół św. Jana Chrzciciela oraz pałac rodu von Klitzing, w którym dziś mieści się Zespół Edukacyjny.

pałac i kościół w Kolsku

Pałac w stylu późnego klasycyzmu powstał w pierwszej połowie XIX w., w 1867 r. do dworu dobudowano nowe skrzydło o cechach neogotyckich.

pałac w Kolsku

Równocześnie z rozbudową pałacu założono niewielki (obecnie 3,5 ha) park krajobrazowy, wykorzystując częściowo zastany drzewostan. Zasadniczym elementem kompozycyjnym założenia był ciek wodny zasilający ozdobny staw.

mostek w parku przypałacowym w Kolsku

W drzewostanie parku dominują gatunki liściaste z wyróżniającymi się okazami dębów szypułkowych. Warstwę runa oraz wiele drzew gęsto oplata bluszcz pospolity, nadając parkowi specyficzny klimat. Na południowym obrzeżu założenia (wzdłuż ulicy Parkowej) zachował się fragment alei grabowej.

park przypałacowy w Kolsku - dęby porośnięte bluszczemgraby na skraju parku w KolskuKolsko - aleja parkowa

Ochroną pomnikową w kolskim parku objęto 4 drzewa: dąb szypułkowy oraz 3 platany klonolistne. Pomnikowe okazy niestety nie zostały w żaden sposób oznakowane, mimo tego nie są trudne do odnalezienia i zidentyfikowania. Dąb o statusie pomnika przyrody posiada charakterystyczne zgrubienie u podstawy pnia.

park przypałacowy w Kolsku - pomnikowy dąbKolsko - pomnikowy dąb

Obwód tego okazu wynosi 440 cm, wysokość drzewa 26 metrów.

park przypałacowy w Kolsku - pień pomnikowego dębu

Idąc w kierunku wschodnim natrafimy na pomnikowy okaz platana klonolistnego o obwodzie 465 cm i wysokości ok. 26 metrów.

park przypałacowy w Kolsku - pomnikowy platan Ipark w Kolsku - pomnikowy platan Ipark przypałacowy w Kolsku - pień pomnikowego platana I

W założeniach parkowych platany klonolistne najczęściej sadzone są jako solitery, rozwijają wtedy szerokie korony i ukazują w pełni swój majestat. Jakim zamysłem kierował się projektant parku w Kolsku sadząc obok siebie dwa platany – to chyba pozostanie tajemnicą. Równie osobliwy był pomysł, by tylko jedno z tych drzew objąć ochroną pomnikową.

park przypałacowy w Kolsku - pomnikowy platan II

Para platanów rośnie blisko strumienia, pomnikowy okaz mierzy w obwodzie 296 cm, wysokość drzewa 24 metry.

pomnikowy platan II w Kolskupark przypałacowy w Kolsku - pień pomnikowego platana II

Ostatni pomnikowy platan rośnie na skraju parku, przy zabudowaniach gospodarczych na tyłach ulicy Krótkiej.

park przypałacowy w Kolsku - pomnikowy platan III

Okaz mierzy w obwodzie 400 cm (ok. 22 m wysokości), posiada charakterystyczny, bardzo długi konar wyrastający z dolnej części pnia.

park w Kolsku - pomnikowy platan IIIpomnikowy platan III w Kolskupark przypałacowy w Kolsku - pień pomnikowego platana III

Na uwagę zasługuje kilka innych drzew nie będących pomnikami przyrody, rosnących na terenie przyszkolnym. Poniżej okazały dąb zlokalizowany w pobliżu plenerowej siłowni.

Kolsko - okazały dąb rosnący przy boisku szkolnymokazały dąb przy boisku szkolnym w Kolskupień okazałego dębu rosnącego przy boisku szkolnym w Kolsku

Pomnikowe wymiary osiągnął również kasztanowiec biały rosnący na skraju parku.

Kolsko - okazały kasztanowiec

Pomnikiem przyrody był w przeszłości (na drzewie wisi tabliczka, ale brak drzewa w rejestrze) wspaniały dąb rosnący obok szkoły, tuż przy ul. Piastowskiej.

okazały dąb przy ul. Piastowskiej w Kolskupień dębu rosnącego przy ul. Piastowskiej w Kolsku

Pomnikowe jałowce w gminie Wolsztyn (wielkopolskie).

Jałowiec pospolity (Juniperus communis L.) to gatunek zawsze zielonego, powolnie rosnącego krzewu iglastego, należącego do rodziny cyprysowatych. W Polsce najliczniej występuje w północno – wschodniej części kraju, na Mazowszu i w rejonie Bydgoszczy, rzadko jest spotykany w Polsce południowo – zachodniej. Sędziwe egzemplarze jałowca o formie drzewiastej często są powoływane do ochrony pomnikowej. Wypoczywając w okolicach Wolsztyna miałem okazję podziwiać dwa okazy jałowca o statusie pomników przyrody, rosnące w południowo – zachodniej części gminy. Łatwiejszy do odnalezienia przedstawiciel Juniperus znajduje się we wsi Wilcze, kilkadziesiąt metrów od Jeziora Wilcze, po lewej stronie drogi prowadzącej do Osiedla Leśnego i dalej do miejscowości Uście.

GPS N 52°01’24.7″ , E 15°58’01.1″

Wilcze - pomnikowy jałowiec

Wilcze - pomnikowy jałowiec pospolitypomnikowy jałowiec we wsi Wilcze

Jałowiec mierzy w obwodzie 63 cm, wysokość drzewa 13 metrów.

pomnikowy jałowiec nad Jeziorem Wilcze

pień pomnikowego jałowca ze wsi Wilcze

Drugi pomnikowy okaz jałowca rośnie w rozległym kompleksie leśnym, w oddz. 110a Leśnictwa Wilcze, Nadleśnictwa Sława Śląska, obręb Świętno. Odnalezienie tego okazu można połączyć ze zwiedzaniem wieży widokowej w Świętnie. Zmotoryzowani powinni zostawić swój pojazd na parkingu leśnym przy drodze 315 (Świętno – Obra) i dalej spacerować pieszo ścieżką dydaktyczną z tablicami opisującymi florę i faunę tutejszych lasów. Po niecałym kilometrze dojdziemy do schodów i po ich pokonaniu skręcamy w lewo do widocznej już wieży.

Świętno - droga do wieży widokowejŚwiętno - schody niedaleko wieży widokowejwieża widokowa w Świętnie

Z drewnianej wieży o wysokości 29 m roztaczają się wspaniałe widoki na okoliczne lasy. Dalsze obiekty można obserwować z ustawionej na tarasie lunety.

Świętno - na szczycie wieży widokowejpanorama z wieży widokowej w Świętnie

Wracamy do schodów i wędrujemy dalej wzdłuż linii oddziałowej będącej przedłużeniem dotychczasowej drogi. Po przejściu ok. 800 m skręcamy w prawo, w leśną drogę prowadzącą wzdłuż wyraźnego w terenie wału. Po chwili dotrzemy do szerokiej, świeżo poszerzonej leśnej drogi i skręcamy w lewo. Pomnikowego jałowca należy wypatrywać 100 m dalej, na zboczu po prawej stronie drogi.

GPS N 52°01’13.2″ , E 16°01’07.6″

Świętno - pomnikowy jałowiec widoczny z leśnej drogiŚwiętno - pomnikowy jałowiec pospolitypomnikowy jałowiec ze Świętna

Pomnikowy jałowiec posiada formę krzewiastą o 9 pniach (najgrubszy 41 cm w obwodzie) i wysokości 7 metrów.

Świętno - pomnikowy jałowieclas k. wsi Świętno - pomnikowy jałowiec

W tym samym kompleksie leśnym, ok. 2,5 km na północ od tego jałowca, znajduję się powierzchniowy pomnik przyrody „Rosiczka”. Więcej o nim w następnym artykule.