Pomnikowe lipy przy Kościele Pokoju w Świdnicy.

Kościół Pokoju w Świdnicy powstał na mocy pokoju westfalskiego kończącego wojnę trzydziestoletnią 1618-1648 r. Zgodnie z tym porozumieniem ewangelicy mogli wznieść trzy świątynie: w Jaworze, Głogowie (budowla nie zachowała się) i Świdnicy. Pozwolenie było surowo obwarowane: kościół mógł powstać wyłącznie poza murami miasta, bez wież i dzwonnicy, tylko z nietrwałych materiałów – z drewna, piasku, słomy i gliny, ponadto budowa nie mogła przekroczyć roku. Prace budowlane przy świdnickiej świątyni ukończono w w 1657 r.

Kościół Pokoju w Świdnicy służy obecnie parafii ewangelicko-augsburskiej, zlokalizowany jest przy ul. Plac Pokoju (wejście od ul. Kościelnej) i jest udostępniony do zwiedzania.

Z zewnątrz kościół imponuje wielkością, wnętrza zachwycają zdobieniami, przepychem i kolorami.

Teren wokół kościoła zajmuje zabytkowy cmentarz. Atmosferę spokoju i refleksji budują stare nagrobki i kaplice, długowieczne cisy i oplecione bluszczem drzewa.

W drzewostanie cmentarza wyróżniają się również wiekowe lipy drobnolistne, 15 z nich uznano za pomniki przyrody. Szpaler okazałych lip towarzyszy nam od bramy do samego kościoła.

Pomnikowe lipy rosną też w bezpośrednim sąsiedztwie świątyni.

Kilka pomnikowych lip znajdziemy przy dzwonnicy.

Niezwykłą ciekawostką jest rosnący tu cedr. To rzadko spotykane w Polsce drzewo intensywnie rodzi charakterystyczne szyszki.

Na terenie przykościelnym rośnie jeszcze pomnikowy cis pospolity. Znajdziemy go na ogródku restauracji Baroccafe.

Pomniki przyrody w Tolkmicku (pow. elbląski).

Tolkmicko to niewielkie miasto w powiecie elbląskim (woj. warmińsko – mazurskie), siedziba gminy miejsko – wiejskiej. Atutem miejscowości jest położenie u stóp Wysoczyzny Elbląskiej, nad brzegiem Zalewu Wiślanego. Warty odwiedzenia jest niedawno przebudowany i zmodernizowany port – daleko wysunięte w wody Zalewu falochrony z ciągami spacerowymi zapewniają wspaniałe widoki i romantyczne zachody słońca. Z portu kursuje tramwaj wodny do Krynicy Morskiej.

Do ważniejszych zabytków Tolkmicka należy usytuowany w rynku kościół parafialny pw. św. Jakuba Apostoła z XV wieku.

W mieście nie ma zbyt wielu terenów zielonych. Na wschód od portu, przy plaży, rozciąga się niewielki park przedzielony rzeczką Stradanką, ale głównie z młodym drzewostanem. Na jego obrzeżu, wzdłuż ul. Morskiej rośnie kilka posadzonych w szpaler okazałych topoli.

Dwie inne rosną przy skrzyżowaniu ulic Morskiej i Portowej.

Dwa pomnikowe drzewa – lipa drobnolistna i wiąz szypułkowy – rosną przy ul. Królewieckiej 31.

GPS N 54°19′03″, E 19°32′07″

Lipa posiada uszkodzony pień o obwodzie 309 cm (wysokość drzewa 26 m), wiąz mierzy w pierśnicy 348 cm (wysokość drzewa 30 m).

Trzy pomnikowe lipy (dawniej cztery) rosną przy kapliczce zlokalizowanej przy polnej drodze odchodzącej od ul. Morskiej 2a (na tyłach pensjonatu).

GPS N 54°19′38.3″, E 19°32′26.3″

Tylko jedna lipa charakteryzuje się dobrym stanem zdrowotnym. Druga wyraźnie usycha, trzecia uległa obłamaniu. Obwód pni 255-363 cm.

Piękny kasztanowiec biały rośnie po prawej stronie drogi do leśniczówki Nowy Wiek, obok stawu na granicy lasu (przedłużenie ul. Morskiej).

GPS N 54°19′50.7″, E 19°32′38.4″

Okaz mierzy 335 cm w obwodzie, wysokość drzewa 25 metrów.

Wprawdzie liczba pomnikowych drzew w mieście nie poraża ilością, to jednak nie można tego powiedzieć o terenach gminy wiejskiej Tolkmicko. Na jej obszarze powołano niemal 300 pojedynczych i grupowych pomników przyrody, w tym znany i chętnie odwiedzany Święty Kamień oraz Dąb Bażyńskiego – jeden z najstarszych i najgrubszych dębów szypułkowych w Polsce. Będą one stanowić tematy kolejnych artykułów.