Pomniki przyrody w Międzylesiu.

Międzylesie to najbardziej na południe wysunięte miasto Ziemi Kłodzkiej i całego Dolnego Śląska. Miasta nigdy nie otoczono pierścieniem murów obronnych – przez co było wielokrotnie niszczone, mimo to zachowało się w nim wiele cennych zabytków. Wszystkie zlokalizowane są w centrum miejscowości, przy mocno wydłużonym rynku w kształcie klina.

Najcenniejszą budowlą jest renesansowy zamek (1580 – 90 r.) z zachowaną gotycką wieżą (Czarna Wieża z ok. 1370 r.). Pod koniec XVII w. dobudowano do niego dwuskrzydłowy barokowy pałac (w tej części mieści się restauracja).

Kryty krużganek łączy pałac z sąsiednim kościołem Bożego Ciała.

Wnętrze kościoła zdobi malowany sufit i ambona w kształcie łodzi.

W Międzylesiu brakuje urządzonych terenów zielonych. Niewielkie, niestety zdewastowane założenie parkowe znajduje się przy zamku. Mimo tego 4 drzewa objęto ochroną pomnikową. Najbardziej okazałe są dwie lipy drobnolistne rosnące przy skrzyżowaniu ulic: Wojska Polskiego i Kolejowej.

GPS N 50°08′29.78″ , E 16°39′23.67″

Obwód pomnikowych lip wynosi 453 i 546 cm, wysokość ok. 30 metrów.

Pierwszy pomnikowy żywotnik olbrzymi rośnie na tyłach byłego (?) sklepu meblowego przy ul. Granicznej (ale drzewo widoczne jest od ul. Wojska Polskiego). Teren jest ogrodzony, a żywotnik przesłonięty przez inne drzewa, więc dobre zdjęcie dość trudno wykonać.

GPS N 50°08′35.52″ , E 16°39′44.87″

Okaz mierzy 252 cm w obwodzie i 25 metrów wysokości.

Drugi pomnikowy żywotnik olbrzymi rośnie w rogu pobliskiego stawu na drugim brzegu Bystrzycy Kłodzkiej. Okaz mierzy w pierśnicy 230 cm, wysokość drzewa 30 metrów.

GPS N 50°08′44.38″ , E 16°39′45.57″

Symboliczne znaczenie po kanonizacji Karola Wojtyły posiada Dąb Papieski o numerze 414, rosnący na skwerze poniżej kościoła (o dębach papieskich pisałem w artykule „Dąb szypułkowy „Chrobry” w Piotrowicach„).

Na tym samym skwerze rośnie sosna pospolita, wyhodowana z nasion poświęconych przez Benedykta XVI.

Pomniki przyrody w gminie Radków.

Tereny gminy miejsko – wiejskiej Radków leżą w północno – zachodniej części Ziemi Kłodzkiej, w województwie dolnośląskim. Niemal połowa powierzchni Parku Narodowego Gór Stołowych (z najwyższym szczytem – Szczeliniec Wielki 919 m) znajduje się w granicach administracyjnych omawianej gminy. Licznie odwiedzane przez turystów Góry Stołowe to obszar o wybitnych walorach przyrodniczych i krajobrazowych, ale z racji ochrony parkowej nie posiadają pomników przyrody. Liczne pomnikowe drzewa w gminie Radków rosną w założeniach parkowych, przylegających do zamku w Ratnie Dolnym oraz w Ścinawce Średniej i Górnej. Dużym problemem w poznawaniu tutejszych pomników przyrody jest brak jakiegokolwiek oznakowania, na żadnym z fotografowanych drzew nie widziałem urzędowej tabliczki.

Przegląd pomników przyrody w gminie zaczniemy od samego Radkowa. Do niedawna radkowski rynek upiększała 300 – letnia lipa, która ze względu na zły stan musiała zostać wycięta. W jej miejsce posadzono dużo młodszą, przeniesioną z okolic zalewu.

Obecnie jedynym pomnikiem przyrody w mieście jest dąb szypułkowy o obwodzie 436 cm i wysokości 24 m, rosnący niedaleko rynku przy ul. Spadzistej.

GPS N 50°30′18.05″ , E 16°24′07.36″

Pobliskie Wambierzyce to obowiązkowy punkt zwiedzania Ziemi Kłodzkiej. Rzesze turystów i wiernych przyciąga wspaniała bazylika Nawiedzenia NMP.

Pomnikowe drzewo w tej miejscowości to klon jawor o obwodzie 361 cm i wysokości 22 m. Rośnie po lewej stronie drogi wylotowej do Polanicy – Zdroju, ok. 300 m od ostatnich zabudowań.

GPS N 50°29′18.35″ , E 16°27′48.83″

Ratno Dolne to długa wieś łańcuchowa z dominującym nad nią dużym renesansowym zamkiem, niestety popadającym w coraz większą ruinę (więcej tutaj).

Do zamku prowadzi pomnikowa aleja lipowa, licząca po obu stronach 38 okazów o obwodzie 215 – 368 cm.

GPS N 50°30′20.23″ , E 16°27′33.93″ (początek)

Do zamku przylega niszczejący park ze stawem. Ochroną pomnikową objęto tu 8 egzemplarzy drzew, jednak ze względu na brak tabliczek są trudne do identyfikacji. Status pomnika przyrody z pewnością posiada jedyna topola biała rosnąca nad brzegiem stawu.

Okaz mierzy 385 cm w pierśnicy, wysokość topoli 26 metrów.

Również nad stawem rośnie jeden z dwóch pomnikowych egzemplarzy jesionu wyniosłego, drugi prawdopodobnie pomiędzy brzegiem stawu a Pośną. Okazy mierzą 360 i 334 cm w obwodzie, przy wysokości 21 i 31 m.

W pobliżu pomnikowej topoli prawdopodobnie zlokalizowana jest grupa 3 pomnikowych świerków pospolitych o obwodach  265, 269, 271 cm i wysokości 29, 32, 30 m.

Ponadto w parku rosną dwa pomnikowe dęby o obwodach 378, 399 cm.

Wiele pomnikowych drzew upiększa park przylegający do Dolnego Dworu (klasztor jezuitów) w Ścinawce Średniej. Dwa okazałe drzewa, w tym pomnikowy klon pospolity rosną na dziedzińcu przed pałacem.

GPS N 50°30′46.93″ , E 16°30′11.59″

W parku, przy brzegu rzeki Ścinawki rosną trzy pomnikowe buki pospolite o obwodach 360, 420, 339 i wysokości 27 m.

Ponadto w parku rosną 4 pomnikowe dęby, drugi pomnikowy klon pospolity, pomnikowy jesion wyniosły i lipa drobnolistna.

Piękny okaz lipy drobnolistnej rośnie na placu przed budynkiem 39 w Ścinawce Górnej.

GPS N 50°32′42.83″ , E 16°27′46.71″

Lipa mierzy 424 cm w obwodzie, wysokość drzewa 20 metrów.

W pobliżu znajdują się częściowo zrujnowane zabudowania pałacu Sarny.

Od wschodu do pałacu przylega założenie parkowe, ograniczone nurtem rzeki Włodzicy. Na stromym zboczu i wewnątrz bardzo zarośniętego parku  rośnie 9 pomnikowych egzemplarzy dębów szypułkowych, niestety trudnych do odnalezienia i sfotografowania nawet przed sezonem wegetacyjnym..

Najgrubsze pomnikowe drzewo w gminie Radków to dąb szypułkowy rosnący przy posesji nr 12 w Tłumaczowie.

GPS N 50°33′06.55″ , E 16°26′27.26″

Okaz mierzy w pierśnicy 623 cm, wysokość dębu 23 metry.