Pomnikowy dąb we wsi Rębowo (gm. Wyszogród, mazowieckie).

Niektóre drzewa – nie tylko te pomnikowe – cechują się wyjątkową wolą życia, zdolnością i chęcią do dalszej wegetacji, mimo istnienia wszelkich przeciwności losu wynikających np.: z warunków siedliskowych, nabytych uszkodzeń, pochyleń itp. Mam tu na myśli brzozę rosnącą na fragmencie ceglanej ściany, wiszącą nad przepaścią sosnę zakorzenioną w spękaniu skały czy też sędziwy, pusty w środku dąb utrzymujący wielotonową koronę na kilku centymetrach żywej tkanki. Do takich niezłomnych okazów należy również bohater dzisiejszego artykułu – dąb szypułkowy rosnący w miejscowości Rębowo, w gminie Wyszogród (pow. płocki, mazowieckie). To wieś położona ok. 2,5 km na północ od Wyszogrodu, o zabudowie rozciągającej się równoleżnikowo, przecięta w połowie drogą krajową nr 50. Dąb rośnie w zachodniej części sioła, na polu uprawnym należącym do rodziny Fabianowiczów.

GPS  N 52°24’47.1″ , E 20°10’39.9″

Rębowo - pomnikowy dąb widziany od zachodu

Aby trafić do dębu należy zjechać przy szkole podstawowej z DK 50 w kierunku miejscowości Ciućkowo, przejechać 700 m i przy posesji nr 52 skręcić w lewo, w drogę gruntową. Po przebyciu 200 m dotrzemy do skrzyżowania z drewnianym krzyżem, sąsiadującym z dwoma zimozielonymi krzewami.

Rębowo - drewniany krzyż przy polnej drodze

Widoczny już wcześniej po lewej stronie dąb rośnie na skraju pola uprawnego, kilka metrów od drogi.

Rębowo - pomnikowy dąb widziany od wschodupomnikowy dąb z Rębowa

Drzewo mierzy w obwodzie 550 cm, wysokość okazu to 21 metrów. Dąb uzyskał status pomnika przyrody już w 1955 r., aktualna podstawa prawna do jego ochrony to Rozporządzenie nr 19 Wojewody Mazowieckiego z dnia 9.05.2007 r. w sprawie pomników przyrody położonych na terenie powiatu płockiego.

pomnikowy dąb ze wsi RębowoRębowo - pomnikowy dąb

Opisywany egzemplarz posiada długi, pozbawiony gałęzi pień, który dopiero na wysokości ok. 10 metrów rozdziela się na dwa przewodniki, podtrzymujące dość szeroką, ulistnioną koronę. Niegdyś istniał jeszcze trzeci przewodnik – po jego wyłamaniu odsłonił się pokaźny ubytek dodatkowo osłabiony nadpaleniem – prawdopodobnie to miejsce zostało porażone piorunem.

pień pomnikowego dębu z Rębowa

Obecnie cała, wielotonowa korona trzyma się na wątłym fragmencie żywej tkanki, opierając się już od wielu lat sile wiatru, deszczu, grawitacji i innym przeciwnościom losu.

pomnikowy dąb z Rębowa - uszkodzony fragment pnia

Ile jeszcze lat drzewo będzie zdolne opierać się kaprysom pogody, grzybom rozkładającym tkankę drzewną i sile ziemskiej grawitacji? Oby jak najdłużej, bo wyłamanie w miejscu uszkodzenia będzie oznaczało koniec życia dzielnego dębu ze względu na utratę całego aparatu asymilacyjnego.

rozlegle uszkodzenie pnia pomnikowego dębu

Dąb z Rębowa opisał również Paweł Lenart w artykule „Pomnikowy dąb szypułkowy w Rębowie. Porażony czy podpalony?„. Zapraszam do lektury wpisu.

Pomnikowy dąb Uparty Mazur z Młocka (gm. Ojrzeń, mazowieckie).

Najgrubszym drzewem województwa mazowieckiego jest dąb szypułkowy zlokalizowany w Młocku – niewielkiej wsi położonej w gminie Ojrzeń (powiat ciechanowski). Dąb nazywany „Upartym Mazurem” rośnie w południowej części miejscowości, na skraju lasu, ok. 250 m na południe od szkoły podstawowej, kilkanaście metrów na lewo od drogi z Ojrzenia.

GPS N 52°47’15.7″ , E 20°28’23.8″

Uparty Mazur widziany od strony polaUparty Mazur od strony północnej

Uparty Mazur uzyskał status pomnika przyrody już we wrześniu 1967 r., aktualna podstawa prawna do jego ochrony to Rozporządzenie Nr 34 Wojewody Mazowieckiego z dnia 18 sierpnia 2008 r. w sprawie ustanowienia pomników przyrody położonych na terenie powiatu ciechanowskiego.

Uparty Mazur od strony drogidąb Uparty Mazur od strony drogiUparty Mazur widziany od strony drogi

Obok jedynego pomnikowego dębu z Młocka – od strony drogi – ustawiono tablicę z jego nazwą oraz zdaniem sugerującym 800 – letni wiek okazu. Niestety ani Uparty Mazur, ani żaden inny polski dąb nie dożył jeszcze tylu lat.

pomnikowy dąb Uparty Mazur z Młockapomnikowy dąb Uparty Mazurtablica przy Upartym Mazurze

Obwód pnia opisywanego dębu zmierzony na wysokości 130 cm pod koniec maja 2025 r. dał imponujący wynik aż 950 cm! Taki rozmiar lokuje Upartego Mazura w elitarnej, nielicznej grupie dębów szypułkowych których obwód przekroczył 900 cm oraz w pierwszej dziesiątce najgrubszych egzemplarzy tego gatunku w Polsce. Wysokość drzewa to ok. 36 metrów, szacowany wiek przekracza 500 lat.

pomiar obwodu Upartego Mazurapomiar obwodu Upartego Mazura z Młocka

Drzewo dla ochrony otoczono drewnianym płotem, mającym zabezpieczyć przed zadeptywaniem okazałe napływy korzeniowe.

otoczony płotem pień Upartego Mazurapień dębu Uparty Mazur

Stosunkowo krótki pień Upartego Mazura oraz szeroka korona świadczy o tym, że drzewo od początku rosło na otwartej przestrzeni. Zachwycający jest wyjątkowo dobry stan zdrowotny okazu, przejawiający się obfitym ulistnieniem, brakiem większych ubytków na pniu oraz imponującym rocznym przyrostem w obwodzie – w 2013 r. dąb mierzył 905 cm, w 12 lat przybyło mu 45 cm!

Uparty Mazur rosnący na skraju lasu w MłockuUparty Mazur z Młockapomnikowy dąb z Młocka

Pomnikowy dąb szypułkowy z Młocka opisał również na swoim blogu Paweł Lenart – zapraszam do lektury artykułu: „Pomnikowy dąb szypułkowy “Uparty Mazur” z Młocka. Geniusz rodzimej dendroflory„.