Pomnikowe głazy narzutowe w powiecie bolesławieckim.

Pomnikowe głazy leżące na terenie miasta Bolesławiec, opisałem w majowym artykule Pomnikowe głazy narzutowe w Bolesławcu. Poniżej zestawienie pomnikowych narzutniaków leżących na obszarze powiatu bolesławieckiego.

1. Brzeźnik – głaz „Pocztylion”   z różowego granitu.

Leży na poboczu drogi prowadzącej z Bolesławca do Nowogrodźca ( jedziemy najpierw drogą 94 z Bolesławca, za stacją paliw skręcamy w lewo, mijamy Brzeźnik, wjeżdżamy do niewielkiego lasku i po prawej stronie wypatrujemy głazu ). Obwód głazu 540 cm, wys.90 cm, najdłuższa oś 200 cm.

GPS N 51°14′03.69″ , E 15°28′22.55″

2. Mierzwin – głaz z różowo – szarego granitu, obwód 464 cm, długość 148 cm, szerokość 115 cm.

Położony przy żółto znakowanym szlaku turystycznym, przy niewysokim wale oddzielającym pastwiska. Jadąc od „Pocztyliona” jedziemy w kierunku Nowogrodźca, w Zabłociu skręcamy w lewo, w wąską ale wyasfaltowaną drogę do Mierzwina. Przed zabudowaniami wsi drogę przecina żółty szlak, należy skręcić w lewo i po 200 m odnaleźć eratyk. Często się zdarza, że szlak został przegrodzony przez rolnika siatką; należy wtedy wjechać do miejscowości, skręcić w lewo i jechać aż ujrzymy kaplicę Podwyższenia Krzyża Św. Skręcamy w lewo i jedziemy do końca asfaltu w pobliże średniowiecznego grodziska.Tam odnajdziemy żółty szlak biegnący wspomnianym wałkiem, odległość do głazu ok. 800 m.

N 51°13′15.59″ , E 15°28′22.55″

 3. Kraśnik Dolny – głaz „Nordyk” – różowo – szary granit średnioziarnisty.

Wjeżdżając do Kraśnika Dolnego od strony Bolesławca, należy skręcić w prawo przy przystanku autobusowym w wąską lokalną drogę prowadząca do kaplicy Najśw. Serca PJ. Głaz leży po prawej stronie, w zaroślach, 1.5 km od przystanku PKS, przy domu nr 100.

GPS N 51°17′53.23″ , E 15°37′07.44″

4. Bożejowice – głaz Rozbójników – o obwodzie 550 cm, wys. 1,2 m.

Leży w lesie, ok. 1 km na południe od kościoła. Lokalizację najlepiej odzwierciedla poniższy fragment mapy.

GPS N 51°14′17.08″ , E 15°32′46.09″

Na głazie widoczne są mało czytelne napisy, na drzewie obok tabliczka.

W rejestrze pomników przyrody wnosi się o zniesienie jego ochrony, ze względu na brak możliwości jego odnalezienia i silne zakrzaczenie terenu (?). Chyba chodzi o gęsto rosnące w otoczeniu krzewinki czarnej jagody, bo innych nie zauważyłem.

W pobliżu znajduje się drugi eratyk, jednak jest mało odsłonięty, tym samym ciężko określić jego wielkość.

5. Biernatów (gm. Gromadka)  – granitowy głaz narzutowy o obwodzie 440 cm, wys. 0.5 m.

Mało znany, bo ogłoszony pomnikiem przyrody w marcu 2011 r. Bardzo trudny do odnalezienia, gdyż znajduje się w samym środku Przemkowskiej Puszczy. Namiar GPS ktoś namalował na głazie, moja nawigacja podała takie dane :  N 51°27′07.05″ , E 15°42′22.02″

Eratyk leży poza szlakami rowerowymi i turystycznymi, na drodze pomiędzy słupkami oddziałowymi 194/195/172/173 i 195/196/173/174 (pododdział 195a). Dojście możliwe z miejscowości Biernatów (Leszno Górne), Wierzbowa, Piotrowice lub Wilkocin. W każdym przypadku to kilka kilometrów przez las lub wrzosowisko. Można też wysiąść na stacji PKP Studzienka i maszerować na północ ( początkowo czerwonym szlakiem ).

5. Warta Bolesławiecka – szczegółowy opis pomnikowych głazów w artykule „Głazy narzutowe w Warcie Bolesławieckiej”.

Ciekawe, choć niepomnikowe (dlaczego ?) są głazy „Rumiane” w Krzyżowej (gm. Gromadka). Wzdłuż gruntowej drogi do Lipian, mającej początek na tyłach kościoła, po obu jej stronach, leży kilkanaście eratyków prawdopodobnie usuniętych z okolicznych pól.

Inne, proponowane do ochrony pomnikowej głazy, leżą przy drodze gruntowej, 50 m przed przejazdem kolejowym w miejscowości Nowa Wieś – Bieniec. Pierwszy o obwodzie 4 m, obłamany, drugi 3.2 m; obydwa z czerwonego granitu.

GPS N 51°16′53.32″ , E 15°24′36.59″

Niezłą kolekcję głazów zgromadził właściciel posesji w Kierżnie, ok.100 m za kościołem, w miejscu gdzie niebieski szlak skręca w kierunku lasu.

Do wielu głazów nie objętych ochroną pomnikową z pewnością jeszcze nie dotarłem, więc lista jeszcze nie zamknięta. W lasach powiatu bolesławieckiego leży wiele, znanych tylko miejscowym głazów, z których część stanowi naturalne wychodnie skalne lub wyrwane i przywleczone przez lodowiec fragmenty skał lokalnego podłoża, noszące nazwę pseudoeratyków. Ale to już temat następnego artykułu.

 

Pomnikowe platany w gminie Wądroże Wielkie.

Platan klonolistny jest drzewem pochodzącym z Ameryki Północnej, do Europy sprowadzony w 1640 roku. Ma charakterystyczną, łuszczącą się dużymi płatami korę, rosnąc samotnie osiąga imponujące rozmiary. Z tych względów chętnie sadzony w parkach jako piękne, egzotyczne drzewo. Pomnikowe drzewa rosnące w gminie Wądroże  Wielkie reprezentują wyłącznie platany, rosnące w przypałacowych parkach w Mierczycach i Wądrożu Wielkim.

W parku o pow. 5.64 ha przylegającym do pałacu w Wądrożu Wielkim ochroną pomnikową objęto 3 platany klonolistne.

Obwód tych drzew w pierśnicy wynosi 480, 470, 440 cm, wysokość 25 metrów.

O ile park w Wądrożu sprawia wrażenie zadbanego, to nie można tego powiedzieć o terenie przyległym do pałacu w Mierczycach. Park o pow. 1.44 ha jest mocno zarośnięty, drzewostan słabo zachowany.

Pierwszy z platanów rośnie na ogrodzonym terenie ogródka, w pobliżu fosy.

Posiada pień o obwodzie 560 cm, wysokość 25 metrów. Dobrze rozwiniętą koronę można obserwować również z drogi biegnącej w pobliżu strumienia.

Znacznie gorzej wygląda drugi pomnikowy platan o obwodzie 418 cm. Korona jest słabo rozwinięta z częściowym posuszem.

Znanym pomnikiem przyrody nieożywionej w Wądrożu Wielkim jest Kamień Św. Jadwigi opisany w poprzednim artykule.