Rozległe założenie parkowe przylegające do zamku Książ (m. Wałbrzych, dolnośląskie) obfituje w liczne egzemplarze drzew egzotycznych jak i rodzimych gatunków o walorach pomnikowych. Niewiele z nich rzeczywiście objęto ochroną pomnikową, w zależności od sposobu określenia granic parkowych możemy tu naliczyć raptem trzy pomniki przyrody: cis pospolity „Bolko” oraz dwie aleje lipowe. Wprawdzie aleje to pomniki wieloobiektowe liczące łącznie ponad 500 drzew, ale przy bogactwie książańskiego starodrzewia to kropla w morzu potrzeb. Końcowy fragment alei lipowej mającej początek przy parkingu na tyłach Palmiarni można podziwiać w okolicach mauzoleum Hochbergów.
Wspomniane wyżej mauzoleum zostało wzniesione w 1734 r. i pełniło wówczas rolę pawilonu letniego w centralnej części ogrodu. W 1883 r. budowla została przekształcona w mauzoleum rodowe rodziny Hochbergów, w tym celu pod pawilonem wykuto obszerną kryptę.
W pobliżu mauzoleum znajduje się wspaniała brama parkowa z 1740 r. przegradzająca Aleję Rodziny Hochbergów.
Tuż za nią, po lewej stronie, rośnie wspaniały okaz buka pospolitego – jedno z 6 drzew powołanych do ochrony pomnikowej na drodze Uchwały nr XXXI/327/21 Rady Miejskiej Wałbrzycha z dnia 28 stycznia 2021 r.
Buk mierzy w obwodzie 453 cm (w uchwale 454 cm), wysokość drzewa ok. 30 metrów, stan zdrowotny – bardzo dobry.
Trzy pomnikowe drzewa: lipa drobnolistna, buk i świerk pospolity – rosną na łące w jednym rzędzie, 30 metrów na prawo od alei lipowej schodzącej z mauzoleum Hochbergów w kierunku zamku.
Najwyżej położona jest pomnikowa lipa o obwodzie pnia wynoszącym 410 cm.
Pomiędzy lipą a świerkiem znajduje się pomnikowy buk o obwodzie 401 cm (w Uchwale 412 cm).
Ostatni w rzędzie pomnikowych okazów świerk pospolity posiada pień o obwodzie 405 cm (w Uchwale 417 cm), posiada typowy dla tego gatunku strzelisty pokrój z prawidłowo wykształconą koroną.
Na skraju zadrzewienia parkowego, 50 m powyżej pomnikowej lipy, rośnie grab pospolity o obwodzie pnia wynoszącym 305 cm.
Ostatni w zestawieniu pomnikowy okaz to dąb szypułkowy o obwodzie 320 cm rosnący przy parkowym stawie, w pobliżu parkingu przy stadninie.
Można polemizować z faktem, czy wybór drzew wybranych w Uchwale do objęcia ochroną parkową był całkowicie trafny – w parku o tak bogatym drzewostanie można odnaleźć dziesiątki innych okazów do uhonorowania ich statusem pomnika przyrody. Należy mieć nadzieję, że to nie ostatni akt prawa miejscowego ustanawiający pomniki przyrody na tym obszarze. Ważną sprawą jest również właściwe oznakowanie powołanych do ochrony obiektów – mimo upływu prawie dwóch lat od uprawomocnienia się Uchwały drzewa nie zostały w żaden sposób nacechowane. Chyba duże, uprzemysłowione miasto stać na wykonanie i powieszenie kilku tabliczek, tym bardziej że przez błędy proceduralne drzew nie wpisano do centralnego rejestru pomników przyrody, ani do RDOŚ.
