Pomniki przyrody w Oleśnicy (dolnośląskie).

Oleśnica to duże miasto położone we wschodniej części Dolnego Śląska, siedziba powiatu oleśnickiego. Najcenniejsze zabytki znajdują się w obrębie dobrze zachowanych murów obronnych, do najczęściej odwiedzanych należy Zamek Książąt Oleśnickich z XIII w., od XVII wieku połączony krytym gankiem z Bazyliką świętego Jana Apostoła z XIII w.

Zamek Książąt Oleśnickich

Jeszcze kilka lat temu w Oleśnicy znajdowało się zaledwie 5 pomników przyrody. Pod koniec czerwca 2017 r. zniesiono ochronę pomnikową z dwóch drzew, ale już w sierpniu tego samego roku powołano do życia 5 nowych pomników przyrody. Jednym z nich jest lipa szerokolistna rosnąca w pobliżu bazyliki, na murowanym klombie, przy placu Książąt Śląskich.

pomnikowa lipa rosnąca obok Bazyliki Mniejszej w Oleśnicyplac Książąt Śląskich w Oleśnicy - pomnikowa lipa szerokolistna

Obwód pomnikowej lipy wynosi 469 cm (w rejestrze RDOŚ – 462 cm), wysokość drzewa ok. 18 metrów.

pień pomnikowej lipy rosnącej obok bazyliki w Oleśnicy

Na terenach zielonych poniżej zamku znajdziemy dwa pomnikowe okazy: buka pospolitego w odm. czerwonolistnej o obwodzie 336 cm i wierzbę białą.

Oleśnica - pomnikowy buk i wierzba

Oleśnica - pomnikowy buk

Oleśnica - pień pomnikowego buka

Wierzba biała to okaz trójpienny o obwodzie 754 cm mierzonym tuż nad poziomem gruntu.

Oleśnica - pomnikowa wierzba

pomnikowa wierzba na terenie podzamcza w Oleśnicy

Oleśnica - pnie pomnikowej wierzby

Paweł Lenart przy pomnikowej wierzbie z Oleśnicy

Po drugiej stronie ul. Wałowej, w narożniku Parku Książąt Oleśnickich, rosną dwa pomnikowe dęby. Pierwszy z nich mierzy w obwodzie 380 cm, charakteryzuje się lekko pochyloną sylwetką i oczyszczonym z gałęzi do wysokości kilkunastu metrów pniem.

Park Książąt Oleśnickich - pomnikowy dąb I

Park Książąt Oleśnickich - pierwszy z pomnikowych dębów

Park Książąt Oleśnickich - pomnikowy dąb o obwodzie 380 cm

Park Książąt Oleśnickich - pień pomnikowego dębu I

Drugi okaz mierzy w pierśnicy 506 cm i podobnie jak wszystkie pomnikowe drzewa w Oleśnicy jest oznaczony stosowną tabliczką.

Park Książąt Oleśnickich - pomnikowy dąb II

Park Książąt Oleśnickich - drugi z pomnikowych dębów

Park Książąt Oleśnickich - pień pomnikowego dębu II

Park Książąt Oleśnickich - pomiar obwodu pnia pomnikowego dębu II

Najgrubszy i najstarszy okaz dębu szypułkowego o statusie pomnika przyrody w Oleśnicy rośnie przy ul. Wały Jagiellońskie, naprzeciw budynku nr 6.

pomnikowy dąb Oleś z Oleśnicy

Dąb posiada oficjalną nazwę „Oleś”, jego pień mierzy na wysokości pierśnicy 538 cm, status pomnika przyrody posiada już od 1964 r.

pomnikowy dąb rosnący przy ul. Wały Jagiellońskie w Oleśnicy

pomnikowy dąb rosnący przy ul. Wały Jagiellońskie w Oleśnicy

pomiar obwodu dębu Oleś

Kolejny pomnikowy dąb o znacznie skromniejszych rozmiarach zlokalizowany jest na tyłach budynku Lwowska 25-29. Drzewo o obwodzie zaledwie 319 cm charakteryzuje się szeroką koroną, typową dla okazów soliterowych rosnących na otwartej przestrzeni.

pomnikowy dąb z ul. Lwowskiej w Oleśnicy

pomnikowy dąb rosnący przy ul. Lwowskiej w Oleśnicy

pień pomnikowego dębu z ul. Lwowskiej w Oleśnicy

Ostatnim, tym razem grupowym pomnikiem przyrody w Oleśnicy, jest szpaler złożony z 6 platanów klonolistnych. Drzewa rosną wzdłuż ul. Brzozowej, od skrzyżowania z ul. Zieloną do ogrodzenia cmentarza komunalnego.

Oleśnica - pomnikowy szpaler złozony z 6 platanów klonolistnychszpaler platanów z Oleśnicy

Oleśnica - pomnikowy szpaler 6 platanów klonolistnych

pomnik przyrody - szpaler platanów w Oleśnicyaleja platanowa przy ul. Brzozowej w Oleśnicy

pomnikowy szpaler 6 platanów - ul. Brzozowa w Oleśnicy

Obwody poszczególnych okazów wynoszą 327, 353, 307, 355, 327, 346 cm, stan zdrowotny – różny, niektóre osobniki posiadają głębokie ubytki.

Oleśnica - pień jednego z 6 pomnikowych platanów

jeden z 6 pomnikowych platanów z Oleśnicy

(Edytowano 7 lutego 2021 r.)  Najnowszym pomnikiem przyrody powołanym na mocy Uchwały  nr XXIV/268/2020 Rady Miasta Oleśnicy z dnia 30 grudnia 2020 r. jest dąb szypułkowy o nazwie „Dąb Jegrów”. Drzewo rośnie na terenie zielonym przy ul. Spacerowej.

Dąb Jegrów w Oleśnicy

pomnikowy Dąb Jegrów w Oleśnicy

Okaz mierzy w obwodzie 431 cm, wysokość dębu ok. 28 metrów.

pień Dębu Jegrów w Oleśnicy

Pomnikowe drzewa w Oleśnicy świetnie opisał na swoim blogu Paweł Lenart – zapraszam do lektury artykułów: cz.1, cz.2, cz.3.

Park przy pałacu w Gorzanowie (gm. Bystrzyca Kłodzka).

Budowę pałacu w Gorzanowie (gm. Bystrzyca Kłodzka, dolnośląskie) rozpoczęto w 1573 r. na południe od pierwotnej warowni średniowiecznej. Budowla wielokrotnie przebudowywana w czasach późniejszych była przez prawie 300 lat siedzibą rodu Herbersteinów.

pałac w Gorzanowie w 2016 r.

Jakieś założenie ogrodowe przy gorzanowskiej rezydencji istniało już pewnie w renesansie, materiał ikonograficzny z końca XVII w. przedstawia wspaniały park inspirowany włoską sztuką ogrodową z przełomu renesansu i manieryzmu. Z tego okresu pochodzi zrujnowany dziś pawilon mieszczący grotę – w czasach świetności bogato dekorowany sztukaterią i rzeźbami (szeroki opis parku z tego okresu znajdziemy w publikacji M. Jagiełło i W. Brzezowskiego „Ogrody na Śląsku T.1. Od średniowiecza do XVII w.”, Wrocław 2014 r.).

Gorzanów - pawilon ogrodowy (grota)

Na początku XVIII w. założeniu nadano barokowy charakter, a po 1775 r.  przekształcono istniejący ogród w park krajobrazowy w stylu angielskim. Po II wojnie światowej założenie pałacowo – parkowe przez dziesiątki lat niszczało, do ratowania kompleksu przystąpiła w listopadzie 2012 r.  Fundacja Pałac Gorzanów. Pałac mimo prowadzonych robót restauracyjnych udostępniony jest do zwiedzania, rewitalizacji doczekał się również park.park w Gorzanowie

Obecna powierzchnia parku to 6,5 ha, w drzewostanie przeważają rodzime gatunki drzew liściastych. Ochroną pomnikową objęto 4 okazy drzew: klon jawor i 3 dęby szypułkowe. Klon jawor rośnie przy wschodniej ścianie pałacu, na szczycie skarpy.

pomnikowy klon jawor przy pałacu w Gorzanowiepark w Gorzanowie - pomnikowy klon jaworpark w Gorzanowie - pomnikowy jawor

Obwód pomnikowego okazu wynosi 388 cm, wysokość drzewa 22 metry.

park w Gorzanowie - pień pomnikowego jawora

Pierwszy z pomnikowych dębów o obwodzie 480 cm i wysokości 27 m rośnie obok okazałego platana, w północno – wschodnim narożniku parku.

park w Gorzanowie - pomnikowy dąb i platan klonolistnypark w Gorzanowie - pierwszy z pomnikowych dębówpark w Gorzanowie - pomnikowy dąb Ipark w Gorzanowie - pień pomnikowego dębu I

Drugi pomnikowy dąb zlokalizowany jest w pobliżu groty. Obwód pierśnicowy wynosi 456 cm, wysokość 26 metrów.

park w Gorzanowie - pomnikowy dąb IIpark w Gorzanowie - drugi z pomnikowych dębówpark w Gorzanowie - pień pomnikowego dębu II

W południowej części założenia parkowego znajduje się sadzawka, a w jej pobliżu trzeci pomnikowy dąb.

sadzawka w gorzanowskim parkupark w Gorzanowie - pomnikowy dąb IIIGorzanów - pomnikowy dąb rosnący w południowej części parkuGorzanów - pomnikowy dąb III

Obwód pomnikowego drzewa to 578 cm, wysokość dębu 26 metrów.

park w Gorzanowie - pień trzeciego pomnikowego dębupark w Gorzanowie - pień pomnikowego dębu III

Niedaleko tego dębu, tuż obok zabudowań, rosną dwa potężne jesiony wyniosłe. Niestety znajdują się w bardzo złym stanie zdrowotnym.

park w Gorzanowie - okazałe jesiony obok pomnikowego dębupark w Gorzanowie - okazały jesionpark w Gorzanowie - pień okazałego jesionu

Warte uwagi są też inne, nie posiadające statusu pomnika przyrody drzewa: wspomniany wcześniej platan, dwie choiny kanadyjskie i sosna o oryginalnym pokroju.

platan w gorzanowskim parkupark w Gorzanowie - choiny kanadyjskieGorzanów - sosna o oryginalnym pokroju

Zwiedzając Gorzanów warto zobaczyć jeszcze jeden cenny obiekt przyrodniczy – aleję złożoną z sędziwych dębów – zlokalizowaną w pobliżu stacji kolejowej.

Gorzanów - aleja obsadzona dębami w pobliżu stacji PKPGorzanów - aleja sędziwych dębów