Buk na Czerwonym Kamieniu (gm. Świerzawa, dolnośląskie).

Do niedawna gmina Świerzawa (pow. złotoryjski, dolnośląskie) mogła się pochwalić tylko jednym, ale jakże wyjątkowym pomnikiem przyrody. Mowa tu o Organach Wielisławskich – spektakularnej odsłonie geologicznej dokumentującej dawny wulkanizm – opisanych w jednym z pierwszych artykułów na tym blogu. Uchwałą Rady Miasta i Gminy Świerzawa z dnia 30 czerwca 2016 r. ustanowiono drugi pomnik przyrody, tym razem ożywionej. Drzewem powołanym do ochrony pomnikowej jest okaz buka pospolitego, któremu nadano nazwę „Buk na Czerwonym Kamieniu”. Nazwa pomnika przyrody nawiązuje do jego lokalizacji – buk rośnie na zachodnim zboczu stromego wzniesienia Czerwony Kamień (325 m n.p.m.), górującym nad Krzeniowem, czyli północną częścią wsi Nowy Kościół.

GPS N 51°05’29.88” , E 15°52’45.90”

Jak wspomniano wcześniej drzewo rośnie na stromym, zachodnim stoku Czerwonego Kamienia (240 m w linii prostej od szosy 328 Nowy Kościół – Jerzmanice ZdrójZłotoryja); powyżej trawersującego zbocze niebieskiego szlaku turystycznego.

Obok pomnikowego buka ustawiono tablicę opisującą jego obwód – 380 cm oraz wysokość – 35 m.

Czytelników zainteresowanych geologią zachęcam do odwiedzenia nieczynnego wyrobiska, znajdującego się pod wierzchołkiem Czerwonego Kamienia, nieco powyżej pomnikowego buka.

W tutejszych kamieniołomach pozyskiwano czerwono zabarwiony piaskowiec (stąd nazwa wzgórza) oraz żyły czarnych bazaltów. Ciekawe są miejsca kontaktu skał osadowych z wulkanicznymi, odsłonięcia brekcji i tufów wulkanicznych, porwaki (ksenolity) w zastygłej lawie. Wg Słownika Geografii Turystycznej Sudetów (Tom 7) – Pogórze Kaczawskie wyrobisko posiadało status pomnika przyrody nieożywionej.

Warto również wspomnieć o tym, że na wierzchołku Czerwonego Kamienia znajdowało się grodzisko kultury łużyckiej a w późniejszym czasie zamek. Dzięki pracy tutejszych mieszkańców przywrócono również wzgórzu walory widokowe.

Wzgórze Radogost w Parku Krajobrazowym „Chełmy” (gm. Paszowice).

Jednym z ciekawszych wzniesień w granicach Parku Krajobrazowego „Chełmy” jest   położony na zewnętrznej krawędzi Pogórza Kaczawskiego Radogost (398 m n.p.m.). Swoją atrakcyjność wzgórze zawdzięcza głównie wieży widokowej o wysokości 22 m, panorama z platformy szczytowej należy do najpiękniejszych w Sudetach.

Radogost to nie tylko wspaniałe widoki, to również cenne walory przyrodnicze, z którymi warto się zapoznać. To znakomite miejsce zarówno na krótki spacer, jak i punkt na trasie dłuższej wycieczki po Chełmach. Dla zmotoryzowanych turystów najwygodniejszym punktem wyjścia będzie parking we wsi Kłonice. Do Kłonic prowadzi tylko jedna droga z Paszowic, tam też stosowny drogowskaz.

Zanim trafimy na parking u podnóża Radogostu, warto spojrzeć na pięknie odremontowany kłonicki pałac. Budowla która powstała w 1577 r. jako renesansowy dwór, została gruntownie przebudowana w 1879 r.

Niemniej ciekawie prezentują się zabudowania folwarczne.

klonice-zabudowania-folwarczne

Na miejscu postojowym oraz przy drodze na szczyt ustawiono tablice edukacyjne.

Obok szlaku, na skraju lasu, stoi wiata turystyczna z ławkami, stołami i grillem.

Zaraz po wejściu do lasu szlak (oznaczony czerwonym trójkątem) biegnie wzdłuż pomnikowego szpaleru złożonego z daglezji zielonych.

Daglezja zielona, zwana też jedlicą, to wysokie drzewo pochodzące z Ameryki Północnej. Można ją łatwo rozpoznać po charakterystycznej szyszce.

Ochroną pomnikową objęto 88 szt. okazów obsadzonych wzdłuż szlaku i drogi krzyżującej się przy skraju lasu. Obwód drzew od 70 do 187 cm, wysokość 25 m, wiek 30 – 80 lat.

Trochę powyżej miejsca, gdzie kończy się pomnikowy szpaler, szlak skręca nieco w lewo, a w prawo odchodzi droga prowadząca na północne zbocze. Rosną tam wyjątkowo wysokie buki pospolite, o długiej kłodzie i słabo rozwiniętej koronie.

Jeden z nich (brak oznakowania) o obwodzie 285 cm i wysokości 28 m uznano za pomnik przyrody.

Trawersując zbocze dotrzemy do prowadzącej na wieżę zielono znakowanej ścieżki przyrodniczej. Szczytowe partie Radogostu porasta rzadki las dębowy.

Źródła historyczne wzmiankują o istniejącym na wierzchołku Radogostu grodzisku lub zameczku średniowiecznym. Jego resztki zostały zniszczone podczas budowy w 1893 r. wieży widokowej, o neogotyckiej formie.

Obiekt ma 22 m wysokości, wybudowany został na planie koła. Na szczyt wieży prowadzą spiralne schody.

Widok z wieży obejmuje pełną panoramę, w pogodne dni można dojrzeć nawet Karkonosze i Masyw Ślęży.

Na parking można wrócić wygodnym duktem schodzącym po południowym zboczu (zielono znakowana ścieżka przyrodnicza). Po drodze warto zwrócić uwagę na rosnącego po lewej stronie samotnego buka.

Na skraju lasu docieramy do czerwonego szlaku turystycznego, tam skręcamy w lewo. Po ok. 100 m możemy podziwiać drugi, pomnikowy szpaler złożony z 43 daglezji zielonych.

Obwód pni pomnikowych daglezji wynosi od 80 do 190 cm, wysokość ponad 20 m, wiek 40 – 80 lat.

Jedną z ostatnich daglezji obejmuje swymi gałęziami rosnąca obok lipa.

lipa-obejmujaca-daglezje-zielona

Skręcając za szpalerem w lewo i idąc wzdłuż granicy lasu, dotrzemy do wiaty turystycznej i leżącego niżej parkingu. Nieśpieszny spacer opisaną trasą nie powinien nam zająć więcej niż 1,5 godziny.