Jaworzyna Śląska – parowozy i kasztanowce.

Powstanie Jaworzyny Śląskiej – miasta gminnego w powiecie świdnickim, wiąże się z budową i późniejszą eksploatacją linii kolejowej z Wrocławia do Świebodzic, później przedłużonej do Wałbrzycha i Jeleniej Góry. Jej uruchomienie nastąpiło 29.10.1843 r. Miasto o tak młodej historii oczywiście nie posiada jakiś szczególnych zabytków architektonicznych, miejscem przyciągającym rzesze turystów jest tutejsze Muzeum Przemysłu i Kolejnictwa na Śląsku. Placówka powstała na terenie byłej lokomotywowni, z wachlarzową obrotnicą i taborem ponad 50 zabytkowych lokomotyw (więcej tutaj).

GPS N 50°54′53.73″ , E 16°26′11.13″ (parking)

W Jaworzynie Śląskiej – mieście o przemysłowym charakterze – nie ma zbyt wielu terenów zielonych; brak też pojedynczych egzemplarzy starych drzew kwalifikujących się do ochrony ustawowej. Jedynym ustanowionym pomnikiem przyrody jest dwustronna aleja kasztanowcowa, zlokalizowana wzdłuż ulicy Kasztanowej. Początek alei znajduje się przy skrzyżowaniu z ulicą Wolności, koniec przy bramie cmentarnej.

GPS N 50°55′04.93″ , E 16°25′19.58″ (początek alei)

Aleja liczy 49 kasztanowców białych; prawa strona 24 szt., lewa 25 szt. Obwód okazów mieści się w granicach 126 – 210 cm.

Pomniki przyrody w gminie Grębocice.

Gmina Grębocice położona jest w północno – wschodniej części województwa dolnośląskiego, w powiecie polkowickim. Przeważająca część gminy leży na terenach równinnych, południowa i południowo – zachodnia na Wzgórzach Dalkowskich. Dobre gleby sprzyjają produkcji rolniczej, użytki rolne stanowią około 73 % powierzchni gminy. Nieznaczną powierzchnię zajmują lasy, ich fragment objęto ochroną rezerwatową o nazwie „Uroczysko Obiszów”. Cenny drzewostan można również podziwiać w kilkunastu zespołach parkowo – pałacowych, jednak nie wyróżniono w nich drzew o statusie pomników przyrody. Cztery pomniki przyrody na terenie gminy Grębocice opiszę poniżej.

Pomnikowa  lipa szerokolistna rośnie na terenie kościelnym w Grębocicach, na lewo od głównego wejścia.

GPS N 51°35′53.01″ , E 16°09′49.63″

Obwód okazu 445 cm, wysokość 20 m, rozpiętość korony 15 m, wiek ok. 250 lat.

Pozostałe pomniki przyrody znajdują się we wsi Grodowiec. Bogactwo przyrodnicze oraz duża ilość zabytków została podkreślona utworzeniem Zespołu Przyrodniczo – Krajobrazowego „Grodowiec”. Wielu turystów oraz pątników przyciąga kościół pielgrzymkowy, ośrodek kultu Najświętszej Maryi Panny.

Na obszarze Zespołu poprowadzono ścieżkę przyrodniczo-kulturową „Grodowiec” o długości 2,3 km. Jej fragment przebiega przez pomnikową aleję kasztanową, prowadzącą do miejscowego cmentarza.

GPS N 51°32′27.39″ , E 16°10′25.03″

Długość alei 130 metrów, obwód 43 drzew od 130 do 320 cm. Z alei, przy dobrej pogodzie, można podziwiać wspaniałe widoki na wieś i na Równinę Grębocicką.

Pomnikowy dąb burgundzki rośnie we wschodniej części Grodowca, przy nowej szosie omijającej wieś, prowadzącej od ronda w kierunku osadnika poflotacyjnego Żelazny Most.

 GPS N 51°32′41.69″ , E 16°10′50.43″

Obwód na wysokości 130 cm – 375 cm, wysokość 25 m, rozpiętość korony: 13×15 cm.

Dąb „Aleksy” rośnie w polu, kilkadziesiąt metrów na prawo od drogi prowadzącej od wspomnianej szosy w kierunku kościoła w Grodowcu.

GPS N 51°32′43.91″ , E 16°10′37.19″

Obwód w pierśnicy – 545 cm, wysokość 25 m, rozpiętość korony: 10×13 m.

Jak wspomniałem wcześniej, wiele drzew zasługujących na ochronę pomnikową rośnie na terenie podworskich parków. Za przykład niech posłuży rewitalizowane obecnie założenie parkowe, przylegające do zrujnowanego pałacu w Krzydłowicach.