Pomnikowe jałowce w gminie Wolsztyn (wielkopolskie).

Jałowiec pospolity (Juniperus communis L.) to gatunek zawsze zielonego, powolnie rosnącego krzewu iglastego, należącego do rodziny cyprysowatych. W Polsce najliczniej występuje w północno – wschodniej części kraju, na Mazowszu i w rejonie Bydgoszczy, rzadko jest spotykany w Polsce południowo – zachodniej. Sędziwe egzemplarze jałowca o formie drzewiastej często są powoływane do ochrony pomnikowej. Wypoczywając w okolicach Wolsztyna miałem okazję podziwiać dwa okazy jałowca o statusie pomników przyrody, rosnące w południowo – zachodniej części gminy. Łatwiejszy do odnalezienia przedstawiciel Juniperus znajduje się we wsi Wilcze, kilkadziesiąt metrów od Jeziora Wilcze, po lewej stronie drogi prowadzącej do Osiedla Leśnego i dalej do miejscowości Uście.

GPS N 52°01’24.7″ , E 15°58’01.1″

Wilcze - pomnikowy jałowiec

Wilcze - pomnikowy jałowiec pospolitypomnikowy jałowiec we wsi Wilcze

Jałowiec mierzy w obwodzie 63 cm, wysokość drzewa 13 metrów.

pomnikowy jałowiec nad Jeziorem Wilcze

pień pomnikowego jałowca ze wsi Wilcze

Drugi pomnikowy okaz jałowca rośnie w rozległym kompleksie leśnym, w oddz. 110a Leśnictwa Wilcze, Nadleśnictwa Sława Śląska, obręb Świętno. Odnalezienie tego okazu można połączyć ze zwiedzaniem wieży widokowej w Świętnie. Zmotoryzowani powinni zostawić swój pojazd na parkingu leśnym przy drodze 315 (Świętno – Obra) i dalej spacerować pieszo ścieżką dydaktyczną z tablicami opisującymi florę i faunę tutejszych lasów. Po niecałym kilometrze dojdziemy do schodów i po ich pokonaniu skręcamy w lewo do widocznej już wieży.

Świętno - droga do wieży widokowejŚwiętno - schody niedaleko wieży widokowejwieża widokowa w Świętnie

Z drewnianej wieży o wysokości 29 m roztaczają się wspaniałe widoki na okoliczne lasy. Dalsze obiekty można obserwować z ustawionej na tarasie lunety.

Świętno - na szczycie wieży widokowejpanorama z wieży widokowej w Świętnie

Wracamy do schodów i wędrujemy dalej wzdłuż linii oddziałowej będącej przedłużeniem dotychczasowej drogi. Po przejściu ok. 800 m skręcamy w prawo, w leśną drogę prowadzącą wzdłuż wyraźnego w terenie wału. Po chwili dotrzemy do szerokiej, świeżo poszerzonej leśnej drogi i skręcamy w lewo. Pomnikowego jałowca należy wypatrywać 100 m dalej, na zboczu po prawej stronie drogi.

GPS N 52°01’13.2″ , E 16°01’07.6″

Świętno - pomnikowy jałowiec widoczny z leśnej drogiŚwiętno - pomnikowy jałowiec pospolitypomnikowy jałowiec ze Świętna

Pomnikowy jałowiec posiada formę krzewiastą o 9 pniach (najgrubszy 41 cm w obwodzie) i wysokości 7 metrów.

Świętno - pomnikowy jałowieclas k. wsi Świętno - pomnikowy jałowiec

W tym samym kompleksie leśnym, ok. 2,5 km na północ od tego jałowca, znajduję się powierzchniowy pomnik przyrody „Rosiczka”. Więcej o nim w następnym artykule.

Pomniki przyrody w Kargowej (pow. zielonogórski, lubuskie).

Kargowa to miasto w powiecie zielonogórskim położone przy granicy z województwem wielkopolskim. Miejscowość leży przy skrzyżowaniu drogi krajowej nr 32 (odcinek Sulechów – Wolsztyn) z drogami wojewódzkimi nr 313 i nr 314. Przejeżdżając przez Kargową możemy podziwiać 2 piękne murale, w tym jeden z wizerunkiem aktora Macieja Kozłowskiego, urodzonego i mieszkającego w tym mieście do 12 roku życia.

Kargowa - mural na bloku mieszkalnymKargowa - mural z wizerunkiem M. Kozłowskiego

Niemal naprzeciw bloków z muralami znajduje się zabytkowy park o powierzchni 6.5 ha, przylegający do barokowego pałacu z XVIII w. Pałac stanowi własność prywatną i nie można go zwiedzać, park zaś należy do gminy i należy się po nim obowiązkowo przespacerować.

pałac w Kargowejmostek w parku przypałacowym w Kargowej

Perełką dendrologiczną parku w Kargowej jest buk pospolity w odmianie czerwonolistnej – jest jednym z najgrubszych jednopniowych przedstawicieli tego gatunku, rosnących na terenie Polski.

pomnikowy buk rosnący w parku w KargowejKargowa - pomnikowy buk

Drzewo ustanowiono pomnikiem przyrody całkiem niedawno, bo 25 czerwca 2018 roku.

pień pomnikowego buka z Kargowej

Istnieją pewne rozbieżności dotyczące oficjalnego obwodu tego ogromnego buka, wynikające z różnego sposobu pomiaru nieregularnego i guzowatego pnia. Obwód zmierzony na wysokości pierśnicy (czyli 130 cm) wynosi 730 cm (przy ziemi przekracza 9 m), co czyni go najgrubszym okazem buka w kraju. Jednak autorzy książki „Drzewa Polski” stosując się do ścisłych zasad dendrometrii uznali, że prawidłowego pomiaru obwodu należy dokonać na wysokości 0,4 m i w tym miejscu liczy on 685 cm.

Kargowa - pień pomnikowego bukaogromny pień pomnikowego buka z Kargowej

Wysokość buka to 30 metrów, szacunkowy wiek 250 lat (wg danych gminy nawet 300 – 400 lat.

park w Kargowej - pień pomnikowego buka

Mimo nadpalonego i częściowo wypróchniałego pnia od strony północnej drzewo charakteryzuje się dobrym stanem zdrowotnym.

uszkodzona część pnia pomnikowego buka z Kargowej

W starodrzewiu parku w Kargowej można odnaleźć kilka innych okazałych buków, jednak nie dorównują wielkością temu pomnikowemu.

park w Kargowej - okazały bukKargowa - okazały buk

Bardzo cenne i niezwykle malownicze są aleje złożone z sędziwych grabów pospolitych. Wspominał o nich Cezary Pacyniak w książce „Najstarsze drzewa Polski” z 1992 r. Bez wątpienia powinny dołączyć do kargowskich pomników przyrody.

Kargowa - aleja grabowaKargowa - aleja złożona ze starych grabów

Na terenie miasta znajduje się jeszcze jedno pomnikowe drzewo, jest nim dąb szypułkowy rosnący na polu w północnej części Kargowej, niedaleko fermy trzody chlewnej.

GPS  N 52°04’43.0″ , E 15°52’08.4″

Kargowa - niemal całkowicie uschnięty pomnikowy dąbKargowa - pomnikowy dąbKargowa - usychający pomnikowy dąb

Drzewo mierzy w obwodzie 625 cm, wysokość okazu ok. 22 metry. Jak widać na załączonych zdjęciach koronę charakteryzuje niemal całkowity posusz, bez wątpienia pomnikowy dąb umiera.

pomnikowy dąb w KargowejKargowa - pień pomnikowego dębu