Pomnikowe dęby z Glinika Średniego (gm. Frysztak, podkarpackie).

Jadąc z Brzostka lub Januszkowic w kierunku Frysztaka i dalej do Wiśniowej lub Rzepnika czyli mówiąc językiem treehunterów – jadąc od „Chrześcijanina” do „Józefa” lub „Jagiellona” – warto zatrzymać się na chwilę we wsi Glinik Średni by poznać pomnikowe okazy tutejszych dębów. Drzewa rosną w pasie drogowym, więc przy uważnej jeździe ciężko je przegapić, mimo tego namiary GPS zostaną podane poniżej. Najgrubszy przedstawiciel rodzaju Quercus rośnie naprzeciw przedszkola, przy drodze zjazdowej do posesji nr 25.

GPS N 49°50’39.8″ , E 21°34’49.3″

Glinik Średni - pomnikowy dąb na tle przedszkolaGlinik Średni - pomnikowy dąb o obwodzie 613 cmGlinik Średni - pomnikowy dąb rosnący naprzeciw przedszkola

Widoczny na zdjęciach dąb szypułkowy posiada status pomnika przyrody już od 1954 r. (pozostałe również) na mocy Orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Rzeszowie Nr R.L. VI b – 13/P/26/53 z dnia 10.12.1953 roku.

Glinik Średni - pień pomnikowego dębu o obwodzie 613 cmGlinik Średni - pień dębu o obwodzie 613 cm

Obwód pomnikowego dębu wynosi 613 cm, wysokość drzewa 20 metrów, szacowany wiek  ok. 300  lat.

Glinik Średni - pomiar obwodu pomnikowego dębu

Drugi z pomnikowych dębów szypułkowych zlokalizowany jest ok. 250 m na wschód; charakteryzuje się dość nietypowym pokrojem z głównym, okrzesanym do wysokości kilkunastu metrów pniem i odchodzącym od niego na wysokości trzech metrów konarem. Na skutek tego drzewo posiada oryginalną sylwetkę z wysoko osadzoną i podzieloną koroną.

GPS N 49°50’37.4″ , E 21°35’01.7″

Glinik Średni - pomnikowy dąb nr 2 o obwodzie 481 cm

Glinik Średni - dąb o obwodzie 481 cm

Glinik Średni - pomnikowy dąb o obwodzie 481 cmdąb o obwodzie 481 cm z Glinika Średniego

pomnikowy dąb o obwodzie 481 cm z Glinika Średniego

Dopiero od strony gospodarstwa widać częściowo zabliźnione rany po wyłamanych konarach, które stabilizowały statykę drzewa od strony południowej.

Glinik Średni - pień dębu o obwodzie 481 cm

Pień pomnikowego drzewa mierzy w obwodzie 481 cm, wysokość dębu 21 metrów, w okolicach rozwidlenia zawieszono tabliczkę.

Glinik Średni - pień pomnikowego dębu o obwodzie 481 cmGlinik Średni - tabliczka na pomnikowym dębie

Na tyłach sąsiedniej posesji nr 12 rośnie ostatni, tym razem dąb bezszypułkowy. Korona tego drzewa widoczna jest z drogi, pomiędzy budynkami gospodarstwa.

GPS N 49°50’35.5″ , E 21°35’04.5″

Glinik Średni - pomnikowy dąb o obwodzie 540 cm

Glinik Średni - dąb o obwodzie 540 cm

Obwód pomnikowego dębu bezszypułkowego wynosi 540 cm, wysokość okazu 25 metrów.

Glinik Średni - pień pomnikowego dębu o obwodzie 540 cmGlinik Średni - pień dębu o obwodzie 540 cm

Dąb szypułkowy Chrześcijanin z Januszkowic (gm. Brzostek, podkarpackie).

Najgrubszy i najstarszy dąb szypułkowy w województwie podkarpackim rośnie w Januszkowicach – wsi położonej w gminie Brzostek, w powiecie dębickim. Gigantyczne drzewo nazywane „Chrześcijaninem” zlokalizowane jest przy jednej z bocznych dróg nieopodal zachodniego skraju parku podworskiego, obok posesji 194B.

GPS N 49°51’35.2″ , E 21°26’38.9″

Januszkowice - dąb Chrześcijanin

dąb Chrześcijanin z Januszkowic

Januszkowice - najgrubszy dąb Podkarpacia

„Chrześcijanin” od 1987 r. posiada status pomnika przyrody na mocy Zarządzenie Nr 2/87 Wojewody Tarnowskiego z dnia 26.02.1987 roku w sprawie uznania tworów przyrody za pomniki przyrody. Na pniu tego dębu wiszą dwie tabliczki – starego i nowego typu.

tabliczki na dębie Chrześcijanin

Pomnikowe drzewo zostało otoczone płotem, przy którym ustawiono kolorową tablicę z krótkim tekstem opisującym sędziwy okaz.

pień dębu ChrześcijaninJanuszkowice - pień dębu Chrześcijanin

tablica przy Chrześcijaninie

Stan zdrowotny „Chrześcijanina” pozostawia wiele do życzenia. Pień jak i odchodzące od niego konary są puste w środku i razem stanowią rozległy ubytek kominowy. Dziupla w odziomku jest tak ogromna, że pomieści bez trudu kilka dorosłych osób. Wnętrze pnia posiada ślady po dawnym podpaleniu.

ubytek kominowy w pniu Chrześcijaninaotoczony płotem dąb Chrześcijaninogromna dziupla w pniu dębu Chrześcijaninogromny ubytek w dębie Chrześcijanin

wnętrze dębu Chrześcijanin

Korona pomnikowego dębu stabilizowana jest wiązaniami linowymi, ich rolą jest zapobieganie przed rozszczepieniem wypróchniałego w znacznym stopniu masywnego konaru.

wiązania linowe w koronie Chrześcijaninawiązania linowe na dębie Chrześcijanin

Dąb jak każde inne drzewo przyrasta co roku na grubość i w kolejnych latach przybywa mu centymetrów w obwodzie. W przypadku „Chrześcijanina” jest na odwrót – rokroczny przyrost nie kompensuje odpadającej kory oraz fragmentów pnia i obwód tego drzewo zmniejsza się. W 2012 r. dąb mierzył w obwodzie 1003 cm, w 2021 r. – 994 cm, pomiar wykonany (na wys. 130 cm) w kwietniu 2023 r. dał wynik 970 cm.

pomiar obwodu dębu Chrześcijaninpomiar obwodu Chrześcijanina

Wiek drzewa – 647 lat – został w sposób naukowy obliczony przez Cezarego Pacyniaka („Najstarsze drzewa w Polsce”, Warszawa 1992 r.). Nazwa dębu – „Chrześcijanin” – ma sugerować skiełkowanie tego okazu w czasach chrztu Polski, co jest oczywistą nieprawdą – chociaż jak spojrzymy na omszały fragment pnia, jesteśmy skłonni dodać mu brakujące kilkaset lat 😀

dąb Chrześcijanin - omszały fragment pnia