Głaz Roemera w Jodłowicach.

(Edytowano 29.06.2025 r.) Największy na Dolnym Śląsku pomnikowy głaz narzutowy leży w kompleksie leśnym administracyjnie należącym do wsi Rościsławice w gminie Oborniki Śląskie (pow.  trzebnicki), przy granicy z gminą Brzeg Dolny w powiecie wołowskim. Nazwę eratyku – Głaz Roemera (niem. Roemerstein, Römerstein) nadano dla uczczenia przyrodnika C. F. Roemera (1818-1891), profesora Uniwersytetu Wrocławskiego, zasłużonego m.in. w badaniu głazów narzutowych.

autor przy Głazie Roemerapomnik przyrody - Głaz Roemera

Do głazu można trafić kierując się charakterystycznymi znakami ścieżki rowerowej, przebiegającej np. obok kościoła w Jodłowicach.

znak ścieżki rowerowej - Pętla Leśna

Szlak początkowo biegnie asfaltową drogą na północ od kościoła, potem skręca w prawo i mijając posesje 22, 22 ab i 22 c wchodzi do lasu. Po kilkuset metrach skręcamy za znakami w prawo i szeroką leśną drogą dotrzemy do wysokiego krzyża pojednania (pokutnego), opisywanego czasem jako „Rzymski Kamień” lub „Kamień-Chłop”.

krzyż pojednania w Jodłowicach

Po ok. 150 m od krzyża skręcamy w lewo (ścieżka rowerowa biegnie prosto), by po ok. 300 m dotrzeć do pomnikowego eratyku, leżącego tuż przy słupku oddziałowym 350/351/357/358.

GPS N 51°17′14.8″, E 16°48′37.9″

Jodłowice - Głaz RoemeraJodłowice - Głaz Romera

Głaz Romera przez kilkadziesiąt lat był uważany za pomnik przyrody, jednak nie istniała żadna podstawa prawna do jego ochrony (choć w pełni na nią zasługiwał). Powodem omyłki były błędy w rejestrach pomników przyrody – eratykowi powołanemu do ochrony pomnikowej w 1964 r. o innych wymiarach i niejasnej lokalizacji przypisano nieprawdziwą nazwę Głaz Romera. Usytuowanie głazu o tej historycznej nazwie było doskonale znane, zaznaczane już na niemieckich mapach z okresu międzywojennego. Z tego tytułu leśnicy dokonali samostanowienia pomnika przyrody i oznakowali go stosowną tablicą. Poniżej zdjęcia z 2015 roku.

autor przed pomnikowym głazem w Jodłowicachtablica przy Głazie Roemera w Jodłowicach

Dopiero Uchwała nr LXIV/517/23 Rady Miejskiej w Obornikach Śląskich z dnia 22 czerwca 2023 r. w sprawie ustanowienia pomnika przyrody wprowadziła pewien ład w sytuacji formalno – prawnej tego eratyku. I tym razem nie odbyło się to bez błędu – w Uchwale pomylono numer działki ewidencyjnej, właściwy numer znalazł się w Uchwale nr LXXVI/595/24 Rady Miejskiej w Obornikach Śląskich z dnia 21 marca 2024 r. zmieniająca uchwałę nr LXIV/517/23 z dnia 22 czerwca 2023 roku w sprawie ustanowienia pomnika przyrody.

Głaz Roemera

Oficjalnie głaz znajduje się na terenie działki ewidencyjnej nr 550, obręb geodezyjny Rościsławice, gmina Oborniki Śląskie, oddział leśny nr 350-j, Leśnictwo Kraniec, Nadleśnictwo Oborniki Śląskie”.

pomnikowy Głaz Roemera o obwodzie 13,65 mpomnikowy Głaz Roemera

Głaz Roemera mierzy prawie 14 metrów w obwodzie (13,65 m), posiada wymiary 5,70 m x 3,90 m x 2,35 m; materiałem budującym eratyk jest granitoid, w kilku miejscach na powierzchni głazu są widoczne duże kryształy skaleni potasowych. Szacunkowa masa opisywanego narzutniaka w części wystającej nad ziemię to 43 tony.

tylna część Głazu Roemera

Właściwym głazem ustanowionym do ochrony pomnikowej w 1964 r. leżącym „przy drodze leśnej z Jodłowic do wsi Bukowice” jest Głaz Bernarda o obwodzie 6,5 metra, został opisany dokładnie w artykule „Głaz Bernarda w Bukowicach„.

3. Pomnik Przyrody - Głaz Bernarda

Głaz Roemera leży na skraju rezerwatu przyrody „Jodłowice”, chroniącego skupisko jodły rosnącej na północnej granicy jej naturalnego zasięgu. Teren rezerwatu ma charakter ścisły, jest w całości ogrodzony i niedostępny do zwiedzania.tablice przy granicy rezerwatu Jodłowice

Pomniki przyrody w Jeleniej Górze.

(Edytowano 29.06.2024 r.) Pierwszy artykuł (mocno spóźniony) w 2015 r. poświęcę mojemu rodzinnemu miastu, czyli Jeleniej Górze. To duże miasto o powierzchni aż 109 km² (drugie co do wielkości pow. w woj. dolnośląskim); tak duży obszar zawdzięcza przyłączaniu w różnych okresach sąsiednich miejscowości, m.in. Cieplic, Sobieszowa, Maciejowej, Goduszyna, Czarnego, Jagniątkowa. Ze znacznym obszarem miasta powiązane jest duże zróżnicowanie krajobrazu. Przeważająca część miasta leży w Kotlinie Jeleniogórskiej urozmaiconej niewysokimi Wzgórzami Łomnickimi, nad Sobieszowem góruje znany Zamek Chojnik (627 m n.p.m) – to fragment Przedgórza Karkonoszy, najwyższy punkt Jeleniej Góry to szczyt Śmielec (1424 m n.p.m.), leżący na Głównym Grzbiecie Karkonoszy.

Na terenie miasta Jelenia Góra ustanowiono 19 pomników przyrody. Większość z nich opisałem już w różnych okresach działalności tego bloga, niniejszy artykuł ma na celu podsumowanie informacji oraz ukazanie aktualnych zdjęć pomnikowych okazów w zimowej szacie.

Przegląd jeleniogórskich pomników przyrody rozpocznę od wschodnich krańców miasta. W zarastającym parku w Maciejowej, blisko posesji przy Wrocławskiej 70, rośnie pomnikowy okaz dębu szypułkowego o obwodzie 447 cm i wysokości 20. Więcej informacji w artykule „Park przypałacowy w Jeleniej Górze – Maciejowej„.

Grupa pomnikowych drzew zlokalizowana jest przy dawnym folwarku Paulinum, niedaleko obwodnicy do Karpacza. Dwa dęby szypułkowe (obwód 434 i 421 cm) rosną nad niewielkim stawem.

Bliżej budynków gospodarczych rośnie kolejny dąb o obwodzie 520 cm.

Przy budynkach mieszkalnych rośnie jeszcze pomnikowa lipa drobnolistna (obwód 428 cm), widoczna z łącznika obwodnicy i ul. Nowowiejskiej. Szczegółowe informacje w artykule „Pomnikowe drzewa przy Paulinum w Jeleniej Górze„.

Piękny okaz dębu o obwodzie 435 cm rośnie przed gmachem Uniwersytetu Ekonomicznego (Nowowiejska 3).

Na tyłach byłego Urzędu Skarbowego i marketów Lidl i Bricomarche (ul. Wolności) zlokalizowany jest jedyny jeleniogórski pomnik przyrody nieożywionej. Jest to grupa granitowych głazów – graniaków wiatrowych, które szczegółowo opisałem w artykule „Zeolizowane głazy narzutowe w Jeleniej Górze„.

W Cieplicach, przy ul. Łabskiej 23, rośnie pomnikowy okaz buka pospolitego (obwód 270 cm) w odmianie płaczącej Pendula.

Pomnikiem przyrody jest 400 – metrowa aleja dębowo – klonowa biegnąca wzdłuż ogrodzenia Domu Dziecka „Dąbrówka”. Więcej informacji w artykule „Pomnikowa aleja w Jeleniej Górze – Cieplicach„.

Największa ilość pomnikowych drzew w Jeleniej Górze znajduje się w Sobieszowie. Najcenniejszy egzemplarz to najstarsza w Polsce wierzba biała o obwodzie 462 cm, rosnąca na prywatnej posesji przy ulicy Żabia 7. Okaz opisałem dokładnie w artykule „Najstarsza wierzba biała w Polsce„.

Na pobliskiej ulicy Reymonta, przy domu nr 2, rośnie okazały klon zwyczajny o obwodzie 435 cm.

Przy moście na Wrzosówce, obok kościoła przy ul. Cieplickiej, zlokalizowany jest rozłożysty kasztanowiec biały o obwodzie 355 cm.

Do egzotycznych gatunków należy pomnikowy okaz miłorzębu dwuklapowego, rosnący na terenie siedziby Dolnośląskiego Zespołu Parków Krajobrazowych (ul. Kamiennogórska 2). Drzewo mierzy 80 cm w obwodzie, przy wysokości 17 metrów.

Na tej samej ulicy, przy budynku nr 11b, rośnie dąb „Bronek” o obwodzie 440 cm.

dąb Bronek w Jeleniej Górze - Sobieszowie

Przy ogrodzeniu posesji przy ul Chałubińskiego 11 rośnie buk pospolity (270 cm w obwodzie) w odmianie purpurowej.

Ciekawy, bo prawie w całości porośnięty bluszczem, jest pomnikowy dąb o obwodzie 279 cm, rosnący przy posesji Chałubińskiego 15.

Nieco wyżej, przy przy Willi Róża Wiatrów (Zamkowa 5) rosną dwa buki w odmianie purpurowej, o obwodach 312, 305 cm.

Uchwałą nr 15.IV.2015 Rady Miejskiej Jeleniej Góry z dnia 27 stycznia 2015 r. pozbawiono te drzewa statusu pomników przyrody.

W głębi posesji znajduje się kolejny pomnikowy buk o obwodzie 378 cm.

Ostatnim pomnikowym drzewem w tym zestawieniu jest lipa drobnolistna o obwodzie 430 cm zlokalizowana przy budynku Młyńska 7.

pomnikowa lipa - ul. Młyńska w Jeleniej GórzeWięcej informacji na temat pomnikowych drzew rosnących w Sobieszowie zawarłem w artykule „Pomnikowe drzewa w Jeleniej Górze – Sobieszowie„.

Nowe drzewa które uzyskały status pomników przyrody w październiku 2021 r. i we wrześniu 2023 r. zostały opisane w artykułach: „Pomnikowy wiąz górski z Jeleniej Góry” i „Dąb szypułkowy – nowy pomnik przyrody w Jeleniej Górze Czarne„.