Pomnikowy kasztanowiec w Lubiechowie (m. Wałbrzych).

Lubiechów to była wieś którą w ramach reform administracyjnych przyłączono do Wałbrzycha. Główną ulicą Lubiechowa jest ul. Wilcza, o długości ok. 3 km, rozciągająca się równoleżnikowo od skrzyżowania (ronda) z szosą nr 35 aż do granicy lasu. Turyści odwiedzający Wałbrzych często łączą zwiedzanie pobliskiego Zamku Książ ze spacerem po lubiechowskiej Palmiarni.   brama do wałbrzyskiej Palmiarnibudynek główny wałbrzyskiej Palmiarni

Lista ciekawostek Lubiechowa nie kończy się na Palmiarni, zabytkami wartymi odnalezienia są dwa krzyże pojednania (pokutne) oraz budynki gospodarcze w zespołach folwarcznych. Miłośnikom przyrody polecam zapoznanie się z pomnikowym okazem kasztanowca białego, rosnącego przy budynku dawnej szkoły (ul. Wilcza 38).

GPS N 50°49′53.7″, E 16°19′56.2″

Lubiechów - pomnikowy kasztanowiec w okresie kwitnieniaLubiechów - pomnikowy kasztanowiec zimą

Lubiechowski kasztanowiec prezentuje się wspaniale o każdej porze roku, niemniej w porze kwitnienia – gdy obsypuje się tysiącami kwiatostanów – jest szczególnie urokliwy.

Wałbrzych Lubiechów - pomnikowy kasztanowiec w okresie kwitnieniakwiatostan kasztanowca pospolitegoLubiechów - pomnikowy kasztanowiec latemWałbrzych-Lubiechów - pomnikowy kasztanowiec zimą

Drzewo rośnie tuż nad brzegiem Lubiechowskiej Wody, z którego czerpie życiodajną wodę. Dojście do kasztanowca umożliwia pobliski mostek i kładka.

Wałbrzych Lubiechów - kwitnący pomnikowy kasztanowiec

Wałbrzych-Lubiechów - pomnikowy kasztanowiec latem

Obwód pomnikowego kasztanowca wynosi 393 cm, wysokość drzewa 20 m. Pień kasztanowca oznakowano dwiema tabliczkami: jedna z nich to typowa z napisem „Pomnik Przyrody” i godłem, druga zawiera nazwę gatunkową.

Lubiechów - pień pomnikowego kasztanowca

Paweł Lenart przy pomnikowym kasztanowcu

Lubiechów - pień kasztanowca widziany od strony potoku

tabliczki na kasztanowcu w Lubiechowie

Niestety, opisywany pomnikowy okaz porażony jest szrotówkiem kasztanowcowiaczkiem, co objawia się charakterystycznymi plamami na liściach. Larwy tego motyla żerując na liściach kasztanowca uszkadzają jego aparat asymilacyjny, osłabiając zaatakowane drzewa.

liście kasztanowca porażone szrotówkiem

Siedem Sówek i Niedźwiedzia Skała w Górach Sowich (gm. Pieszyce, dolnośląskie).

Góry Sowie są częścią Sudetów Środkowych i ciągną się na przestrzeni 26 km od Doliny Bystrzycy po Przełęcz Srebrną. Przeważająca część Gór Sowich zbudowana jest z gnejsów i podrzędnie z migmatytów tworzących tzw. krę sowiogórską. W krajobrazie dominują spłaszczone wierzchowiny i strome, przeważnie wyrównane stoki. Występujące tu formy skałkowe są rzadkie, zwykle niskie, schowane w lesie, bez fantazyjnych kształtów – tym samym mało znane. Niemniej kilka z nich ustanowiono pomnikami przyrody nieożywionej: Sępik i Babi Kamień, Diamentowe Skałki na Lirniku oraz trudne do oznaczenia jednoznacznej lokalizacji skałki w okolicach Bystrzycy Górnej.

W ostatnim czasie grupa chronionych ustawowo skałek powiększyła się o dwa nowe obiekty. Uchwałą nr XLV/322/2018 Rady Miejskiej w Pieszycach z dnia 23 maja 2018 r. ochroną pomnikową objęto Niedźwiedzią Skałę i Siedem Sówek – obie zlokalizowane w masywie Wielkiej Sowy. Bardziej dostępna bo znajdująca się przy uczęszczanym szlaku turystycznym jest Niedźwiedzia Skała.

Niedźwiedzia Skała przy szlaku na Wielką SowęNiedźwiedzia Skała w Górach Sowich

Skałka położona jest tuż przy czerwonym szlaku z Przełęczy Jugowskiej na Wielką Sowę, 200 m na południe od kulminacji Koziej Równi, na wysokości ok. 920 m n.p.m.

Niedźwiedzia Skałapomnik przyrody nieożywionej Niedźwiedzia Skała

Niedźwiedzia Skała ma charakter asymetrycznej baszty o nieregularnym kształcie o wymiarach 10 na 10 m i wysokości 1,5 m od strony wierzchowiny i 5 m od strony stoku. Wokół niej znajduje się głazowisko utworzone przez odłamki skalne o długości nie przekraczającej metra. Zbudowana jest z gnejsów warstewkowych. Dawniej teren wokół skały porastał bór świerkowy, obecnie jest odsłonięta.

pomnik przyrody nieożywionej Niedźwiedzia Skałapomnik przyrody Niedźwiedzia Skała

Skałka nie została w żaden sposób oznakowana, brakuje nawet tablicy z nazwą. Elementem rozpoznawczym jest umocowana na ścianie dwujęzyczna tablica poświęcona pamięci Hermanna Henkla – miejscowego, przedwojennego działacza turystycznego.

gnejsowa Niedźwiedzia SkałaNiedźwiedzia Skała - tablica poświęcona Hermannowi Henkelowi

Siedem Sówek to grupa skalna zlokalizowana na krótkim, bocznym grzbiecie poniżej rozdroża Starej Jodły, na zachód od Kamionek, na wysokości 460 – 520 m n.p.m. Skałki o charakterze nieciągłego muru o długości ok. 200 m odsłaniają się na północnym, bardzo stromym zboczu, porośniętym lasem z przewagą buka pospolitego.

Siedem Sówek w Górach Sowichpomnik przyrody Siedem Sówekpomnik przyrody nieożywionej Siedem Sówek

Skały „Siedem Sówek” znajdują się na trasie ścieżki  przyrodniczej Lasocin – Kamionki znakowanej pomarańczowym trójkątem. Dla zmotoryzowanych dobrym punktem wyjścia będzie parking przy kościele pw. Anioła Stróża w Kamionkach (obok świątyni rosną piękne lipy). Ścieżka dydaktyczna trawersuje strome zbocze poniżej pomnikowych skałek.

tablica na trasie ścieżki dydaktycznejtrasa ścieżki dydaktycznej poniżej Siedmiu Sówek

Ochroną pomnikową objęto wychodnię skalną składającą się z kolejno po sobie następujących ambon i ścian, występujących w dwóch poziomach wysokościowych: bezpośrednio poniżej osi grzbietu i w połowie wysokości stoku.

zlepieńcowe skały - Siedem Sówekpomnikowe skałki Siedem Sówekskałki zlepieńcowe Siedem Sówekpomnikowa skałka w grupie Siedmiu SówekSiedem Sówek - pomnik przyrody nieożywionejSiedem Sówek - pomnik przyrodyskałka w grupie Siedmiu Sówekautor przed grupą skalną Siedem Sówekskałka zlepieńcowa w grupie Siedmiu Sówek

Materiałem budującym Siedem Sówek jest masywny zlepieniec dolnego karbonu (w niektórych opracowaniach podaje się mylnie gnejs), o otoczakach dochodzących do 15 cm długości.

zlepieniec budujący Siedem SówekSiedem Sówek - zlepieniec budujący skały

O opisanych wyżej i innych sowiogórskich skałkach można poczytać w artykule Piotra Migonia „Formy skałkowe masywu Wielkiej Sowy (Góry Sowie)”, Przyroda Sudetów t. 7 (2004 r.), strony 205 – 212.